Σαν σήμερα, στις 8 Ιανουαρίου 1991, σε σχολείο της Πάτρας, δολοφονείται ο καθηγητής και στέλεχος της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, Νίκος Τεμπονέρας, από ΟΝΝΕΔίτες τραμπούκους υπό την ηγεσία του Γ. Καλαμπόκα. Η δολοφονία σημειώθηκε κατά τη διάρκεια μεγάλων μαθητικών καταλήψεων ενάντια στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που προωθούσε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με υπουργό Παιδείας τον Β. Κοντογιαννόπουλο. Το κίνημα αυτό, που εκφράστηκε σε ολόκληρη τη χώρα, παραμένει ένα από τα πιο μεγαλειώδη και σημαντικά μαθητικά κινήματα της περιόδου της μεταπολίτευσης, και η δολοφονία του Τεμπονέρα σφράγισε βίαια τη σύγκρουση μεταξύ της μαθητικής…
Read MoreTag: σαν σήμερα
6 Ιανουαρίου 1945: Τέσσερις γυναίκες απαγχονίζονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς
Σαν σήμερα, στις 6 Ιανουαρίου 1945, τέσσερις γυναίκες απαγχονίστηκαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης του Άουσβιτς για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση των κρατουμένων του Sonderkommando τον Οκτώβριο του 1944. Επρόκειτο για τις Ala Gertner, Roza Robota, Estusia Wajcblum και Regina Safirsztajn, Ήταν όλες Εβραίες κρατούμενες, ενταγμένες σε ένα υπόγειο δίκτυο αντίστασης που λειτούργησε μέσα σε συνθήκες της απόλυτης τρομοκρατίας του στρατοπέδου. Η εξέγερση των Sonderkommando υπήρξε μία από τις ελάχιστες οργανωμένες πράξεις ένοπλης αντίστασης στο Άουσβιτς. Οι κρατούμενοι Sonderkommando, εξαναγκασμένοι να εργάζονται στα κρεματόρια και στους θαλάμους αερίων, γνώριζαν…
Read MoreΠοτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreΈνα ντοκιμαντέρ με αφορμή τον Θάνατο του Νίκου Πουλαντζά (3 Οκτωβρίου 1979)
Σαν Σήμερα στις 3 Οκτωβρίου 1979 έδωσε τέλος στη ζωή του σε ηλικία 43 ετών ο σπουδαίος μαρξιστής διανοητής και κοινωνιολόγος Νίκος Πουλαντζάς. Με τη βαθιά φιλοσοφική του παιδεία συνεισέφερε στη μαρξιστική θεωρία του κράτους παρέχοντας ένα πρωτοποριακό έργο με τεράστια απήχηση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνιολογική σκέψη. Η εκπομπή “Νίκος Πουλαντζάς – Δέκα χρόνια απουσίας”, παραγωγής του 1989, που γυρίστηκε για τα 10 χρόνια από τον θάνατό του επιχειρεί να φωτίσει την προσωπικότητά του και το επιστημονικό του έργο. Στο απόσπασμα γίνεται αναφορά στις επιρροές του (όπως από τους Ζαν…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #116» 9 Ιουνίου 1944: Η παράδοση των Εβραίων στην Κέρκυρα
Το ημερολόγιο έδειχνε Παρασκευή, 9 Ιουνίου 1944. Από τα χαράματα εκείνης της ημέρας (πέντα το πρωί), τα S.S, άρχισαν να χτυπούν με λύσσα τις πόρτες των σπιτιών που διέμεναν οι Εβραίοι της πόλης. Η διαδικασία της εκτόπισης έγινε με την αγαστή συνεργασία των ελληνικών αρχών. Μαζί τους ήταν η ελληνική χωροφυλακή και τα τάγματα ασφαλείας. Τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια βρίσκονταν στην περιοχή της παλιάς πόλης. Μετά την Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα κλπ, είχε φτάσει η σειρά της Εβραϊκής κοινότητας της Κέρκυρας να πάρει τον δρόμο για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #104» 23 Ιουλίου 1944: H απέλαση των Εβραίων από τα νησιά της Ρόδου και της Κω με προορισμό το Άουσβιτς
Οι φονξιοναλιστικές ερμηνείες του Ολοκαυτώματος, οι θεωρήσεις που γυρεύουν να το συλλάβουν με τους όρους της εργαλειακής ορθολογικότητας και των συμβατικών θεωριών του «αποδιοπομπαίου τράγου» δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί, στα τελευταία δύο χρόνια του πολέμου, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις κατατροπώνονταν από τον Κόκκινο Στρατό, ο εξοπλισμός και το προσωπικό τους στρεφόταν σε άλλες διαδρομές από τους πιθανούς στρατιωτικούς στόχους, έτσι ώστε να μεταφέρουν Εβραίους στους θαλάμους αερίων από μέρη τόσο μακρινά όσο το νησί της Ρόδου – Moishe Postone [1] Σαν σήμερα, στις 23 Ιουλίου 1944, ξεκίνησε η απέλαση…
Read MoreΟ κομμουνιστής καλλιτέχνης Gerd Arntz
Σαν σήμερα, στις 11 Δεκεμβρίου 1900, γεννήθηκε στη Γερμανία ο ριζοσπάστης καλλιτέχνης Gerd Arntz. Έγινε συμβουλιακός κομμουνιστής και ήταν βασικό μέλος των Προοδευτικών της Κολωνίας, μαζί με τον Frans Seiwert, τον Heinrich Hoerle και άλλους. Μοντερνιστής, γνωστός για τις ασπρόμαυρες ξυλογραφίες του, ο Arntz είναι ίσως πιο διάσημος για την ανάπτυξη χιλιάδων ισοτύπων: απλές εικόνες για χρήση σε infographics με σκοπό την ξεκάθαρη επικοινωνία ιδεών σε ένα μαζικό κοινό. Οι Προοδευτικοί της Κολωνίας συμμετείχαν σε επαναστατικές οργανώσεις όπως η συμβουλιακή κομμουνιστική Allgemeine Arbeiter Union, η αναρχική Ελεύθερη Ένωση Εργατών (FAUD),…
Read More6 Δεκέμβρη 1938: Τα νέα του αντισημιτικού πογκρόμ έφτασαν στην Αυστραλία
Την ημέρα αυτή, 6 Δεκεμβρίου 1938, αφού η είδηση του αντισημιτικού πογκρόμ των Ναζί, γνωστού ως Kristallnacht, άρχισε να φτάνει στην Αυστραλία, οι Αβορίγινες πραγματοποίησαν μια διαμαρτυρία εναντίον του (σημείωση περιεχομένου: οι Αβορίγινες και οι κάτοικοι των Νησιών Torres Strait προειδοποιούνται ότι αυτή η ανάρτηση περιέχει την εικόνα ενός νεκρού ατόμου). Δώδεκα άνδρες και γυναίκες της Αυστραλιανής Ένωσης Αβοριγίνων, με επικεφαλής τον 78χρονο Γουίλιαμ Κούπερ (φωτογραφία), από τη φυλή Yorta Yorta, πραγματοποίησαν πορεία προς το Γερμανικό Προξενείο στη Μελβούρνη για να παραδώσουν επιστολή στον Δρ Ντρέχσλερ, Γενικό Πρόξενο του Τρίτου…
Read MoreRoza Robota 1921–1945
Η Roza Robota γεννήθηκε στο Ciechanow της Πολωνίας, όπου δραστηριοποιήθηκε στο κίνημα νεολαίας Ha-shomer ha-Za’ir πριν ενταχθεί στο υπόγειο κίνημα του γκέτο. Το 1942 εκτοπίστηκε με την οικογένειά της στο Άουσβιτς, αλλά μεταφέρθηκε στο Μπιρκενάου λίγο αργότερα. Οργάνωσε μια επαναστατική ομάδα και συμμετείχε στην εξέγερση του Sonderkommando το 1944. Συνελήφθη μαζί με άλλες γυναίκες κρατούμενες που συμμετείχαν στην έκρηξη του κρεματόριου και βασανίστηκαν. Απαγχονίστηκε παρουσία άλλων κρατουμένων, τραγουδώντας το “Hatikvah” στις τελευταίες της στιγμές. Ο ηρωισμός της μνημονεύεται ως μία από τις πιο θαρραλέες πράξεις των Εβραίων γυναικών κρατουμένων κατά…
Read More«Χρονικά Αντισημιτισμού #82» Τα τρένα του θανάτου: Θεσσαλονίκη – Άουσβιτς, 1943
Σαν σήμερα, πριν από 78 χρόνια, το 1943: Αναχωρεί από τη Θεσσαλονίκη η πρώτη αποστολή για το Άουσβιτς, αποτελούμενη από 2.800 Εβραίους, που κατοικούσαν στον συνοικισμό Βαρόνου Χιρς. Μετά την εκκένωση ο συνοικισμός θα λειτουργήσει ως στρατόπεδο στο οποίο μεταφέρονται από τα γκέτο της πόλης εκείνοι που πρόκειται να εκτοπιστούν. Άλλες αποστολές ακολουθούν στις 17, 19, 23 και 27 Μαρτίου από τις συνολικά 19 που αναχώρησαν. – Κεντρική Φωτογραφία: Θεσσαλονικείς Εβραίοι στην Εγνατία οδό καθ’ οδόν για τον σιδηροδρομικό σταθμό. Το Shades Magazine και οι κομμουνιστές – τριες με μνήμη…
Read More