Το πρώτο τρένο με Εβραίους από το γκέτο της Βαρσοβίας έφτασε στην Τρεμπλίνκα την Tisha B’Av * του 1942 (23 Ιουλίου). Οι περισσότεροι στάλθηκαν αμέσως στους θαλάμους αερίων.
Πολλοί από αυτούς που παρέμειναν στο γκέτο οργάνωσαν μια υπόγεια εβραϊκή στρατιωτική ομάδα, την Zydowska Organizacja Bojowa, υπό την ηγεσία του Mordecai Anielewicz. Ιδρύθηκε στις 28 Ιουλίου 1942 και η αποστολή της ομάδας ήταν να αντισταθεί και να ανακόψει τις εκτοπίσεις των Εβραίων στα στρατόπεδα εξόντωσης. Εννέα μήνες αργότερα, η ομάδα, με επικεφαλής τον Anielewicz, αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη πίσω από την εξέγερση του γκέτο της Βαρσοβίας.
Ο Anielewicz γεννήθηκε σε οικογένεια της εργατικής τάξης και φοίτησε σε εβραϊκό ακαδημαϊκό γυμνάσιο. Ως παιδί εντάχθηκε στην Betar, μια σιωνιστική οργάνωση νεολαίας που μεταξύ άλλων υποστήριζε την αυτοάμυνα των Εβραίων. Μέχρι το 1940 είχε πάει στη Βαρσοβία και δραστηριοποιήθηκε σε μια φιλοσοβιετική ομάδα νέων σιωνιστών, τη Hashomer Hatzair. Όταν η Γερμανία εισέβαλε στην Πολωνία, διέφυγε στη Βίλνα (σήμερα Βίλνιους), την οποία η Σοβιετική Ένωση είχε προσαρτήσει μαζί με τη Λιθουανία. Τελικά επέστρεψε στο γκέτο της Βαρσοβίας, όπου ίδρυσε μια παράνομη εφημερίδα, την Neged Hazerem (“Ενάντια στο ρεύμα”), και οργάνωσε πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Βρισκόταν εκτός Βαρσοβίας, διαδίδοντας τις εκπαιδευτικές και πολιτικές ιδέες του κρυφά στη δυτική Πολωνία, όταν τα SS (το παραστρατιωτικό σώμα των Ναζί) αποδεκάτισαν τον πληθυσμό του γκέτο της Βαρσοβίας με εκτοπισμούς και εκτελέσεις στα τέλη του καλοκαιριού του 1942. Σε διάστημα δύο μηνών περίπου 265.000 Εβραίοι απελάθηκαν χωρίς ανοιχτή ένοπλη αντίσταση στο νεοσύστατο στρατόπεδο εξόντωσης της Τρεμπλίνκα, περίπου 80 χιλιόμετρα μακριά.
πηγή: https://www.britannica.com/biography/Mordecai-Anielewicz
Σημείωση
Tisha B’Av: Η 9η ημέρα του μήνα Av (26-27 Ιουλίου 2023), είναι η πιο θλιβερή ημέρα του εβραϊκού ημερολογίου. Είναι το αποκορύφωμα των Τριών Εβδομάδων, μιας περιόδου κατά την οποία σηματοδοτούμε την καταστροφή του Ιερού Ναού στην Ιερουσαλήμ.
