Κύκλος Μελέτης Shades Aufbau
Κράτος, Ιδεολογία, Φετιχισμός του Εμπορεύματος & Αλλοτρίωση στον Μαρξ
Η Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου και το Εβραϊκό Ζήτημα
Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026
Όπως γράψαμε και στο αναλυτικό μας κάλεσμα, η πρωτοβουλία του Shades Aufbau εγκαινιάζει τη σεζόν με έναν νέο κύκλο μελέτης: μια συλλογική ανάγνωση, παρουσίαση και επεξεργασία τεσσάρων κρίσιμων εννοιών που διατρέχουν με διαφορετικούς τρόπους το μαρξικό έργο, του κράτους, της ιδεολογίας, του φετιχισμού του εμπορεύματος και της αλλοτρίωσης.
Στην τρίτη συνάντηση μελετάμε δύο πρώιμα κείμενα του Μαρξ, την Κριτική της Εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου και το Εβραϊκό ζήτημα.
Διαβάστε αναλυτικά το κάλεσμα εδώ: https://shades-aufbau.org/2026/10/kratos-ideologia-fetixismos-alotriosi/
Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, 6 μ.μ. | Διαδικτυακή συνάντηση
Για συμμετοχή και αποστολή των κειμένων, στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me
Περιγραφή της συνάντησης
Στην τρίτη συνάντηση του κύκλου μελετάμε δύο κείμενα της περιόδου 1843–44, όπου ο Μαρξ διατυπώνει τα πρώτα θεμέλια της κριτικής του κράτους. Στην Κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του κράτους και του δικαίου αντιστρέφει τη σχέση υποκειμένου και κατηγορήματος: το κράτος δεν είναι η πραγμάτωση της ιδέας του γενικού, αλλά μορφή που προκύπτει από τις σχέσεις της αστικής κοινωνίας και παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη από αυτές. Πώς μπορεί το πολιτικό κράτος να εμφανίζεται ως η σφαίρα του γενικού συμφέροντος, όταν ο ίδιος ο διαχωρισμός του από την αστική κοινωνία είναι προϊόν της; Και τι σημαίνει για τη φιλοσοφία του δικαίου ότι η «ιδέα» αποδεικνύεται μυστικοποίηση ενός συγκεκριμένου κοινωνικού περιεχομένου;
Στο Εβραϊκό ζήτημα, που γράφεται ως απάντηση στον Μπρούνο Μπάουερ, ο Μαρξ διακρίνει την πολιτική από την ανθρώπινη χειραφέτηση: το κράτος μπορεί να απελευθερωθεί από τη θρησκεία χωρίς να απελευθερωθεί ο άνθρωπος από αυτήν. Η ισότητα των δικαιωμάτων είναι άραγε το τέλος της κοινωνικής κυριαρχίας ή η μορφή μέσα στην οποία αυτή εκδηλώνεται ως ελευθερία; Ποιου ανθρώπου είναι τα «δικαιώματα του ανθρώπου», και γιατί ο Μαρξ τα συνδέει με τον εγωιστικό άνθρωπο της αστικής κοινωνίας; Και πώς διαβάζουμε σήμερα, μετά τον 20ό αιώνα, το δεύτερο μέρος του κειμένου, που παραμένει αντικείμενο έντονης διαμάχης, χωρίς ούτε να το αποκηρύξουμε ούτε να το προφυλάξουμε από την κριτική; Τα ερωτήματα αυτά ανοίγουν τον δρόμο προς τα υπόλοιπα θέματα του κύκλου, τον φετιχισμό και την αλλοτρίωση: πώς περνά η κριτική από τη μορφή του κράτους στη μορφή του εμπορεύματος;





