Αποσπάσματα: Μαρξ – Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη

Η ομάδα αυτή είχε αποτελέσει στο καθεστώς της αστικής μοναρχίας του Λουδοβίκου Φιλίππου την επίσημη δημοκρατική αντιπολίτευση και συνεπώς ένα αναγνωρισμένο, συστατικό μέρος του τότε πολιτικού κόσμου. Είχε τους αντιπροσώπους της στις βουλές και σημαντική σφαίρα επιρροής στον Τύπο. Το παρισινό όργανό της, τη Νασιονάλ, το θεωρούσανε στο είδος του τόσο αξιοσέβαστο, όσο και τη Ζουρνάλ ντε Ντεμπά. Ο χαρακτήρας της αντιστοιχούσε στη θέση που είχε μέσα στη συνταγματική μοναρχία. Δεν ήταν μια ομάδα της αστικής τάξης, που τη συνδέανε μεγάλα κοινά συμφέροντα και που την ξεχώριζαν από τις άλλες ομάδες ιδιαίτερες συνθήκες παραγωγής. Ηταν μια…

Read More

Minima Moralia | αποσπάσματα

… Η αλλαγή των ίδιων των παραγωγικών σχέσεων εξαρτάται κατά πολύ από ό,τι συμβαίνει στη «σφαίρα της κατανάλωσης», την απλή μορφή αντανάκλασης της παραγωγής και γελοιογραφία της αληθινής ζωής: στη συνείδηση και το ασυνείδητο των ατόμων. Μόνο δυνάμει της αντίθεσης τους προς την παραγωγή, ως εντούτοις όχι πλήρως εγκλωβισμένοι στην υφιστάμενη τάξη, μπορούν οι άνθρωποι να επιφέρουν μια πιο ανθρώπινη τάξη πραγμάτων. Αν κάποτε σβήσει εντελώς η φαινομενικότητα της ζωής, που η ίδια η σφαίρα της κατανάλωσης υπερασπίζεται με τόσο κακά επιχειρήματα, τότε το τέρας της απόλυτης παραγωγής θα θριαμβεύσει……

Read More

Μαρξ εναντίον Λασάλ: εργατική αυτενέργεια εναντίον καπιταλιστικού κράτους

Δημοσιεύουμε το παρακάτω υποκεφάλαιο από την «Κριτική του Προγράμματος της Γκότα» (εκδ. Σύγχρονη Εποχή) του Καρλ Μαρξ. Το έργο αποτελεί ένα σύνολο σημειώσεων του Μαρξ που ασκούσαν κριτική στο πρόγραμμα που θα υιοθετούσε το ενωτικό συνέδριο του 1875 στην πόλη της Γκότα μεταξύ του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (στο όποιο ήταν προσκείμενοι οι Μαρξ και Ένγκελς) και της Γερμανικής Εργατικής Ένωσης που είχε ιδρυθεί από τον Φέρντιναντ Λασάλ.  Η θεωρία του Λασάλ απέρριπτε το διεθνισμό του Μαρξ και τον αντικαθιστούσε με τη συγκρότηση των εργατών, πρώτα και κύρια ως εθνική εργατική…

Read More

Max Horkheimer | Αποσπάσματα από το Αυταρχικό Κράτος (δεύτερη δημοσίευση)

H πρώτη δημοσίευση βρίσκεται εδώ Του Μαξ Χορκχάιμερ Την ικανότητα του καπιταλισμού να επιβιώσει της οικονομίας της αγοράς προανήγγειλε πολύ νωρίτερα η μοίρα των οργανώσεων της εργατικής τάξης. Η έκκληση να συνενωθούν  σε εργατικά σωματεία και κόμματα εκτελέστηκε κατά γράμμα, όμως αυτές οι οργανώσεις δεν εκπλήρωσαν και τόσο τα φυσιολογικά καθήκοντα του ενωμένου προλεταριάτου, δηλαδή την αντίσταση στην ταξική κοινωνία γενικά, όσο την υποταγή στις φυσιολογικές συνθήκες της ίδιας του της ανάπτυξης σε μαζικές οργανώσεις. Ενσωματώθηκαν κι αυτές μέσα στους μετασχηματισμούς της οικονομίας. Κάτω απ΄τον φιλελευθερισμό είχαν αφοσιωθεί στο σκοπό της…

Read More

Walter Benjamin Το δικαίωμα στη χρήση βίας (1920)*

Μτφρ.: Radical Desire *Το κείμενο αποτελείται από κριτικές σημειώσεις για το άρθρο του Herbert Vorwerk, “Das Recht zur Gewaltanwendung” (“Το δικαίωμα στη χρήση βίας”), που δημοσιεύτηκε το 1920 στο Περιοδικό για τον θρησκευτικό σοσιαλισμό, έτος 1, τευχ. 4. Σχετικά με το πρώτο τμήμα 1. “Το νομικό σύστημα τείνει να αντιδρά σε απόπειρες καταστροφής του καταφεύγοντας στον εξαναγκασμό, είτε με στόχο να εξαναγκάσει την διατήρηση είτε την αποκατάσταση της ορθής τάξης.” Αυτή η πρόταση είναι σωστή η ίδια, αλλά είναι λάθος να την εξηγούμε μέσω αναφοράς στην εγγενή τάση του νόμου…

Read More

Karl Marx/Friedrich Engels | Ο κομμουνισμός ως κίνημα που καταργεί την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων

……….Όλοι οι αγώνες εντός του κράτους, ο αγώνας μεταξύ δημοκρατίας, αριστοκρατίας και μοναρχίας, ο αγώνας για το εκλογικό δικαίωμα κ.λπ., κ.λπ. δεν είναι τίποτε παρά απατηλές μορφές με τις οποίες διεξάγονται οι πραγματικοί αγώνες των διαφόρων τάξεων μεταξύ τους (πράγμα για το οποίο οι Γερμανοί θεωρητικοί δεν υποπτεύονται ούτε ένα γιώτα, παρόλο που στα Γερμανο-Γαλλικά Χρονικά και στην Αγία Οικογένεια τους δόθηκαν αρκετές οδηγίες για κάτι τέτοιο), και επιπλέον, ότι κάθε τάξη που παλεύει για την εξουσία, ακόμη και όταν η εξουσία της, όπως ισχύει στην περίπτωση του προλεταριάτου, καθορίζει…

Read More

Erich Fromm | Η σχέση μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου

Ο Έριχ Φρομ, υπήρξε γερμανικής καταγωγής αμερικανός ψυχαναλυτής και κοινωνικός φιλόσοφος. Γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη του Μάιν το 1900 και πέθανε στο Μπουράλτο της Ελβετίας το 1980. Το κείμενο της παρούσας δημοσίευσης είναι απόσπασμα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ “Ο φόβος μπροστά στην Ελευθερία”(η ελληνική έκδοση έχει εξαντληθεί). Ο Φρομ γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη (Μάιν) το 1900. Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ψυχολόγους του 20αι, μαρξιστής, διάσημος καθηγητής της Κοινωνιολογίας και Φιλοσοφίας στην περίφημη Σχολή της Φρανκφούρτης, την οποία έκλεισε ο ναζισμός. Το 1934 κατέφυγε στις ΗΠΑ, όπως έκαναν και άλλοι…

Read More

Walter Benjamin | Το νόημα του χρόνου στο σύμπαν της ηθικής

Walter Benjamin Το νόημα του χρόνου στο σύμπαν της ηθικής Σπάραγμα του 1921· ανέκδοτο κατά την διάρκεια της ζωής του συγγραφέα Είναι σύνηθες να θεωρούμε τους νομικούς θεσμούς οι οποίοι μας επιτρέπουν να θεμελιώσουμε τα γεγονότα και τις κρίσεις που κυριαρχούσαν σε μακρινούς καιρούς ως τίποτε άλλο από τις παγιοποιημένες προθέσεις της ηθικής. Όμως αυτό το οποίο επενδύει τον νόμο με τούτο το ενδιαφέρον για το μακρινό παρελθόν και με αυτή την ισχύ επάνω του είναι κάτι πολύ διαφορετικό, πράγματι, από ότι η αναπαράσταση της παρουσίας της ηθικής στο παρελθόν.…

Read More

Herbert Marcuse | Ελευθερία και Ανάγκη

Οικονομική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει απελευθέρωση από την οικονομία, απελευθέρωση απ’ την καθημερινή πάλη για την ύπαρξη, απαλλαγή απ’ την ανάγκη να κερδίζουμε τη ζωή μας. Πολιτική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει  απελευθέρωση απ’ την πολιτική αυτή πάνω στην οποία τα άτομα δεν μπορούν να ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο. Πνευματική  θα πρέπει να σημαίνει αποκατάσταση της ατομικής σκέψης, που είναι σήμερα πνιγμένη από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και θύμα της διαπαιδαγώγησης. Θα πρέπει ακόμα να σημαίνει ότι θα πάψουν να υπάρχουν κατασκευαστές της «κοινής γνώμης», και η ίδια η κοινή γνώμη…

Read More

Ernst Bloch | Μαύροι Κύκνοι

O Μπλοχ γεννήθηκε στο Λούντβιχσχαφεν. Ήταν γιος σιδηροδρομικού υπαλλήλου και από το 1905 έως το 1908 σπούδασε φιλοσοφία, φυσική και γερμανική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου και του Βύρτσμπουργκ. Από το 1908 έως το 1911 έζησε στο Βερολίνο. Η φιλία του με τον Γκέοργκ Λούκατς τον οδήγησε στην Χαϊδελβέργη. Στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο πηγαίνει να ζήσει μετανάστης στην Ελβετία. Το 1938 μεταναστεύει τελικά στις ΗΠΑ. Ο Μπλοχ επέστρεψε στην Λειψία το 1949 και ανέλαβε την έδρα της φιλοσοφίας στο εκεί πανεπιστήμιο. Όταν χτίστηκε το τείχος του Βερολίνου το 1961, δεν…

Read More