Theodor Adorno & Max Horkeimer | Προς ένα νέο μανιφέστο;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades  Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…

Read More

Theodor Adorno | Αντισημιτισμός και φασιστική προπαγάνδα

Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ιστολόγιο του κοινωνικού εργαστηρίου Θεσσαλονίκης. Βρίσκεται στο βιβλίο: Theodor Adorno, The Stars Down to Earth, εκδ. Routledge, σελ. 218-231. Είναι γραμμένο στα αγγλικά και ο τίτλος του πρωτοτύπου είναι: Anti-semitism and Fascist Propaganda. Στο κείμενο που παρουσιάζουμε παρακάτω, ο Αντόρνο δεν εξετάσει την έννοια και την τεχνική της προπαγάνδας, απλά στην σφαίρα των πολιτικών ιδεών, αλλά μάλλον εστιάζει στη ψυχολογική λειτουργία της προπαγανδιστικής ρητορείας και στη δυναμική με την οποία αυτή «κερδίζει» τους ακροατές. Οι αγκιτάτορες του φασισμού δεν πείθουν…

Read More

Karl Marx | Για τον Π.Ζ. Προυντόν

Το γράμμα του Καρλ Μάρξ για τον Πιερ-Ζοζέφ Προυντόν που ακολουθεί αποτελεί ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο εντός της διαπάλης του 19ου αιώνα γύρω από τη θεωρία, την πολιτική οικονομία και τις δυνατότητες ριζικής κοινωνικής αλλαγής. Στην καρδιά αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κριτική του Μάρξ στις ιδέες του Προυντόν, οι οποίες —παρά τον ριζοσπαστισμό τους ενάντια στην αστική ιδιοκτησία— παραμένουν, με τον τρόπο τους, δέσμιες ενός μικροαστικού ορίζοντα και μιας μεταρρυθμιστικής αντιμετώπισης της καπιταλιστικής κοινωνίας. Το κείμενο αυτό, γραμμένο το 1865, φωτίζει τις θεωρητικές διαφορές ανάμεσα σε δύο από τους…

Read More

Ernst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση»,  που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…

Read More

Τέχνη, Εμμενής Κομμουνισμός και Αξιακή Μορφή: έξι Σημειώσεις

του Lucifugo, a diavolo in corpo Το παρόν κείμενο, που δημοσιεύτηκε στο Shades, αρχικά στα αγγλικά, τον Απρίλιο του 2016 επιχειρεί μια ριζική θεωρητική αποσυναρμολόγηση της ιδεολογικής αυτονομίας της Τέχνης, αντιμετωπίζοντάς την όχι ως υπεριστορική σφαίρα του «καθαρού πνεύματος», αλλά ως κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένη μορφή ανθρώπινης δραστηριότητας. Αφετηρία του αποτελεί η κριτική στην αισθητική απολογία της Τέχνης ως συμβολικής λύτρωσης ενός ακρωτηριασμένου κόσμου, καθώς και η ανάλυση της σχιζοειδούς διάσπασης ανάμεσα στην ανθρώπινη πράξη και στα κοινωνικά της αποτελέσματα – διάσπαση που καθιστά δυνατή την ανάδυση της Τέχνης ως…

Read More

Herbert Marcuze | Το τέλος της ουτοπίας

Ένα προλογικό σημείωμα του Shades Η διάλεξη του Herbert Marcuse «Το τέλος της Ουτοπίας», που δόθηκε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του 1967, αδιαμφισβήτητα έχει θέση ανάμεσα στα κομβικά κείμενα της ύστερης Κριτικής Θεωρίας και συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό και διανοητικό κλίμα της κομβικής στιγμής του κινήματος του ’68. Μιλώντας σε ένα πανεπιστημιακό ακροατήριο του Βερολίνου που βρισκόταν ήδη σε μια ταχεία διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, ο Marcuse επιχειρεί μια ριζική αναδιατύπωση της ίδιας της έννοιας της ουτοπίας, όχι ως ενός άπιαστου ιδανικού, αλλά ως μιας ιστορικά εφικτής δυνατότητας…

Read More

10 χρόνια Shades Magazine: Εισήγηση

Μέσα σε τούτη την κοινωνία, ο ατομικισμός έχει λεηλατήσει κάθε δυνατότητα ή διάθεση του ατόμου για κριτική αντιπαράθεση με τον παραλογισμό του συστήματος εξουσίας και για μια αληθινή απελευθέρωση της ύπαρξής του· η δυσαρμονία ανάμεσα στο επί μέρους, το ατομικό, και το καθολικό, το οικουμενικό, το συμπαντικό έχει παραλύσει κάθε είδους διυποκειμενική δραστηριότητα· ο απόλυτος φετιχισμός της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας απονεκρώνει, χωρίς την παραμικρή αντί-σταση, κάθε ζωντανό κύτταρο των ενεργών ακόμα μορφών ζωής Theodor W Adorno – Minima Moralia Εισαγωγικό κείμενο στην συζήτηση για τα 10 χρόνια του…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

Αναγνώσεις | Δημήτρης Χατζής «Το Τέλος της Μικρή μας πόλης» Διήγημα: «Ο Σιούλας ο Ταμπάκος»

Δημήτρης Χατζής “Το τέλος της Μικρής μας πόλης” Ο Δημήτρης Χατζής είναι ένας από τους αγαπημένους μας ελληνόφωνους λογοτέχνες και η συγκεκριμένη συλλογή, ίσως η κορυφαία στιγμή στο έργο του. Σχετικά με το έργο του αυτό, θα επανέλθουμε με νέες δημοσιεύσεις.. Αν πρέπει να περιγράψουμε με ένα τρόπο «Το Τέλος της μικρής μας πόλης», θα πρέπει να πούμε ότι τα διηγήματα αυτά, δεν περιορίζονται μονάχα σε μια «λογοτεχνική» αφηγηματική απεικόνιση της ελληνικής επαρχίας, αλλά αποτελούν μια εξαιρετικά εύστοχη καταγραφή της πορείας της ταξικής πάλης και των ιστορικών ανακατατάξεων στην Ελλάδα…

Read More

Η προβληματική της έννοιας της ιδεολογίας στην Γερμανική ιδεολογία και της έννοιας του φετιχισμού του εμπορεύματος στο Κεφάλαιο.

Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στην σελίδα:.https://poexania.wordpress.com/ Εισαγωγή Τόσο η έννοια της ιδεολογίας όσο και εκείνη του φετιχισμού του εμπορεύματος, αποτελούν κεντρικά ζητήματα στη θεωρίας του Μαρξ. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κάθε μία από αυτές τις έννοιες ξεχωριστά, αρχικά σε αυτήν της ιδεολογίας όπως αυτή παρουσιάζεται στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου τόμου της Γερμανικής Ιδεολογίας,  και κατόπιν στην έννοια του φετιχισμού του εμπορεύματος από τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου. Σκοπός μας είναι, πέρα από το να ερμηνευθούν οι δυο αυτές έννοιες, να φανεί και η σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο πρώιμο…

Read More