Εδώ βλέπουμε μια φωτογραφία από την Γερμανία, το 1933. Ένας Γερμανοεβραίος έμπορος στέκεται όρθιος μπροστά στο κατάστημά του, προσπαθώντας να περισώσει κάτι από την αξιοπρέπεια και την αίσθηση του ανήκειν που κάποτε θεωρούσε αυτονόητη. Στο πέτο του λάμπει το στρατιωτικό μετάλλιο του Σιδηρού Σταυρού, απονεμημένη για τις πράξεις του στο μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν πολέμησε για την Γερμανία που πίστευε πως ήταν και αυτός πολίτης της. Ήταν η Γερμανία που υπερασπίστηκε, τα χαρακώματα που μοιράστηκε με άλλους άμοιρους (μη εβραίους) Γερμανούς, η ίδια καπιταλιστική χώρα που τότε τον…
Read MoreTag: ιστορία
Ένα ιστορικό ντοκουμέντο: «Ενάντια στην ντροπή του πογκρόμ κατά των Εβραίων»
Εισαγωγικό σημείωμα Το ιστορικό ντοκουμέντο που παρουσιάζεται σε αυτή τη δημοσίευση έχει ιδιαίτερη αξία. Πρόκειται για άρθρο στην ιστορική εφημερίδα του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας (KPD), την Κόκκινη Σημαία, τον Νοέμβριο του 1938, λίγο μετά την «Νύχτα των Κρυστάλλων», την περίοδο που το εθνικοσοσιαλιστικό τέρας βρισκόταν στο απόγειο της δύναμής του. Το ντοκουμέντο αυτό έχει βαρύνουσα σημασία, διότι παρεμβάλλεται ως ρήγμα στις κυρίαρχες αστικές αφηγήσεις, οι οποίες επιδιώκουν να παρουσιάσουν την εικόνα μιας δήθεν ανύπαρκτης αντίστασης εντός της ίδιας της Γερμανίας απέναντι στον ναζισμό. Μια τέτοια αφήγηση βολεύει τόσο το σημερινό…
Read MoreΠοτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreDr Esther Chapa Tijerina μια ηγέτιδα του κομμουνιστικού και φεμινιστικού κινήματος στο Μεξικό
Η Μεξικανή κομμουνίστρια, φεμινίστρια, χειρουργός και μικροβιολόγος, δρ Έστερ Τσάπα Τιχερίνα, γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1904 στο Σαν Λουίς Ποτοσί του Μεξικού. Μια επιβλητική διανοούμενη και αφοσιωμένη ηγέτιδα του Μεξικανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, η ζωή της Τσάπα υπήρξε μια πολυεπίπεδη δράση για την κοινωνική δικαιοσύνη, που συνέδεε τους αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών, την αξιοπρέπεια της εργασίας, τη δημόσια υγεία και τη διεθνιστική αλληλεγγύη. Η κληρονομιά της δεν είναι μιας μόνο γραμμής, αλλά ένα πυκνά υφασμένο υφαντό δράσης, που αμφισβήτησε τα ίδια τα θεμέλια μιας πατριαρχικής και άνισης κοινωνίας. Ως…
Read MoreΣΑΛΙ ΠΙΝΚΧΟΦ, ο ξεχασμένος ποιητής του Μπέργκεν-Μπένλζεν
Πρώτη δημοσίευση: Διάπυρον Πριν από μερικά χρόνια, η Ολλανδή Lilian Kars άρχισε να ψάχνει ποιος ήταν ο μυστηριώδης άντρας που έμενε προπολεμικά στο σπίτι στο οποίο μεγάλωσε αυτή αργότερα. Έτσι, χάρη στην περιέργειά της, ξαναζωντάνεψε φέτος μια ποιητική φωνή που θεωρούνταν χαμένη – και μαζί της η υπενθύμιση ότι το μήνυμα της ποίησης του Ολοκαυτώματος μπορεί να φτάσει στους φανταστικούς του παραλήπτες ακόμη και 80 χρόνια μετά, ακόμη και χάρη στην επιμονή ενός και μόνο ανθρώπου να κάνει ανασκαφές στο παρελθόν. Ο μυστηριώδης αυτός άντρας ήταν ο Ολλανδός Εβραίος ποιητής…
Read MoreΜια συγκλονιστική ιστορική φωτογραφία: Παιδιά Ρομά αρνούνται να γυαλίσουν τις μπότες των Γερμανών Ναζί.
Η φωτογραφία με τα παιδιά Ρομά που αρνούνται να γυαλίσουν τις μπότες των Γερμανών στρατιωτών, αποτελεί μια από τις πιο συγκλονιστικές εικόνες του Ολοκαυτώματος στη Γιουγκοσλαβία. Αυτή η σκηνή καταγράφηκε κατά τη διάρκεια της σφαγής στο Κραγκούγιεβατς, στις 21 Οκτωβρίου 1941, όταν οι Ναζί εκτέλεσαν περίπου 2.800 Σέρβους, Ρομά, Εβραίους και άλλους πολίτες ως αντίποινα για την επίθεση Σέρβων παρτιζάνων που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 10 Γερμανών στρατιωτών και τον τραυματισμό 26 άλλων. Η εκτέλεση αυτή ήταν μέρος της πολιτικής συλλογικής τιμωρίας που είχε επιβληθεί από το ναζιστικό καθεστώς…
Read MoreΗ Πόλη χωρίς Εβραίους — δύο βιβλία, μια ταινία, μια αυτοκτονία, μια δολοφονία
Διαβάστε επίσης το σχετικό άρθρο του Shades: Πόλη Χωρίς Εβραίους «Μια χαμένη ταινία σε υπαίθρια αγορά του Παρισιού» Πρώτη δημοσίευση: Διάπυρον Παρίσι, 2015. Σε μια υπαίθρια αγορά, ένας συλλέκτης ανακαλύπτει μια κόπια της αυστριακής βωβής ταινίας «Η πόλη χωρίς Εβραίους» (Die Stadt ohne Juden, 1924), που θεωρούνταν χαμένη ήδη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε αντίθεση με τη μοναδική μέχρι τότε μερικώς σωζόμενη κόπια, αυτό το αντίγραφο περιέχει το κανονικό τέλος της ταινίας, καθώς και όλες τις σκηνές που είχε πετσοκόψει η λογοκρισία. Η ψηφιακή αποκατάσταση ολοκληρώνεται το 2018 και…
Read MoreΈνα ντοκιμαντέρ με αφορμή τον Θάνατο του Νίκου Πουλαντζά (3 Οκτωβρίου 1979)
Σαν Σήμερα στις 3 Οκτωβρίου 1979 έδωσε τέλος στη ζωή του σε ηλικία 43 ετών ο σπουδαίος μαρξιστής διανοητής και κοινωνιολόγος Νίκος Πουλαντζάς. Με τη βαθιά φιλοσοφική του παιδεία συνεισέφερε στη μαρξιστική θεωρία του κράτους παρέχοντας ένα πρωτοποριακό έργο με τεράστια απήχηση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνιολογική σκέψη. Η εκπομπή “Νίκος Πουλαντζάς – Δέκα χρόνια απουσίας”, παραγωγής του 1989, που γυρίστηκε για τα 10 χρόνια από τον θάνατό του επιχειρεί να φωτίσει την προσωπικότητά του και το επιστημονικό του έργο. Στο απόσπασμα γίνεται αναφορά στις επιρροές του (όπως από τους Ζαν…
Read MoreErnst Ludwig Kirchner: Σκηνή του Δρόμου (Περαστικοί στο Δρόμο) 1928
Έρνστ Λούντβιχ Κίρχνερ, Σκηνή του Δρόμου (Περαστικοί στο Δρόμο), 1928 Πινέλο και πένα με μελάνι Ινδίας πάνω σε μολύβι, 34,5 × 26,5 εκ. Το 1925/26, ο Έρνστ Λούντβιχ Κίρχνερ επέστρεψε για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια στη Γερμανία. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα επισκέφθηκε τη Φρανκφούρτη, το Κέμνιτς και τη Δρέσδη, και τελικά έφτασε στο Βερολίνο. Στη συνέχεια επέστρεψε για λίγο στο Νταβός, προτού αναχωρήσει ξανά για τη Δρέσδη τον Ιούνιο του 1926. Σ’ αυτό το ταξίδι, ο Κίρχνερ ήρθε σε επαφή για πρώτη φορά με τη σημαντική συλλογή…
Read MoreΠρόσωπα της αντιναζιστικής αντίστασης | Solomon Lapidus
Ο Σολομών (Σολ) Λάπιντους, το μεσαίο παιδί μιας πολυμελούς οικογένειας από το Μινσκ, κατατάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό στις 10 Μαΐου 1941 — την ημέρα που έκλεινε τα είκοσί του χρόνια. Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, η Γερμανία εισέβαλε στη Σοβιετική Ένωση, σκορπίζοντας μεγάλο μέρος του Σοβιετικού Στρατού στην ύπαιθρο. Για τρεις εβδομάδες, ο Σολ έτρεχε για να γλιτώσει από τους Γερμανούς στρατιώτες, έχοντας μόνο τα ρούχα που φορούσε, κατευθυνόμενος ανατολικά προς το Σμολένσκ. Τελικά συνελήφθη και στάλθηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, όπου μαράζωσε μέχρι τον Αύγουστο του 1941. Κατάφερε να…
Read More