8 Ιανουαρίου 1991: Δολοφονείται ο Νίκος Τεμπονέρας

Σαν σήμερα, στις 8 Ιανουαρίου 1991, σε σχολείο της Πάτρας, δολοφονείται ο καθηγητής και στέλεχος της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, Νίκος Τεμπονέρας, από ΟΝΝΕΔίτες τραμπούκους υπό την ηγεσία του Γ. Καλαμπόκα. Η δολοφονία σημειώθηκε κατά τη διάρκεια μεγάλων μαθητικών καταλήψεων ενάντια στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που προωθούσε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με υπουργό Παιδείας τον Β. Κοντογιαννόπουλο. Το κίνημα αυτό, που εκφράστηκε σε ολόκληρη τη χώρα, παραμένει ένα από τα πιο μεγαλειώδη και σημαντικά μαθητικά κινήματα της περιόδου της μεταπολίτευσης, και η δολοφονία του Τεμπονέρα σφράγισε βίαια τη σύγκρουση μεταξύ της μαθητικής – φοιτητικής νεολαίας και των δυνάμεων που επιδίωκαν την ανακατάληψη του κοινωνικού και πολιτικού ελέγχου.

Η δολοφονία του Τεμπονέρα δεν ήταν αποκομμένη από το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο της μεταπολεμικής Ελλάδας και της επιρροής του παρακράτους της Δεξιάς. Από τα χρόνια του Εμφυλίου, οι οργανωμένες παρακρατικές ομάδες, συχνά με τη στήριξη και ανοχή κρατικών μηχανισμών, λειτούργησαν ως όργανα καταστολής και εκφοβισμού κάθε ριζοσπαστικής ή αριστερής παρουσίας στην κοινωνία. Η ελληνική Δεξιά, με διάφορες εκφάνσεις –από την ΕΡΕ και την Χούντα έως τις μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις της ΝΔ– διατήρησε συχνά στενές σχέσεις με νεολαιίστικες παραστρατιωτικές ομάδες, οι οποίες ενεργούσαν ως κατασταλτικοί μηχανισμοί βίας ενάντια σε μαθητές, φοιτητές και πολιτικούς αντιπάλους.

Η εκτέλεση του Τεμπονέρα από ΟΝΝΕΔίτες συνδέεται άμεσα με αυτή τη διαχρονική πρακτική της ελληνικής Δεξιάς: τη χρήση βίας ως εργαλείο πολιτικής επιβολής και εκφοβισμού, ιδιαίτερα απέναντι σε μια νεολαία και τους εργάτες-τριες που αμφισβητούν τα συμφέροντα του ελληνικού κεφαλαίου. Το μνημείο που έχει στηθεί στην Πάτρα για τον Τεμπονέρα, συχνά βανδαλισμένο από Δαπίτες, δεν αποτελεί μόνο ένα χώρο ιστορικής μνήμης, αλλά και σύμβολο της διαρκούς σύγκρουσης ανάμεσα στις δυνάμεις της νεολαίας και των δομών πολιτικής βίας και παρακράτους από την άλλη.

ΜΙα παλιότερη φωτογραφία του μνημείου του Τεμπονέρα

Related posts