Σαν σήμερα, το 1943: Επίσημη έναρξη του διωγμού των Εβραίων της Θεσσαλονίκης με την άφιξη των αξιωματικών των Ες-Ες Ντίτερ Βισλιτσένι και Αλόις Μπρούνερ. Μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα, εκδόθηκε πλήθος διαταγών με τις οποίες οι Γερμανοί έθεταν σε εφαρμογή σειρά φυλετικών μέτρων. Αυτά ήταν: Όλοι οι Εβραίοι άνω των 5 ετών έπρεπε να φέρουν διακριτικό σήμα στο πέτο τους, απαγορευόταν να αλλάζουν τόπο κατοικίας άνευ αδείας, απαγορευόταν να χρησιμοποιούν μεταφορικά μέσα, να εμφανίζονται στους δρόμους και στις πλατείες μετά τη δύση του ήλιου, απαγορευόταν να αναχωρούν από την…
Read MoreTag: σαν σήμερα
Με αφορμή τη γέννηση του Franz Kafka (3 Ιουλίου 1883)
O Franz Kafka, 3 Ιουλίου 1883 – 3 Ιουνίου 1924, ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα. Γερμανόφωνος και εβραϊκής καταγωγής, έζησε στη σημερινή Τσεχία και έγραψε όλα τα βιβλία του στη γερμανική γλώσσα. Τα χρόνια που ακολούθησαν το θάνατό του, εδραιώθηκε η θέση του στην παγκόσμια λογοτεχνία, χαρακτηρίστηκε ως ο σπουδαιότερος μοντερνιστής γερμανόφωνος πεζογράφος και το έργο του έχει αναλυθεί εκτενώς. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του περιλαμβάνονται η νουβέλα Η Μεταμόρφωση (1915) και τα μυθιστορήματα Η Δίκη (1925), Ο Πύργος (1926) και Αμερική (1927). Μαγεμένος αλλά…
Read MoreΗ δίκη του Adolf Eichmann
Σαν σήμερα, στις 15 Δεκέμβρη 1961, τελείωσε μία από τις πιο πολυσυζητημένες δίκες μετά την λήξη του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Ο λόγος για την δίκη του διοικητή των SS Άντολφ Άϊχμαν στο κράτος του Ισραήλ που καταδικάστηκε σε θάνατο δια απαγχονισμού και εκτελέστηκε τον Μάιο του 1962 στην Ράμλα, λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση της καταδικαστικής απόφασης από τους δικαστές. Ο Αϊχμαν ήταν επικεφαλής του ειδικού τομέα των SS για την «λύση του εβραϊκού ζητήματος», ο κεντρικός υπεύθυνος συντονισμού των εκτοπίσεων των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, όπου εκατομμύρια…
Read MoreΜια σημείωση με αφορμή την γέννηση του Ένγκελς
Σαν σήμερα στις 28/11/1820 έρχεται στην ζωή μία κορυφαία μορφή του παγκόσμιου επαναστατικού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Ο Φρίντριχ Ένγκελς αποτέλεσε στενό σύντροφο, φίλο και συνεργάτη του Καρλ Μαρξ και συνέβαλε τα μέγιστα στην συγκρότηση της κομμουνιστικής θεωρίας. Ιδιαίτερη ήταν η συγγραφική του συνεισφορά σε ζητήματα φιλοσοφικού υλισμού, κριτικής εξέτασης της ανθρώπινης ιστορίας και πολιτικής θεωρίας της εργατικής τάξης και του κομμουνιστικού κινήματος. Επίσης επιμελήθηκε τους δύο τελευταίους τόμους του «Κεφαλαίου» του Μαρξ. Βασικά του έργα πέρα από αυτά που συνέγραψε μαζί με τον Μαρξ τα: «Αντι-Ντύρινγκ», «Ο Πόλεμος των…
Read MoreΈνα σύντομο σημείωμα για τον Herbert Marcuze
Ήταν μια μέρα σαν σήμερα (19 Ιουλίου) στα τέλη του 19ου αιώνα (1898), όταν γεννήθηκε ένας από τους πλέον πολυσυζητημένους μαρξιστές φιλοσόφους και μέλος της περίφημης σχολής της Κριτικής Θεωρίας της Φρανκφούρτης. Ο λόγος για τον Χέρμπερτ Μαρκούζε που γεννήθηκε στο Βερολίνο και σπούδασε στα πανεπιστήμια του Hubold και του Freiburg, από το οποίο έλαβε και το διδακτορικό του. Αδιαμφισβήτητα ο Μαρκούζε αποτελούσε μία από τις κύριες προσωπικότητες του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας της Φρανκφούρτης και μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της σχολής αυτής άνοιξε έναν πολύτιμο διάλογο για την μαρξική…
Read More20 Γενάρη 1942: Η σύσκεψη της Wannsee και η «Τελική λύση»
Σαν σήμερα στις 20 Γενάρη 1942, πραγματοποιήθηκε η σύσκεψή της Wannsee στο Βερολίνο όπου οι Ναζί αποφασίζουν τη λεγόμενη «Τελική Λύση στο Ζήτημα των Εβραίων», το κωδικό όνομα δηλαδή της επιχείρησης για την ολική εξολόθρευση των Εβραίων της Ευρώπης. Επρόκειτο για την υλοποίηση απόφασης που είχε παρθεί σε ανώτερο επίπεδο από τον ίδιο τον Χίτλερ. Σε μια βίλα στα δασώδη παράλια της λίμνης του βWannsee, ο Ράινχαρντ Χέιντριχ, αρχηγός της Αστυνομίας Ασφαλείας, ανήγγειλε επίσημα το πρόγραμμα της πλήρους και τελειωτικής εξόντωσης των Εβραίων. Η υλοποίηση της απόφασης απαιτούσε συνεργασία όλου…
Read MoreΜε αφορμή την 12 Γενάρη 1945, η αναθεώρηση της ιστορίας και ο Primo Levi στο κείμενο: Η Μαύρη τρύπα του Άουσβιτς, πολεμική στους Γερμανούς ιστορικούς
Σαν σήμερα στις 12 Ιανουαρίου του 1945, ο Κόκκινος Στρατός ξεκινά την επιχείρηση «Βιστούλα – Όντερ», κατά την οποία τα Σοβιετικά στρατεύματα έφτασαν έως και 70 χλμ. από την πρωτεύουσα της ναζιστικής Γερμανίας, το Βερολίνο. Με άλλα λόγια ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για τον Χίτλερ στον πόλεμο ύστερα από την επιτυχημένη επέλαση των σοβιετικών στρατευμάτων, που είχε ως στόχο την κατάληψη του Βερολίνου και την ολοκληρωτική ήττα των ναζί. Στη διάρκεια της επιχείρησης αυτής, ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε πολλά στρατόπεδα συγκέντρωσης, μεταξύ των οποίων και το Άουσβιτς, όπου οι Σοβιετικοί βρέθηκαν…
Read More21 Δεκέμβρη 1941: Συγκροτείται η πρώτη ταξιαρχία Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων
Σαν σήμερα, στις 21 Δεκεμβρίου του 194, οι Γιουγκοσλάβοι κομμουνιστές παρτιζάνοι συγκροτούν την πρώτη τακτική στρατιωτική μονάδα, την «Προλεταριακή Ταξιαρχία» στο χωριό Ρούντο της Βοσνίας που έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της αντίστασης στα Βαλκάνια ενάντια στον ναζισμό. Αρχηγός της τοποθετείται ο Κότσα Πόποβιτς, βετεράνος εθελοντής του ισπανικού εµφυλίου. Κατά την ίδρυσή της αποτελείται από 1.200 µαχητές (οι 750 θα σκοτωθούν πριν από τη λήξη του πολέµου). Τα χαρακτηριστικά της που την ξεχωρίζουν από τις υπόλοιπες παρτιζάνικες µονάδες είναι ο υπερτοπικός της χαρακτήρας (κινείται σε όλα τα µήκη…
Read MoreΣαν σήμερα 17 Νοέμβρη 1985 “Δολοφονείται ο 15χρονος Μιχάλης Καλτεζάς”
Σαν σήμερα στις 17 Νοέμβρη 1985, δολοφονείται ο 16χρονος Μιχάλης Καλτέζας από αστυνομικό, κατά τη διάρκεια των επεισοδίων που ξέσπασαν μετά την πορεία για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Ο αστυνομικός Αθανάσιος Μελίστας πυροβολεί τον Καλτεζά στο πίσω μέρος του κεφαλιού, καθώς ο νεαρός τρέχει μαζί με άλλους διαδηλωτές προς την πλατεία Εξαρχείων. Η πορεία ξεκίνησε και τελείωσε ομαλά χωρίς κανένα επεισόδιο αφού η περιφρούρησή της από τους διοργανωτές ήταν επιτυχής. Μετά το τέλος της πορείας και ενώ οι διαδηλωτές διαλύονταν σε κάποια ψησταριά των Εξαρχείων σταματά για φαγητό μια ομάδα…
Read More26 Οκτώβρη 1912: Κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τον ελληνικό στρατό
Σαν σήμερα στις 26 Οκτωβρίου του 1912, ήταν η αρχή του τέλους για την πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη, ύστερα από την υπογραφή για την παράδοση της πόλης στον ελληνικό στρατό. Ο Οθωμανός αξιωματούχος δέχθηκε, τελικά, τους όρους που έθεσε η ελληνική πλευρά. Οι πληρεξούσιοι αξιωματικοί Ιωάννης Μεταξάς (ο κατοπινός φασίστας δικτάτορας) και Βίκτωρ Δούσμανης μεταβαίνουν στο Διοικητήριο της Θεσσαλονίκης και υπογράφουν τα σχετικά πρωτόκολλα παράδοσης της πόλης στον ελληνικό στρατό. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, παραδίνονταν ως αιχμάλωτοι 25.000 Τούρκοι στρατιώτες και 1.000 αξιωματικοί. Στην κατοχή του ελληνικού στρατού περιέρχονταν όλος ο βαρύς και ελαφρύς οπλισμός του…
Read More