Μια φωτογραφία που φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πλευρά της Αντιφασιστικής Αντίστασης στην Ελλάδα

Η φωτογραφία αυτή δεν καταγράφει απλώς την είσοδο των παρτιζάνων του ΕΛΑΣ στη Θήβα τον Οκτώβριο του 1944. Φέρνει στο προσκήνιο μια πλευρά της ιστορίας της Κατοχής που για πολλά χρόνια παρέμεινε λιγότερο ορατή και έχει να κάνει με τη συμμετοχή Εβραίων στον ένοπλο αγώνα ενάντια στη ναζιστική κατοχή. Πρόκειται για τους Λουί Κοέν, Γιώργος Κατσιγιάννης («Μόρνος»), Νίκος Δημητρίου και Δαβίδ Μπρούδο, παρτιζάνους μιας οργανωμένης αντιστασιακής δύναμης, μέσα σε μια συλλογική προσπάθεια για την αντιφασιστική απελευθέρωση (με όλα τα όρια που αυτή είχε).

Η παρουσία τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστούμε ότι ο ναζιστικός αντισημιτισμός δεν αντιμετώπιζε τους Εβραίους απλώς ως πολιτικούς ή στρατιωτικούς αντιπάλους, αλλά τους είχε καταστήσει στόχο μιας πολιτικής ολοκληρωτικής εξόντωσης. Η συμμετοχή τους στην Αντίσταση αποτελεί, επομένως, και μια έμπρακτη άρνηση της θέσης που τους επιφύλασσε ο ναζισμός, ότι δεν ήταν μόνο οι διωκόμενοι και τα θύματα της ιστορίας, αλλά και υποκείμενα της αντίστασης απέναντι στους διώκτες τους. Η ιστορία των Εβραίων παρτιζάνων του ΕΛΑΣ υπενθυμίζει, ταυτόχρονα, ότι η ιστορία του ελληνικού εβραϊσμού δεν μπορεί να περιοριστεί στην ιστορία του διωγμού και της εξόντωσης. Περιλαμβάνει επίσης την πολιτική στράτευση, την αλληλεγγύη και την ένοπλη αντίσταση στον ναζισμό.

Από αριστερά: στη φωτογραφία οι Εβραίοι αντάρτες του ΕΛΑΣ: Λουί Κοέν, Γιώργος Κατσιγιάννης («Μόρνος»), Νίκος Δημητρίου και ο Δαβίδ Μπρούδο με την χαρακτηριστική γερμανική στολή και το πηλήκιο-λάφυρο

(Φωτ. Αρχείο ΕΜΕ-Εβραίικό Μουσείο Ελλάδος).