Σαν σήμερα (9 Απριλίου 1945) εκτελέστηκε ο κομμουνιστής Georg Elser στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Dachau
Κείμενο του bC
Ο Georg Elser (4 Ιανουαρίου 1903 – 9 Απριλίου 1945) δεν ήταν «ήρωας» με την αστική έννοια, ούτε προϊόν κάποιου μηχανισμού αντίστασης. Ήταν ένας απλός εργάτης, ξυλουργός που, μέσα από την ίδια της εμπειρίας της ζωής του, έφτασε στο σημείο να αναλάβει μόνος του την ευθύνη της ιστορίας. Το 1939, σε μια περίοδο όπου το καθεστώς του Adolf Hitler φαινόταν ακλόνητο, σχεδίασε και υλοποίησε μια από τις πιο τολμηρές πράξεις αντιφασιστικής βίας στην ιστορία: την απόπειρα δολοφονίας της ναζιστικής ηγεσίας στο Bürgerbräukeller του Μονάχου.
Ο Elser κατασκεύασε μόνος του έναν εκρηκτικό μηχανισμό και τον τοποθέτησε στον χώρο όπου επρόκειτο να μιλήσει ο Hitler. Η έκρηξη σημειώθηκε, αλλά ο στόχος είχε ήδη αποχωρήσει νωρίτερα. 7 άτομα σκοτώθηκαν και δεκάδες τραυματίστηκαν. Ο ίδιος συνελήφθη και κρατήθηκε για πάνω από πέντε χρόνια, μέχρι την εκτέλεσή του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Dachau, λίγες μόλις εβδομάδες πριν την κατάρρευση της ναζιστικής Γερμανίας.
Δουλεύοντας σε ένα εργοστάσιο όπλων και έπειτα σε λατομείο, σταδιακά δημιούργησε ένα οπλοστάσιο κλεμμένων εκρηκτικών, το οποίο το 1939 θα το χρησιμοποιούσε για να χτυπήσει την παμπ στο Μόναχο, την οποία γνώριζε ότι ο Χίτλερ έκανε επίσκεψη κάθε χρόνο στις 8 και 9 Νοεμβρίου για να γιορτάσει το ναζιστικό πραξικόπημα του 1923. Εκείνο το έτος όμως ο Χίτλερ έφυγε νωρίς και η βόμβα τον έχασε για λίγα λεπτά, αντ ‘αυτού σκότωσε έξι ανώτερους Ναζί, καθώς και τυχαία μια σερβιτόρα της παμπ. Ο Elser συνελήφθη αργότερα και βασανίστηκε, αλλά επέμεινε ότι ενήργησε μόνος του και αρνήθηκε να δώσει άλλα ονόματα, εκτός από έναν κομμουνιστή που είχε ήδη πεθάνει. Εστάλη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπου σκοτώθηκε με εντολή του Χίμλερ.
Η διαδρομή του Elser δεν εξηγείται μέσα από «μεγάλες αποφάσεις», αλλά μέσα από τη συσσώρευση εμπειριών μιας προλεταριακής ζωής. Γεννημένος σε μια εργατική οικογένεια στη Βυρτεμβέργη, μεγάλωσε σε συνθήκες φτώχειας και οικογενειακής βίας, με έναν πατέρα αλκοολικό και αυταρχικό. Από νωρίς μπήκε στην παραγωγή, αλλάζοντας συνεχώς δουλειές: εργάτης σε ξυλουργεία, σε εργοστάσια, σε μικρές βιοτεχνίες, ακόμη και στην αναδυόμενη αεροπορική βιομηχανία. Η ζωή του ήταν αυτή της επισφάλειας, της μετακίνησης, της αναζήτησης μιας στοιχειώδους ανεξαρτησίας.
Παράλληλα, ήρθε σε επαφή με το εργατικό και κομμουνιστικό κίνημα. Συμμετείχε σε ενώσεις εργατών και συνδέθηκε, έστω και χαλαρά, με την επαναστατική αριστερά της εποχής του. Ωστόσο, δεν υπήρξε ποτέ θεωρητικός ούτε κομματικό στέλεχος. Η πολιτική του συγκρότηση ήταν βιωματική, αποτέλεσμα της καθημερινής εμπειρίας της εκμετάλλευσης στο χώρο της δουλειάς. Ήδη από τα πρώτα χρόνια του εθνικοσοσιαλιστικού καθεστώτος αρνήθηκε να συμμορφωθεί: δεν χαιρετούσε ναζιστικά, δεν συμμετείχε στις τελετουργίες του καθεστώτος, δεν ενσωματώθηκε ποτέ στην «Εθνική Κοινότητα» του ναζισμού.
Ο Georg Elser δεν υπήρξε προϊόν της συγκυρίας ούτε μια «παρένθεση» μέσα στη ζοφερή κανονικότητα που επέβαλε ο εθνικοσοσιαλισμός. Υπήρξε το φωτεινό παράδειγμα για την αντιφασιστική πάλη και το κομμουνιστικό κίνημα. Η ζωντανή απόδειξη ότι ακόμη και μέσα στο πιο ασφυκτικό καθεστώς τρόμου, η ιστορία δεν παγώνει ολοκληρωτικά, αλλά συνεχίζει να γεννά το αντίθετο του, από εκείνους που αρνούνται να υποταχθούν στην ολοκληρωτική εξουσία και των εκτελεστών δημίων της.
Για δεκαετίες επιχειρήθηκε να διαστρεβλωθεί η μνήμη του, να υποβαθμιστεί, να ενταχθεί σε φιλελεύθερα αφηγήματα που ακυρώνουν το ριζοσπαστικό και ταξικό της περιεχόμενο. Όμως ο Elser για κακή τους τύχη δεν μπορεί να ενσωματωθεί στα αστικοδημοκρατικά αφηγήματα του κράτους. Η πράξη του δεν χωρά σε ένα αφήγημα που κάνει λόγο για «ηθική γενναιότητα» αποκομμένο από το κοινωνικό της έδαφος. Είναι πράξη που πηγάζει από την ταξική εμπειρία και στρέφεται ευθέως ενάντια στη μηχανή της κυριαρχίας του κράτους ελέγχου.
Η υπεράσπιση της μνήμης του Georg Elser είναι υπεράσπιση της ίδιας της ιστορίας της αντιφασιστικής αντίστασης. Απέναντι σε κάθε απόπειρα λήθης, εξίσωσης ή απονεύρωσης, το όνομά του θα συνεχίσει να μας υπενθυμίζει ότι ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές και δύσκολες, η ιστορία μπορεί να στραφεί αλλού, όταν κάποιοι τολμούν να επιχειρήσουν να την αλλάξουν.
Περισσότερες πληροφορίες στο https://en.wikipedia.org/wiki/Georg_Elser
