Theodor Adorno & Max Horkhaimer: Στοιχεία αντισημιτισμού

Το παρακάτω κείμενο με τίτλο “στοιχεία αντισημιτισμού” είναι το τρίτο μέρος από το σπουδαιότερο συλλογικό έργο των Χορκχάιμερ και Αντόρνο  “διαλεκτική του διαφωτισμού”. Ι Ο αντισημιτισμός θεωρείται σήμερα από μερικούς ένα κρίσι­μο ζήτημα της ανθρωπότητας, από άλλους ένα απλό πρόσχη­μα. Για τους φασίστες οι Εβραίοι δεν είναι μειονότητα, αλλά η αντιφυλή, η αρνητική αρχή ως τέτοια από την εξόντωση τους θα εξαρτηθεί η τύχη του κόσμου. Ακραία αντίθετη είναι η θέση πως οι Εβραίοι δεν έχουν εθνικά ή φυλετικά γνωρί­σματα και απαρτίζουν μια ομάδα βάσει θρησκευτικών πεποι­θήσεων και παραδόσεων, χωρίς…

Read More

Αποσπάσματα από το έργο του Moishe Postone «Ιστορικοί και Ολοκαύτωμα»

… Το να γυρίσουμε ξανά στην κατηγορία του αντισημιτισμού δεν περιλαμβάνει απαραίτητα να επιστρέψουμε σε μια θέση που θεωρεί το Ολοκαύτωμα μόνο με τους όρους της ιδιαιτερότητας της γερμανικής ιστορίας. Επιπλέον, δεν απαιτείται απαραίτητα η θεώρηση μιας γραμ­μικής, προμελετημένης ανάπτυξης της αντιεβραϊκής πολιτικής των Ναζί, αλλά ούτε και υπονοείται ότι ο αντισημιτισμός μόνος του εξηγεί κατευθείαν τις πράξεις, τα κίνητρα και τους σκοπούς των δραστών, χωρίς να είναι απαραίτητος οποιοσδήποτε περαιτέρω στοχασμός. Παρόλα αυτά, είναι ουσιώδες για οποιαδήποτε απόπειρα ιστορικής σύλ­ληψης του ναζιστικού προγράμματος της ολικής εξολόθρευσης, να εστιάσει στον…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #04» Ο εμπρησμός της Συναγωγής της Κέρκυρας

Κείμενο Shades Magazine Πριν λίγο καιρό εγκαινιάσαμε τη νέα μας στήλη «Χρονικά Αντισημιτισμού» με μια δημοσίευση αφιερωμένη στους εμπρησμούς της Συναγωγής Χανίων το 2010. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε, μέσω αυτής της στήλης, ένα αρχείο προσβάσιμο σε όλους, το οποίο θα ενισχύει την επιχειρηματολογία και θα διευρύνει τη γνώση γύρω από το ζήτημα της αντισημιτικής βίας στην Ελλάδα. Στην τέταρτη κατά σειρά δημοσίευση της στήλης θα επικεντρωθούμε με δημοσιογραφικό ύφος σε έναν ακόμη εμπρησμό από την πρόσφατη ιστορία: αυτόν της Συναγωγής της Κέρκυρας. Η επίθεση στη Συναγωγή της Κέρκυρας από…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού 03» “Ένα Βιβλιοπωλείο σε 6 Ενότητες, η ιστορία του Σόλων και της Ρενέ Μόλχο”

Το «Ένα Βιβλιοπωλείο σε 6 Ενότητες: η ιστορία του Σόλων και της Ρενέ Μόλχο» είναι μια εξαιρετική δουλειά που αφηγείται τη μακρά ιστορία και τον αφανισμό της μεγαλύτερης σεφαραδίτικης εβραϊκής κοινότητας που υπήρξε ποτέ. Η υπόθεση ξετυλίγεται μέσα από την προσωπική ιστορία της Ρενέ Σαλτιέλ και του Σόλων Μόλχο και του περίφημου βιβλιοπωλείου τους στη Θεσσαλονίκη. Το βιβλιοπωλείο Μόλχο υπήρξε το μακροβιότερο βιβλιοπωλείο στην Ελλάδα: άνοιξε το 1888 και έκλεισε το 2004, μετρώντας περισσότερο από έναν αιώνα ζωής. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και του Ολοκαυτώματος, οι περισσότεροι…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #02» Το αντισημιτικό πογκρόμ του 1891 στην Κέρκυρα

Κείμενο Shades Magazine Συνεχίζουμε με μια νέα δημοσίευση της στήλης της ηλεκτρονικής περιοδικής έκδοσης του Shades, «Χρονικά Αντισημιτισμού». Η δεύτερη αυτή δημοσίευση αφορά το πογκρόμ ενάντια στους Εβραίους το 1891 στην Κέρκυρα και, λίγο αργότερα, στη Λευκάδα και τη Ζάκυνθο. Θα εστιάσουμε στην παρουσίαση των γεγονότων και θα επιχειρήσουμε μια σύντομη ανάλυση των υλικών, θεωρητικών και πολιτικών τους προεκτάσεων. Για τη συγγραφή του κειμένου αξιοποιήσαμε στοιχεία και αποσπάσματα από υπάρχοντα άρθρα και μελέτες στο διαδίκτυο και στην ελληνική βιβλιογραφία, στις οποίες παραπέμπουμε στο τέλος. Τα γεγονότα του 1891 στα τρία…

Read More

Η δίκη του Adolf Eichmann

Σαν σήμερα, στις 15 Δεκέμβρη 1961, τελείωσε μία από τις πιο πολυσυζητημένες δίκες μετά την λήξη του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Ο λόγος για την δίκη του διοικητή των SS Άντολφ Άϊχμαν στο κράτος του Ισραήλ που καταδικάστηκε σε θάνατο δια απαγχονισμού και εκτελέστηκε τον Μάιο του 1962 στην Ράμλα, λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση της καταδικαστικής απόφασης από τους δικαστές. Ο Αϊχμαν ήταν επικεφαλής του ειδικού τομέα των SS για την «λύση του εβραϊκού ζητήματος», ο κεντρικός υπεύθυνος συντονισμού των εκτοπίσεων των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, όπου εκατομμύρια…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #01» Οι εμπρησμοί της Συναγωγής Etz Hayyim στα Χανιά

Υπάρχει στην Ελλάδα ρατσισμός ή αντισημιτισμός; Με αφορμή τους απανωτούς εμπρησμούς της Συναγωγής των Χανίων, θα περίμενε κανείς να έχει ξεσπάσει τουλάχιστον μια δημόσια συζήτηση. Τίποτε τέτοιο δεν συνέβη. Η κοινωνία υποδέχθηκε με ανακούφιση την είδηση ότι για τον εμπρησμό συνελήφθησαν «τέσσερις ξένοι κι ένας Έλληνας». Είναι πάντα βολικό να φταίει κάποιος άλλος… — Νίκος Χαννάν Σταυρουλάκης, Ελευθεροτυπία, 21 Φλεβάρη 2010 [1] Γράφει ο Benjamin Conti Εγκαινιάζουμε σήμερα μια νέα στήλη στην ηλεκτρονική περιοδική έκδοση Shades με τίτλο «Χρονικά Αντισημιτισμού». Η ιδέα για τη στήλη προέκυψε ύστερα από πολλές συζητήσεις…

Read More

Κράτος-Έθνος, αξιακή μορφή και καπιταλιστική οικουμενικότητα, επτά σημειώσεις

του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το θεμέλιο της αξιακής μορφής του κοινωνικού προϊόντος είναι ταυτοχρόνως τόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που βρίσκονται στην προλεταριακή συνθήκη από τους όρους αναπαραγωγής της ζωής τους όσο και η διαιώνιση αυτού του διαχωρισμού. Αυτός ο θεμελιακός διαχωρισμός και η διαιώνισή του μπορεί να έχει τη νομική και πολιτική μορφή τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής ιδιοκτησίας[1] των “μέσων παραγωγής”[2]. Η κοινωνική σχέση του κεφαλαίου ως καθορισμένη σχέση μεταξύ ζωντανής και νεκρής εργασίας(!) (“μέσα παραγωγής”, “πρώτες ύλες” κτλ) θεμελιώνεται αναπαράγοντας τη ζωντανή ως…

Read More

Robert Kurz | Ρεαλιστές και Φονταμενταλιστές

Εισαγωγικό σημείωμα της μεταφραστικής ομάδας του Shades Ένα κείμενο του κριτικού στοχαστή από την Γερμανία Robert Kurz που γράφτηκε το 1994 και το οποίο πραγματεύεται τις ιστορικές κατευθύνσεις του σύγχρονου καπιταλισμού υπό το πρίσμα της αναβίωσης των ποικιλότροπων θρησκευτικών φονταμενταλισμών. Το ιδιαίτερα χρήσιμο στο κείμενο είναι ο απεγκλωβισμός της σκέψης από τους κατασκευασμένους δυϊσμούς δύση/ανατολή, διαφωτισμός/θρησκευτικότητα, φιλελευθερισμός/φονταμενταλισμός και η κατάδειξη (μέσα από την κριτική στην καπιταλιστική ολότητα) της κοινής οντολογίας που συνδέει τα σκέλη στα παραπάνω δίπολα. Επίσης το κείμενο καταπιάνεται με μία σειρά ζητημάτων που απασχολούν τη διανοητική κίνηση…

Read More

Μια σημείωση με αφορμή την γέννηση του Ένγκελς

Σαν σήμερα στις 28/11/1820 έρχεται στην ζωή μία κορυφαία μορφή του παγκόσμιου επαναστατικού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Ο Φρίντριχ Ένγκελς αποτέλεσε στενό σύντροφο, φίλο και συνεργάτη του Καρλ Μαρξ και συνέβαλε τα μέγιστα στην συγκρότηση της κομμουνιστικής θεωρίας. Ιδιαίτερη ήταν η συγγραφική του συνεισφορά σε ζητήματα φιλοσοφικού υλισμού, κριτικής εξέτασης της ανθρώπινης ιστορίας και πολιτικής θεωρίας της εργατικής τάξης και του κομμουνιστικού κινήματος. Επίσης επιμελήθηκε τους δύο τελευταίους τόμους του «Κεφαλαίου» του Μαρξ. Βασικά του έργα πέρα από αυτά που συνέγραψε μαζί με τον Μαρξ τα: «Αντι-Ντύρινγκ», «Ο Πόλεμος των…

Read More