Την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2026, ανήμερα της εθνικής επετείου, ο Ηλίας Κασιδιάρης μίλησε σε ξενοδοχείο στη Θεσσαλονίκη. Την ίδια ώρα έγινε αντιφασιστική κινητοποίηση, ύστερα από κάλεσμα φορέων, στο κέντρο της πόλης, όπου οι δυνάμεις των ΜΑΤ χρησιμοποίησαν χημικά και προέβησαν σε προσαγωγές. Στη συγκέντρωση συμμετείχαν εργατικά σωματεία και, σύμφωνα με δημοσίευμα, οι δύο προσαγωγές αφορούσαν έναν 70χρονο και έναν 35χρονο εργαζόμενο. Άλλα δημοσιεύματα αναφέρουν έξι προσαγωγές και, από την πλευρά των συγκρούσεων, τη χρήση βομβών μολότοφ από ομάδα ατόμων. Μέσα στην αίθουσα, σύμφωνα με το Mega, οπαδοί του Κασιδιάρη χαιρετούσαν ναζιστικά.
Η κατάσταση μάς είναι θλιβερά γνώριμη. Ένας καταδικασμένος για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης μιλά υπό την προστασία της αστυνομίας του κράτους που τον «καταδίκασε», ενώ όσοι διαδηλώνουν ενάντια στον φασισμό δέχονται τα χημικά των δυνάμεων καταστολής. Η κυβέρνηση λέει ότι η συγκέντρωση των νεοναζί δεν μπορούσε να απαγορευτεί και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη παραδέχεται ότι η εκδήλωση δεν έπρεπε να γίνει, αλλά η Εισαγγελία είχε άλλη γνώμη. Η εικόνα αυτή δεν είναι, ωστόσο, κάποιου είδους δυσλειτουργία του αστικού κράτους. Είναι κομμάτι του πυρήνα της ίδιας της λογικής του.
Οι αντιδράσεις των κομμάτων ακολουθούν, κατά τα άλλα, το ίδιο βαρετό σχήμα. Ο Ανδρουλάκης του ΠΑΣΟΚ μίλησε για μια «αποκρουστική σύναξη μίσους και μισαλλοδοξίας». Η καταγγελία, όμως, του φασισμού ως εξωτερικού ή παρείσακτου στοιχείου επιτρέπει στο «δημοκρατικό τόξο» να παρακάμψει το γεγονός ότι το σκεπτικό της καταδίκης της Χρυσής Αυγής δεν επεκτάθηκε —και σκόπιμα— στους λόγους για τους οποίους αυτή γιγαντώθηκε. Μια τέτοια προσέγγιση θα έπρεπε να εισχωρήσει στα βαθιά νερά της εθνικής ιδεολογίας και του «εθνικού κορμού», μέσα στον οποίο ο ελληνικός φασισμός βρίσκει οργανικά πρόσφορο έδαφος. Ο νεοναζισμός δεν εξαφανίζεται με μια δικαστική απόφαση ούτε περιορίζεται στις οργανωμένες μορφές του. Δεν εμφανίζεται μόνο σε περιόδους κρίσης, αλλά και σε περιόδους «κανονικότητας». Ο φασισμός βρίσκει έδαφος όχι μόνο σε ακραίες, περιθωριακές ομάδες, αλλά και πέρα από αυτές, στη μάζα των οπαδών κομμάτων που φαινομενικά εκφράζουν διαφορετικές αντιλήψεις.
Ο Κασιδιάρης δεν ξεκινά τις πολιτικές του συγκεντρώσεις τυχαία από τη Θεσσαλονίκη. Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη της οποίας η εβραϊκή κοινότητα εξοντώθηκε σχεδόν ολοσχερώς στο Ολοκαύτωμα. Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν η μεγαλύτερη και πιο ακμάζουσα εβραϊκή κοινότητα της Ελλάδας, και από τον Μάρτιο έως τον Αύγουστο του 1943 δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι οδηγήθηκαν στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Το ποσοστό της εξόντωσης ανέρχεται περίπου στο 96,5% του εβραϊκού πληθυσμού. Λιγότεροι από 2.000 Εβραίοι απέμειναν στην πόλη μετά τον πόλεμο, για να βρουν πίσω τους συντρίμμια και φαντάσματα, όπως εύστοχα επισημαίνει ο Μαρκ Μαζάουερ στο ομώνυμο βιβλίο.
Η εξόντωση, όμως, δεν ήταν αποκλειστικά υπόθεση των Γερμανών. Είχε τους τοπικούς συνεργάτες της, αλλά και εκείνους που αποκόμισαν οφέλη από αυτήν, στους πολιτικούς απογόνους των οποίων απευθύνεται σήμερα ο Κασιδιάρης. Ας θυμηθούμε την Υπηρεσία Διαχειρίσεως Ισραηλιτικών Περιουσιών (ΥΔΙΠ): την ώρα που άρχιζαν οι εκτοπίσεις, κάποιοι έβαζαν στο χέρι τις περιουσίες των Εβραίων, έχοντας προηγουμένως εξασφαλίσει την εύνοια των Γερμανών. Πρόκειται για τους λεγόμενους μεσεγγυούχους, τους διαχειριστές που κατέληξαν να γίνουν δικαιούχοι. Στη Μακεδονία σχηματίστηκαν, επίσης, ένοπλα σώματα δοσίλογων. Το πρώτο ένοπλο τάγμα δοσιλόγων στη Μακεδονία συγκροτήθηκε υπό τον Γεώργιο Πούλο και οι ακόλουθοι του καρπώθηκαν πολλές εβραϊκές περιουσίες στη Θεσσαλονίκη. Το Ολοκαύτωμα είχε και μια οικονομική διάσταση: υπήρξαν άνθρωποι που αποκόμισαν υλικά οφέλη από το έγκλημα.
Εδώ βρίσκεται και η πρόχειρη ερμηνεία μας για την ομιλία του Κασιδιάρη: μέσα από αυτήν τη συγκέντρωση απευθύνεται σε μια ιστορική συνέχεια, την παράδοση του δοσιλογισμού, του δολοφονικού αντικομμουνισμού και του πλιάτσικου της εβραϊκής περιουσίας, την οποία εκπροσώπησαν τα ταγματασφαλίτικα και τα ανάλογα φασιστικά – εθνικοσοσιαλιστικά μορφώματα κατά την περίοδο της ναζιστικής κατοχής. Η Θεσσαλονίκη, ως τόπος αυτής της ιστορίας, δεν είναι ένα ουδέτερο πεδίο για μια τέτοια νεοναζιστική δραστηριότητα. Είναι ακριβώς ο τόπος όπου η μνήμη του εγκλήματος και η μνήμη όσων το εκμεταλλεύτηκαν συναντώνται και όπου η άρνηση της κανονικοποίησης του μίσους έχει υλική διάσταση.
Ωστόσο, η αντιφασιστική κινητοποίηση και τα αντιφασιστικά αντανακλαστικά είναι τόσο αναγκαία όσο και η ενίσχυση της αντιφασιστικής μνήμης. Την ίδια μέρα που νεοναζί οργανώνουν συγκέντρωση υπό αστυνομική προστασία, απαγορεύτηκαν οι συγκεντρώσεις στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και όσοι διαδήλωσαν δέχτηκαν χημικά και προσαγωγές. Οι έξι που προσήχθησαν αφέθηκαν ελεύθεροι χωρίς να προκύψει τίποτα σε βάρος τους, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για τον σκοπό των προσαγωγών. Αυτονόητο είναι ότι εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας σε όσους και όσες προσήχθησαν και σε όλους και όλες όσοι αντιστέκονται στην κανονικοποίηση του νέου φασισμού.
Αντιφασισμός, εθνική ιδεολογία και η ανάγκη της συνάντησης…
Η οικοδόμηση συναντήσεων για την αντιφασιστική θεωρία και πρακτική είναι απολύτως αναγκαία σήμερα. Πρέπει να συνδέεται, όπως συνηθίζουμε να λέμε, με τη συνολική κριτική του υπάρχοντος, έστω και από μια αποφασισμένη μειοψηφία.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ομιλία του Κασιδιάρη έγινε ανήμερα της «εθνικής επετείου». Η 28η Οκτωβρίου είναι η μέρα κατά την οποία ο εθνικός μύθος του «Έπους του ’40» τελετουργείται από το κράτος, τα σχολεία και τις μιλιταριστικής έμπνευσης παρελάσεις, εκεί όπου ο ελληνικός φασισμός βρίσκει πρόσφορο έδαφος. Η μυθολογία αυτή δεν αφορά μόνο τη δεξιά. Μπορούμε να την εντοπίσουμε εξίσου στην εθνικά ενσωματωμένη, ομογενοποιημένη αριστερά, που, αντί να την αμφισβητήσει, τη μοιράζεται και τη συντηρεί εξίσου. Όποιος δεν θέτει το ζήτημα του «Έπους του ’40» και δεν προχωρά σε μια κριτική αποδόμηση της εθνικής ιδεολογίας δεν πρόκειται να γίνει φραγμός στον ελληνικό φασισμό. Ο αντιφασισμός που δεν κυοφορεί μια ξεκάθαρη κριτική της εθνικής ιδεολογίας, στην καλύτερη περίπτωση παραμένει ένα αίτημα για καλύτερη διαχείριση του υπάρχοντος.
από την σύνταξη
πηγή φωτογραφίας: https://www.typosthes.gr/politiki/446839_syriza-thessalonikis-ta-peristatika-katastolis-prokaloyn-orgi





