Max Horkheimer | Λυκόφως (αποσπάσματα)

Τα παρακάτω αποσπάσματα από το έργο του Μαξ Χορκχάϊμερ  με τίτλο «λυκόφως» μεταφράστηκαν για πρώτη φορά στα ελληνικά από το γερμανικό κείμενο από τον Γιώργο Στεφανίδη. Το «λυκόφως» (Dämmerung), ο Max Horkheimer το έγραψε μεταξύ 1926 – 31, δηλαδή την πρώτη περίοδο της περίφημης Σχολής της Φρανκφούρτης  που ο ίδιος ανέλαβε την καθοδήγηση της το 1930. Τα 9 στον αριθμό αποσπάσματα μπορείτε να τα κατεβάσετε και για εκτύπωση εδώ. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Ο ανθρωπάκος και η φιλοσοφία της ελευθερίας Η ελευθερία πρέπει να πραγματωθεί στον σοσιαλισμό. Όσο…

Read More

Λόγος και αφηρημένη ανταλλακτική αξία, επτά σημειώσεις

“Η Λογική είναι το Χρήμα του Πνεύματος” (Μαρξ, Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα του 1844) Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Οι ιστορικοί-κοινωνικοί δεσμοί είναι στενοί ανάμεσα στην άνοδο της εμπορευματικής ανταλλαγής, την ανάπτυξη του Δικαίου και της Πολιτικής, της εμφάνισης της Έννοιας και του Λόγου στα πλαίσια της αρχαίας πολιτείας και των αποικιών της όπου η Φιλοσοφία-Επιστήμη αναπτύσσει και αντιτάσσει στη Μυθική, τη Λογική Μορφή των νέων παραστάσεων του κόσμου. Για να καταλάβουμε καλύτερα τη σχέση της ελληνικής φιλοσοφίας με την ανάπτυξη του εμπορευματικού κεφαλαίου (αγοράζω “φτηνά”, πουλάω “ακριβά”)[1]…

Read More

Franz Mehring | Για τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Στην προσπάθεια του εμπλουτισμού της στήλης μας με θεωρητικά κείμενα του Shades κινείται και η αυτή εδώ η δημοσίευση, με ένα κλασικό κείμενο ενός από τους γνωστότερους κομμουνιστές διανοούμενους στην Γερμανία στις αρχές του 20ου αιώνα. Ασχέτως με τις θεωρητικές ενστάσεις που μπορεί να έχουμε με τον συγγραφέα του κειμένου, κρίναμε ότι έχει ενδιαφέρον η αναδημοσίευση του, που αδιαμφισβήτητα βοηθάει στη κατανόηση των απόψεων που κυριαρχούσαν στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής. Ο Φραντς Μέρινγκ γεννήθηκε το 1846 στην Πομερανία και ήταν γόνος αστικής οικογένειας. Από πολύ…

Read More

Moishe Postone | Απόσπασμα από το «Κριτική και Ιστορικός Μετασχηματισμός» (2004)

Την μετάφραση έκανε συντάκτης του Shades Στην καρδιά της ανάλυσης του Μαρξ για το εμπόρευμα υπάρχει η θέση ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει «έναν διπλό χαρακτήρα»: είναι συγχρόνως «συγκεκριμένη» και «αφηρημένη» εργασία. Η «συγκεκριμένη εργασία» αναφέρεται στο γεγονός ότι κάποια μορφή της θεωρούμενης εργασιακής δραστηριότητας διαμεσολαβεί σε όλες τις κοινωνίες τις αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων με τη φύση. Η «αφηρημένη εργασία» δεν αναφέρεται απλά στη συγκεκριμένη εργασία ως αφαίρεση ή ως γένος, αλλά συνιστά μία πολύ διαφορετική κατηγορία. Σηματοδοτεί το ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει μία μοναδική κοινωνική διάσταση,…

Read More

Moishe Postone | Επανεξετάζοντας το Κεφάλαιο υπό το φως των «Grundrisse»

Μικρό εισαγωγικό του Shades Ο Moishe Postone μας έχει απασχολήσει σχεδόν από το ξεκίνημα του Shades. Ασχέτως τις διαφωνίες ή παρατηρήσεις που έχει κάποια/ος πάνω στη θεωρητική προσέγγιση του Postone, αδιαμφισβήτητα θα βρει μια αναλυτική επανερμηνεία της μαρξικής σκέψης, μια απόπειρα επανεξέτασης της πολυπλοκότητας του Κεφαλαίου ως μια σχέση κοινωνικής κυριαρχίας, αποδεσμευμένη από τις ιδεολογικές αγκυλώσεις του παραδοσιακού μαρξισμού. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και το παρακάτω κείμενο που επιλέξαμε να αναδημοσιεύσουμε στο Shades με στόχο τον εμπλουτισμό της προσπάθειας μας με θεωρητικά κείμενα που είναι λιγότερο γνωστά στο ελληνικό κοινό. Ωστόσο…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #05» Η βεβήλωση του Εβραϊκού Νεκροταφείου της Λάρισας (2014)

Συνεχίζουμε με μια ακόμη δημοσίευση του αφιερώματος που ξεκινήσαμε τον περασμένο Δεκέμβριο, με τίτλο «Χρονικά Αντισημιτισμού». Στην πέμπτη δημοσίευση του αφιερώματος του Shades καταγράφουμε τη βεβήλωση του Εβραϊκού Νεκροταφείου στη Λάρισα, που έλαβε χώρα τον Δεκέμβριο του 2014. Όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες, οι νεοναζί της πόλης έγραψαν αντισημιτικά συνθήματα με αγκυλωτούς σταυρούς στους τοίχους που περιβάλλουν το νεκροταφείο. Τα συνθήματα σβήστηκαν σχεδόν αμέσως από τα μέλη της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Λάρισας. Για ακόμα μία φορά, οι νεοναζί δράστες έμειναν ασύλληπτοι και το περιστατικό ξεχάστηκε μετά από λίγο, όπως συνέβη…

Read More

Ζούμε την κατάρρευση της Νεωτερικότητας | 10 σημεία

Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo   [1] Η κατάρρευση της Νεωτερικότητας είναι η αδυνατότητα της αξιακής μορφής να επαναορίσει τον κόσμο της, να επαναθεμελιώσει τις ίδιες της βασικές της κατηγορίες (αξία, χρήμα, εμπόρευμα, αφηρημένη εργασία, κράτος-έθνος). Το τρέχον γενικό πλαίσιο της κρίσης αξιοποίησης είναι, ταυτόχρονα, κρίση της δυνατότητας του κεφαλαίου να επανεκκινεί από τον εαυτό του και να ιδρύει εκ νέου τον παλιό κόσμο. [2] Θεμελιακό στοιχείο αυτού του αξεπέραστου καπιταλιστικού αδιεξόδου είναι η αποουσιοποίηση της εργασίας ως παραγωγικής δύναμης του κεφαλαίου και -κατ’ επέκταση- ως κοινωνικής επένδυσης.…

Read More

Ernst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό

του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…

Read More

Moishe Postone | Αφηρημένος χρόνος

Σημείωση του Shades: Το παρακάτω κείμενο είναι η μετάφραση του κεφαλαίου “Αφηρημένος χρόνος” από το βιβλίο του Moishe Postone “Time, Labor and Social Domination” – μια απόπειρα επανερμηνείας της κριτικής θεωρίας του Μαρξ. Δυστυχώς το βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί ακόμα στην ελληνική γλώσσα. Το συγκεκριμένο κεφάλαιο μεταφράστηκε πριν χρόνια από έναν άγνωστο χρήστη, δυστυχώς με αρκετά λάθη. Παρόλα αυτά το δημοσιεύουμε γιατί θεωρούμε ότι o Postone αποτελεί έναν εξαιρετικό μαρξιστή στοχαστή, με πλούσια συμβολή στην επανεξέταση του Μαρξ και στη παραγωγή μιας κριτικής θεωρίας για τον καπιταλισμό στο σήμερα. … Όπως…

Read More

Tί ήταν το Άουσβιτς; (απόσπασμα από το έργο του Moishe Postone «Οι Ιστορικοί και το Ολοκαύτωμα»)

Έ ν α καπιταλιστικό εργοστάσιο αποτελεί ένα τόπο παραγωγής αξίας (της διαδικασίας αξιοποίησης), η οποία απαραίτητα παίρνει τη μορφή της παραγωγής των αγαθών, των αξιών χρήσης (διαδικασία εργασίας). Το συγκεκριμένο, δηλαδή, παράγεται ως ο αναγκαίος φορέας του αφηρημένου. Τα στρατόπεδα εξόντωσης των Ναζί δεν αναπαριστούν μια απαίσια εκδοχή ενός τέτοιου εργοστασίου, ένα ακραίο παράδειγμα νεωτερικότητας αλλά, μάλλον, θα έπρεπε να ιδωθούν ως η αλλόκοτη «αντι-καπιταλιστική» της άρνηση. Το Αουσβιτς αποτελούσε ένα εργοστάσιο «καταστροφής της αξίας», δηλαδή, καταστροφής της προσωποποίησης του αφηρημένου. Η οργάνωσή του ήταν αυτή μιας σατανικά αντεστραμμένης βιομηχανικής…

Read More