Γράφει ο Benjamin Conti

Για μια ακόμη φορά μάς έρχονται ενδιαφέροντα νέα από την έδρα της Ε.Ε., τις Βρυξέλλες. Στις αρχές του Οκτώβρη, έως και 100.000 εργάτες, σύμφωνα με τους διοργανωτές, και 80.000, σύμφωνα με την εκτίμηση της αστυνομίας, διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες και σε άλλες πόλεις του Βελγίου κατά της λιτότητας, έναν χρόνο μετά τις ανάλογες κινητοποιήσεις, που σημαδεύτηκαν από βίαιες συγκρούσεις, οδοφράγματα και οδομαχίες, στις οποίες είχα αφιερώσει λίγες γραμμές και πέρυσι στο προσωπικό μου ιστολόγιο [1].

Με οδομαχίες και συλλήψεις ολοκληρώθηκε η κινητοποίηση στις Βρυξέλλες και φέτος, ενώ λιμενεργάτες στην Αντβέρπη ενεπλάκησαν σε άγριες συμπλοκές με ισχυρές δυνάμεις καταστολής της βελγικής αστυνομίας, οι οποίες έκαναν χρήση δακρυγόνων.

Τρία από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της χώρας συμμετείχαν στην πανεθνική απεργία, ανήμερα των διαδηλώσεων κατά της πολιτικής λιτότητας που εφαρμόζει κατά τον πρώτο χρόνο της θητείας του ο Βέλγος πρωθυπουργός Σαρλ Μισέλ, ο οποίος ηγείται κεντροδεξιού συνασπισμού. Οι εργαζόμενοι στο σιδηροδρομικό δίκτυο προκήρυξαν και αυτοί απεργία την Παρασκευή 9 Οκτώβρη 2015, αντιδρώντας στις περικοπές της κοινωνικής πρόνοιας και στην αύξηση της φορολογίας, ενώ στο στόχαστρο βρίσκονται οι εργασιακές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες ανέβασαν το όριο συνταξιοδότησης και πάγωσαν τους μισθούς.

Θυελλώδεις ήταν τον περασμένο μήνα οι διαμαρτυρίες αγροτών και οδηγών ταξί στη χώρα.

Οι διαδηλώσεις στο Βέλγιο μπορεί να πέρασαν στα ψιλά γράμματα για τα αστικά ΜΜΕ, αλλά και για το σύνολο των ΜΜΕ που έχουν σχέση με αριστερές ομάδες στην ελληνική επικράτεια, ωστόσο εμάς μάς βάζουν σε έναν βαθύ αναστοχασμό σχετικά με τη φύση των εργατικών αγώνων και τον προλεταριακό ανταγωνισμό σήμερα. Τον τελευταίο καιρό κάνουν όλο και περισσότερο την επανεμφάνισή τους τέτοιοι αγώνες, με αντιφατικά χαρακτηριστικά, σε αρκετά σημεία του ευρωπαϊκού καπιταλιστικού οικοδομήματος, αν και πρέπει να σημειώσουμε ότι οι διαδηλώσεις στο Βέλγιο έχουν μια ξεχωριστή θέση ανάμεσά τους λόγω της συγκρουσιακής τους μορφής. Μετανάστες, πρόσφυγες και Βέλγοι εργάτες αγωνίζονται ενάντια στη λιτότητα που έχει προκαλέσει η ύφεση της καπιταλιστικής οικονομίας στην Ευρώπη. Η επισφάλεια στις δυτικές καπιταλιστικές μητροπόλεις και η αναδιαπραγμάτευση του κόστους της εργατικής δύναμης προς όφελος της καπιταλιστικής κυριαρχίας ξαναζωντανεύουν τις εστίες του προλεταριακού ανταγωνισμού, οι οποίες κάνουν μαζικά την επανεμφάνισή τους, αν και αρχικά με πολλά αντιφατικά χαρακτηριστικά και με τη συνηθισμένη ατζέντα οικονομικών διεκδικήσεων.

Έγραφε κάποτε ο Αντόνιο Γκράμσι: Είμαι πεπεισμένος πως όταν όλα έχουν χαθεί ή μοιάζουν να έχουν χαθεί, πρέπει ήρεμα να ξαναρχίζουμε το έργο μας από την αρχή. Είμαι πεπεισμένος πως πάντα πρέπει να στηριζόμαστε στον εαυτό μας και στις δικές μας δυνάμεις· να μην περιμένουμε τίποτα από κανέναν και έτσι να μην εισπράττουμε απογοητεύσεις. Πως πρέπει να προγραμματίζουμε να κάνουμε αυτό που ξέρουμε και μπορούμε να κάνουμε και να ακολουθήσουμε τον δρόμο μας.

Εκτός από το ευρύ και δυνατό στοχαστικό πνεύμα του συγγραφέα, τα συγκεκριμένα λόγια έχουν και έναν προφητικό χαρακτήρα, που ταιριάζει πολύ καλά στη σημερινή πραγματικότητα. Σε μια περίοδο που βιώνουμε μια πλήρη υποχώρηση και ήττα του ανταγωνιστικού κομμουνιστικού κινήματος, δίχως αμφιβολία πρέπει να ξαναρχίσουμε από την αρχή. Σε πείσμα όσων και όσων σήμερα χλευάζουν τη δύναμη ή ακόμα και την ύπαρξη της εργατικής τάξης, πρέπει να ξαναδούμε τις δυνατότητες ανασύνταξης της οργάνωσής μας μέσα στο κίνημα, το οποίο, έστω και με αυτές τις αντιφάσεις, κάνει ξανά την εμφάνισή του στους δρόμους της Ευρώπης. Οι Βρυξέλλες δεν είναι το μοναδικό δείγμα αυτού του διεθνούς προλεταριάτου που αναδύεται ξανά και περνάει στην επίθεση. Πόλεις όπως το Βερολίνο, το Παρίσι και κυρίως το Λονδίνο, που σήμερα αποτελούν προορισμούς ενός μεγάλου κομματιού της εργατικής τάξης, το οποίο ψάχνει απεγνωσμένα τη λύση στην προσωρινή επιβίωση, έχουν μετατραπεί σε περιβάλλοντα με κατάλληλες συνθήκες για να ωριμάσει πολιτικά ένα διεθνές προλεταριάτο. Και όλα αυτά σε αντίθεση με την υπάρχουσα αριστερά και τον αναρχικό χώρο, που, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν αποτελούν τίποτα άλλο από μια αριστερή προέκταση των εθνικών καπιταλιστικών κρατών και των ιδεολογιών τους. Τα προτάγματα αυτών των τάσεων σήμερα βρίσκονται σε ευθεία σύγκρουση με την προοπτική της ανάδυσης ενός νέου κομμουνιστικού προτάγματος. Αντί, λοιπόν, σήμερα να προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε το «επαναστατικό υποκείμενο» σε «καταπιεσμένους λαούς» που «αγωνίζονται ενάντια στα μνημόνια», τη συνηθισμένη δηλαδή αντιιμπεριαλιστική πολιτική που έχουμε αντιμετωπίσει ουκ ολίγες φορές στην Ελλάδα, καλό θα ήταν να διευρύνουμε την πολιτική μας δράση με άξονα αυτό το νέο δυναμικό στην Ευρώπη και με ανάλυση της πολυπλοκότητας των καπιταλιστικών σχέσεων σε βάθος, κόντρα στον φετιχοποιημένο αντικαπιταλισμό που κυριαρχεί στις μέρες μας.

Ο κομμουνισμός είναι η διαλεκτική κίνηση άρνησης του υπάρχοντος και το άνοιγμα προς τον σοσιαλισμό και την αταξική κοινωνία, το τέλος της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Αυτή η διατύπωση, όμως, δεν φτάνει για να πείσει το πλήθος να αγωνιστεί για κάτι το κομμουνιστικό, όπως μας διδάσκει άλλωστε και η ιστορία. Δεν ξέρουμε αν ποτέ, τελικά, ένα τέτοιο πρόταγμα θα πραγματωθεί, ούτως ή άλλως. Δεν ξέρουμε επίσης τι μπορεί να σημαίνει πρόοδος μετά από ένα έγκλημα όπως το Ολοκαύτωμα. Αυτό, όμως, που ξέρουμε είναι ότι αξίζει να προσπαθήσουμε να δώσουμε ένα τέλος στον πολιτισμό που γέννησε τον αντισημιτισμό, τον φασισμό και το Ολοκαύτωμα. Γι’ αυτό, λοιπόν, χρειάζεται να ξανασυζητήσουμε τη στρατηγική μας από την αρχή και σίγουρα δείγματα όπως αυτά των Βρυξελλών θα μας βοηθήσουν να ξεκαθαρίσουμε ποια κατεύθυνση θέλουμε να ακολουθήσουμε.

Προσωπικά, δεν τρέφω αυταπάτες ότι κινήματα κατά της λιτότητας μπορούν να έχουν κάποια αποτελεσματικότητα σήμερα. Στην πραγματικότητα, είναι η γνωστή πολιτική ήττας που ακολουθεί το επίσημο συνδικαλιστικό κίνημα. Παρ’ όλα αυτά, όμως, πρέπει να δούμε διαλεκτικά τις δυνατότητες που ίσως ανοίγονται στο μέλλον μέσα από τη μεγάλη συμμετοχή, για ακόμα μια φορά ύστερα από πολλά χρόνια, εφόσον υπάρχει έστω και μια μικρή δυνατότητα μετατροπής αυτών των κινημάτων σε μια ποιότητα που θα αμφισβητεί πλήρως το υπάρχον. Γι’ αυτό σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η πολιτική μας ατζέντα και η εμπλοκή μας με τα μαζικά κινήματα είναι μάλλον αναγκαίες, χωρίς καμία υποχώρηση στον πολιτικό μας λόγο και σε ευθεία σύγκρουση με τον εθνικό κορμό, την ελληνική ιδεολογία και τις επιλογές της αριστεράς.

[1] Σχόλιο του Benjamin Conti σχετικά με τις συγκρούσεις στην Γαλλία και το Βέλγιο τον Οκτώβριο – Νοέμβριο 2014  https://benjaminconti.wordpress.com/2014/11/27/futureimages