Roza Robota 1921–1945

Η Roza Robota γεννήθηκε στο Ciechanow της Πολωνίας, όπου δραστηριοποιήθηκε στο κίνημα νεολαίας Ha-shomer ha-Za’ir πριν ενταχθεί στο υπόγειο κίνημα του γκέτο. Το 1942 εκτοπίστηκε με την οικογένειά της στο Άουσβιτς, αλλά μεταφέρθηκε στο Μπιρκενάου λίγο αργότερα. Οργάνωσε μια επαναστατική ομάδα και συμμετείχε στην εξέγερση του Sonderkommando το 1944. Συνελήφθη μαζί με άλλες γυναίκες κρατούμενες που συμμετείχαν στην έκρηξη του κρεματόριου και βασανίστηκαν. Απαγχονίστηκε παρουσία άλλων κρατουμένων, τραγουδώντας το “Hatikvah” στις τελευταίες της στιγμές. Ο ηρωισμός της μνημονεύεται ως μία από τις πιο θαρραλέες πράξεις των Εβραίων γυναικών κρατουμένων κατά…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #82» Τα τρένα του θανάτου: Θεσσαλονίκη – Άουσβιτς, 1943

Σαν σήμερα, πριν από 78 χρόνια, το 1943: Αναχωρεί από τη Θεσσαλονίκη η πρώτη αποστολή για το Άουσβιτς, αποτελούμενη από 2.800 Εβραίους, που κατοικούσαν στον συνοικισμό Βαρόνου Χιρς. Μετά την εκκένωση ο συνοικισμός θα λειτουργήσει ως στρατόπεδο στο οποίο μεταφέρονται από τα γκέτο της πόλης εκείνοι που πρόκειται να εκτοπιστούν. Άλλες αποστολές ακολουθούν στις 17, 19, 23 και 27 Μαρτίου από τις συνολικά 19 που αναχώρησαν. – Κεντρική Φωτογραφία: Θεσσαλονικείς Εβραίοι στην Εγνατία οδό καθ’ οδόν για τον σιδηροδρομικό σταθμό.  Το Shades Magazine και οι κομμουνιστές – τριες με μνήμη…

Read More

Ένα σημείωμα για την επέτειο της απελευθέρωσης της Αθήνας τον Οκτώβρη του 1944.

Στις 12 Οκτωβρίου του 1944, τα ναζιστικά στρατεύματα εγκαταλείπουν την Αθήνα και η πόλη απελευθερώνεται. Τρεις μέρες νωρίτερα, οι ναζί την είχαν βομβαρδίσει αφήνοντας πίσω έξι νεκρούς και είκοσι δύο τραυματίες. Η απελευθέρωση έρχεται λίγες μέρες πριν τον ματωμένο Σεπτέμβρη του 1944, εκείνο τον τρομερό Σεπτέμβρη που οι ναζί εκτελούνταν μαζικά αντιφασίστες κομμουνιστές και πολίτες με τη συμβολή των Ελλήνων – ταγματασφαλιτών, συνεργατών τους. Ο κόσμος της πρωτεύουσας κατεβαίνει στους δρόμους και πανηγυρίζει την υποστολή της σβάστικας από την Ακρόπολη. Το πρωί (8:00 π.μ.) της 12ης Οκτωβρίου 1944 ο στρατηγός…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #42» 8 Φλεβάρη 1943: Η επίσημη έναρξη του διωγμού των Εβραίων της Θεσσαλονίκης

Σαν σήμερα, το 1943: Επίσημη έναρξη του διωγμού των Εβραίων της Θεσσαλονίκης με την άφιξη των αξιωματικών των Ες-Ες Ντίτερ Βισλιτσένι και Αλόις Μπρούνερ. Μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα, εκδόθηκε πλήθος διαταγών με τις οποίες οι Γερμανοί έθεταν σε εφαρμογή σειρά φυλετικών μέτρων. Αυτά ήταν: Όλοι οι Εβραίοι άνω των 5 ετών έπρεπε να φέρουν διακριτικό σήμα στο πέτο τους, απαγορευόταν να αλλάζουν τόπο κατοικίας άνευ αδείας, απαγορευόταν να χρησιμοποιούν μεταφορικά μέσα, να εμφανίζονται στους δρόμους και στις πλατείες μετά τη δύση του ήλιου, απαγορευόταν να αναχωρούν από την…

Read More

Με αφορμή τη γέννηση του Franz Kafka (3 Ιουλίου 1883)

O Franz Kafka, 3 Ιουλίου 1883 – 3 Ιουνίου 1924, ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα. Γερμανόφωνος και εβραϊκής καταγωγής, έζησε στη σημερινή Τσεχία και έγραψε όλα τα βιβλία του στη γερμανική γλώσσα. Τα χρόνια που ακολούθησαν το θάνατό του, εδραιώθηκε η θέση του στην παγκόσμια λογοτεχνία, χαρακτηρίστηκε ως ο σπουδαιότερος μοντερνιστής γερμανόφωνος πεζογράφος και το έργο του έχει αναλυθεί εκτενώς. Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του περιλαμβάνονται η νουβέλα Η Μεταμόρφωση (1915) και τα μυθιστορήματα Η Δίκη (1925), Ο Πύργος (1926) και Αμερική (1927). Μαγεμένος αλλά…

Read More

Η δίκη του Adolf Eichmann

Σαν σήμερα, στις 15 Δεκέμβρη 1961, τελείωσε μία από τις πιο πολυσυζητημένες δίκες μετά την λήξη του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Ο λόγος για την δίκη του διοικητή των SS Άντολφ Άϊχμαν στο κράτος του Ισραήλ που καταδικάστηκε σε θάνατο δια απαγχονισμού και εκτελέστηκε τον Μάιο του 1962 στην Ράμλα, λίγους μήνες μετά την ανακοίνωση της καταδικαστικής απόφασης από τους δικαστές. Ο Αϊχμαν ήταν επικεφαλής του ειδικού τομέα των SS για την «λύση του εβραϊκού ζητήματος», ο κεντρικός υπεύθυνος συντονισμού των εκτοπίσεων των Εβραίων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης, όπου εκατομμύρια…

Read More

Μια σημείωση με αφορμή την γέννηση του Ένγκελς

Σαν σήμερα στις 28/11/1820 έρχεται στην ζωή μία κορυφαία μορφή του παγκόσμιου επαναστατικού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Ο Φρίντριχ Ένγκελς αποτέλεσε στενό σύντροφο, φίλο και συνεργάτη του Καρλ Μαρξ και συνέβαλε τα μέγιστα στην συγκρότηση της κομμουνιστικής θεωρίας. Ιδιαίτερη ήταν η συγγραφική του συνεισφορά σε ζητήματα φιλοσοφικού υλισμού, κριτικής εξέτασης της ανθρώπινης ιστορίας και πολιτικής θεωρίας της εργατικής τάξης και του κομμουνιστικού κινήματος. Επίσης επιμελήθηκε τους δύο τελευταίους τόμους του «Κεφαλαίου» του Μαρξ. Βασικά του έργα πέρα από αυτά που συνέγραψε μαζί με τον Μαρξ τα: «Αντι-Ντύρινγκ», «Ο Πόλεμος των…

Read More

29 Σεπτεμβρίου 1941 | Η σφαγή του Μπάμπι Γιαρ στην Ουκρανία

Ήταν το πρωί μιας μέρας σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου του 1941 στο Μπάμπι Γιαρ, ένα φαράγγι βόρεια του Κιέβου της Ουκρανίας. Ο τόπος αυτός βάφτηκε με το αίμα χιλιάδων ανθρώπων και έμεινε στην ιστορία ως άλλο ένα μεγάλο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας, με θύτη τους ναζί που την εποχή εκείνη είχαν ξεκινήσει την εισβολή στην Σοβιετική Ένωση. Η σφαγή έγινε λίγες μέρες μετά την κατάληψη του Κιέβου από τις ναζιστικές δυνάμεις (19 Σεπτεμβρίου του 1941) . Το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου 1941 οι ναζιστικές αρχές κατοχής διέταξαν όλους…

Read More

Ένα σύντομο σημείωμα για τον Herbert Marcuze

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα (19 Ιουλίου) στα τέλη του 19ου αιώνα (1898), όταν γεννήθηκε ένας από τους πλέον πολυσυζητημένους μαρξιστές φιλοσόφους και μέλος της περίφημης σχολής της Κριτικής Θεωρίας της Φρανκφούρτης. Ο λόγος για τον Χέρμπερτ Μαρκούζε που γεννήθηκε στο Βερολίνο και σπούδασε στα πανεπιστήμια του Hubold και του Freiburg, από το οποίο έλαβε και το διδακτορικό του. Αδιαμφισβήτητα ο Μαρκούζε αποτελούσε μία από τις κύριες προσωπικότητες του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας της Φρανκφούρτης και μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της σχολής αυτής άνοιξε έναν πολύτιμο διάλογο για την μαρξική…

Read More

20 Γενάρη 1942: Η σύσκεψη της Wannsee και η «Τελική λύση»

Σαν σήμερα στις 20 Γενάρη 1942, πραγματοποιήθηκε η σύσκεψή της Wannsee στο Βερολίνο όπου οι Ναζί αποφασίζουν τη λεγόμενη «Τελική Λύση στο Ζήτημα των Εβραίων», το κωδικό όνομα δηλαδή της επιχείρησης για την ολική εξολόθρευση των Εβραίων της Ευρώπης. Επρόκειτο για την υλοποίηση απόφασης που είχε παρθεί σε ανώτερο επίπεδο από τον ίδιο τον Χίτλερ. Σε μια βίλα στα δασώδη παράλια της λίμνης του βWannsee, ο Ράινχαρντ Χέιντριχ, αρχηγός της Αστυνομίας Ασφαλείας, ανήγγειλε επίσημα το πρόγραμμα της πλήρους και τελειωτικής εξόντωσης των Εβραίων. Η υλοποίηση της απόφασης απαιτούσε συνεργασία όλου…

Read More