Η «Σημείωση για τον Αντιϊμπεριαλισμό», που δημοσιεύτηκε στο 4ο τεύχος του Shades Magazine και γράφτηκε το 2018, αποτελεί μια πυκνή θεωρητική κριτική παρέμβαση εναντίον της ιδεολογικής αυτονόησης του αντιϊμπεριαλισμού ως ενός προνομιακού ορίζοντα της ριζοσπαστικής πολιτικής. Το κείμενο κάνει την απόπειρα να αποδομήσει την εθνικο-λαϊκή φαντασίωση που υποκρύπτεται πίσω από τη σχηματική διάκριση «καταπιεσμένων» και «ιμπεριαλιστικών» κρατών, επιμένοντας ότι η εμμονή στην κρατική κυριαρχία και στην «αυτοδιάθεση» λειτουργεί συχνά ως μια αναστροφή της κριτικής του κεφαλαίου σε μια απολογητική της εθνικής μορφής του.
Μέσα από αυτή την σημείωση, ό αντιϊμπεριαλισμός αναλύεται ως η ιδεολογική μορφή που προσωποποιεί και εξωτερικεύει τις αφηρημένες κοινωνικές σχέσεις του καπιταλισμού. Έτσι, η δομική κίνηση της παγκόσμιας καπιταλιστικής ολότητας συσκοτίζεται και μεταφράζεται σε γεωπολιτική ηθικολογία, όπου η κριτική της αξιακής μορφής υποκαθίσταται από μια μεταφυσική της εθνικής κυριαρχίας. Η σημείωση αυτή επιχειρεί, με ένα τρόπο, να επαναφέρει το ζήτημα του ιμπεριαλισμού στο επίπεδο της κριτικής της πολιτικής οικονομίας, αποσυνδέοντάς το από τις ιδεολογικές του επικαθίσεις και αναδεικνύοντας τη συμμετρική εμπλοκή όλων των κρατικών μορφωμάτων στην αναπαραγωγή της καπιταλιστικής κοινωνικής σχέσης.
Shades Aufbau
Κοινότητα – Θεωρία – Δικτύωση
επικοινωνία με την ομάδα στο shades-aufbau@proton.me
Γράφει ο Lucifugo a diavolo in corpo
Ι
Βασικός πυλώνας της αντιϊμπεριαλιστικής ιδεολογίας είναι η “ανισομερής οικονομική ανάπτυξη” του καπιταλισμού η οποία επιφέρει, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, “κυρίαρχα και κυριαρχούμενα Κράτη ή και Έθνη”. Στα πλαίσια αυτής της λογικής οι κατηγορίες του Έθνους και του Κράτους παραμένουν εξωτερικά αδιάφορες η μία ως προς την άλλη και αδιαμεσολάβητες.
ΙΙ
Και αυτό γιατί τα Έθνη, σύμφωνα με τους αντιϊμπεριαλιστές, δεν είναι κοινωνικά και ιστορικά πεδία που διαμορφώνονται ως συγκεκριμένοι όροι της αναπαραγωγής του κεφαλαίου αλλά μάλλον αποτελούν προκατακλυσμιαίες συνθήκες της ανθρώπινης ύπαρξης εν γένει που μόνο σε δεύτερο χρόνο τις ιδιοποιούνται οι αστικές επαναστάσεις.
ΙΙΙ
Το Έθνος ως γενική προϋπόθεση και αποτέλεσμα το ίδιο της ομογενοποιητικής διαδικασίας συγκρότησης ανθρώπινου “κοινωνικού κεφαλαίου” (μοντέρνοι “πολίτες”) αποτελεί την κατεξοχήν πολιτική μορφή της αστικής κοινωνίας που οριοθετείται από το Κράτος.
Το “Εθνικό ζήτημα” ξεπηδούσε μέσα από το σαρωτικό ρεύμα της προόδου της καπιταλιστικής ιστορίας, από τις πρώτες στιγμές της ανάδυσης αυτής της ιδιαίτερης κοινωνικής μορφής μέχρι και τις ύστερες στιγμές της ασύγχρονης διαμόρφωσης και της ετερογενούς ολοκλήρωσής της, για να “λύνεται” με τον μόνο τρόπο που ξέρει και μπορεί: μέσω σφαγών και γενοκτονιών και της παραγωγής “εξωτερικών” και “εσωτερικών εχθρών”.
ΙV
Η “αυτοδιάθεση των Εθνών” τόσο ως ιδεολογικό πρόταγμα των αντιΐμπεριαλιστών όσο και ως βασική καπιταλιστική κοινωνική συνθήκη μάς λέει πολλά περισσότερα για την ανάγκη ύπαρξης των Εθνικών Κρατών α) ως εγγυητών της αξιοποίησης του κεφαλαίου και β) ως επιταχυντών της σύγχρονης “Κοινωνίας της Εργασίας” παρά για αυτά τα ίδια τα “Έθνη” που εκ των υστέρων προβάλλουν τον ομογενοποιημένο εαυτό τους στις “απαρχές της Ιστορίας” για να αυτοκατανοούνται φετιχιστικά ως “νόμιμα” Νεωτερικά υποκείμενα.
V
Οι ταυτολογίες της αντιϊμπεριαλιστικής ιδεολογίας περί ισχυρών και ανίσχυρων Κρατών/Εθνών, για δυνατές και ασθενείς οικονομίες, για “έθνη” χωρίς “δικά τους κράτη” κτλ, αναπτύχθηκαν όλες μέσα σε μια ιστορική συγκυρία που έχει πάψει προ πολλού να υφίσταται, αυτής της υποανάπτυξης του κεφαλαίου ως καθολικής/παγκόσμιας σχέσης που συνείχε και τους επιμέρους ανταγωνισμούς μεταξύ των, σε μεγάλο βαθμό, επί διαμόρφωση Εθνών-Κρατών.
VI
Αποκομμένες από αυτή τη συγκυρία οι αντιϊμπεριαλιστικές ταυτολογίες του σήμερα ερμηνεύουν τον κόσμο του κεφαλαίου με τα ίδια παρωχημένα εργαλεία που ακόμα και όταν πρωτοεμφανίστηκαν καθόλου δεν αποσκοπούσαν στο να τον ξεπεράσουν αλλά φτιάχτηκαν για να λάβουν ενεργό μέρος στην “ορθολογικότερη διαχείριση του ανορθολογισμού του”:
1) πριμοδοτώντας εργαλειακά το “Εθνικό ζήτημα” όταν αυτό παρουσιάζεται σε χώρες ή και περιοχές που τις θέλει ο αντιϊμπεριαλισμός “αδύναμους οικονομικούς κρίκους”,
2) εθνικοποιώντας, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, κάθε προϋπόθεση και κάθε αποτέλεσμα του όποιου “ταξικού αγώνα” με το να θεωρείται ο τελευταίος “προοδευτικός” μόνο όταν στρέφεται ενάντια στους “μεγάλους ιμπεριαλιστές” και στα “ξένα” Κράτη τους,
3) εξουδετερώνοντας το αρνητικό περιεχόμενο όλων των κατηγοριών της καπιταλιστικής εκκοινώνησης μέσα σε ένα ομιχλώδες “σοσιαλιστικό πρόταγμα” όπου η εργατική ταυτότητα και ο “λαός” (ο “εργαζόμενος λαός του Έθνους”) αποθεώνονται κρύβοντας κάτω από το χαλί πως ο “εργαζόμενος άνθρωπος” και ο “εθνικός λαός του” είναι μορφές “αντεστραμμένης κοινωνικής ύπαρξης” που επικυρώνουν την συμβολική και πρακτική κυριαρχία της αξιακής μορφής επί της ανθρώπινης ζωής.
