Τα παρακάτω αποσπάσματα από το έργο του Μαξ Χορκχάϊμερ με τίτλο «λυκόφως» μεταφράστηκαν για πρώτη φορά στα ελληνικά από το γερμανικό κείμενο από τον Γιώργο Στεφανίδη. Το «λυκόφως» (Dämmerung), ο Max Horkheimer το έγραψε μεταξύ 1926 – 31, δηλαδή την πρώτη περίοδο της περίφημης Σχολής της Φρανκφούρτης που ο ίδιος ανέλαβε την καθοδήγηση της το 1930. Τα 9 στον αριθμό αποσπάσματα μπορείτε να τα κατεβάσετε και για εκτύπωση εδώ. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Ο ανθρωπάκος και η φιλοσοφία της ελευθερίας Η ελευθερία πρέπει να πραγματωθεί στον σοσιαλισμό. Όσο…
Read MoreTag: κριτική της ιδεολογίας
Ernst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό
του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…
Read MoreTheodor Adorno & Max Horkhaimer: Στοιχεία αντισημιτισμού
Το παρακάτω κείμενο με τίτλο “στοιχεία αντισημιτισμού” είναι το τρίτο μέρος από το σπουδαιότερο συλλογικό έργο των Χορκχάιμερ και Αντόρνο “διαλεκτική του διαφωτισμού”. Ι Ο αντισημιτισμός θεωρείται σήμερα από μερικούς ένα κρίσιμο ζήτημα της ανθρωπότητας, από άλλους ένα απλό πρόσχημα. Για τους φασίστες οι Εβραίοι δεν είναι μειονότητα, αλλά η αντιφυλή, η αρνητική αρχή ως τέτοια από την εξόντωση τους θα εξαρτηθεί η τύχη του κόσμου. Ακραία αντίθετη είναι η θέση πως οι Εβραίοι δεν έχουν εθνικά ή φυλετικά γνωρίσματα και απαρτίζουν μια ομάδα βάσει θρησκευτικών πεποιθήσεων και παραδόσεων, χωρίς…
Read MoreΚράτος-Έθνος, αξιακή μορφή και καπιταλιστική οικουμενικότητα, επτά σημειώσεις
του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το θεμέλιο της αξιακής μορφής του κοινωνικού προϊόντος είναι ταυτοχρόνως τόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που βρίσκονται στην προλεταριακή συνθήκη από τους όρους αναπαραγωγής της ζωής τους όσο και η διαιώνιση αυτού του διαχωρισμού. Αυτός ο θεμελιακός διαχωρισμός και η διαιώνισή του μπορεί να έχει τη νομική και πολιτική μορφή τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής ιδιοκτησίας[1] των “μέσων παραγωγής”[2]. Η κοινωνική σχέση του κεφαλαίου ως καθορισμένη σχέση μεταξύ ζωντανής και νεκρής εργασίας(!) (“μέσα παραγωγής”, “πρώτες ύλες” κτλ) θεμελιώνεται αναπαράγοντας τη ζωντανή ως…
Read MoreRobert Kurz | Ρεαλιστές και Φονταμενταλιστές
Εισαγωγικό σημείωμα της μεταφραστικής ομάδας του Shades Ένα κείμενο του κριτικού στοχαστή από την Γερμανία Robert Kurz που γράφτηκε το 1994 και το οποίο πραγματεύεται τις ιστορικές κατευθύνσεις του σύγχρονου καπιταλισμού υπό το πρίσμα της αναβίωσης των ποικιλότροπων θρησκευτικών φονταμενταλισμών. Το ιδιαίτερα χρήσιμο στο κείμενο είναι ο απεγκλωβισμός της σκέψης από τους κατασκευασμένους δυϊσμούς δύση/ανατολή, διαφωτισμός/θρησκευτικότητα, φιλελευθερισμός/φονταμενταλισμός και η κατάδειξη (μέσα από την κριτική στην καπιταλιστική ολότητα) της κοινής οντολογίας που συνδέει τα σκέλη στα παραπάνω δίπολα. Επίσης το κείμενο καταπιάνεται με μία σειρά ζητημάτων που απασχολούν τη διανοητική κίνηση…
Read MoreΜια σημείωση με αφορμή την γέννηση του Ένγκελς
Σαν σήμερα στις 28/11/1820 έρχεται στην ζωή μία κορυφαία μορφή του παγκόσμιου επαναστατικού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Ο Φρίντριχ Ένγκελς αποτέλεσε στενό σύντροφο, φίλο και συνεργάτη του Καρλ Μαρξ και συνέβαλε τα μέγιστα στην συγκρότηση της κομμουνιστικής θεωρίας. Ιδιαίτερη ήταν η συγγραφική του συνεισφορά σε ζητήματα φιλοσοφικού υλισμού, κριτικής εξέτασης της ανθρώπινης ιστορίας και πολιτικής θεωρίας της εργατικής τάξης και του κομμουνιστικού κινήματος. Επίσης επιμελήθηκε τους δύο τελευταίους τόμους του «Κεφαλαίου» του Μαρξ. Βασικά του έργα πέρα από αυτά που συνέγραψε μαζί με τον Μαρξ τα: «Αντι-Ντύρινγκ», «Ο Πόλεμος των…
Read MoreΟι Ρίζες του Κακού: Επίμετρο στο κείμενο “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός”
του Lucifugo, a diavolo in corpo Το επίμετρο αυτό γράφτηκε για το συλλογικό κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Shades πριν λίγες μέρες “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός για μια κριτική της κοινωνίας των πολιτών και των πιστών” με αφορμή το σχόλιο ενός αναγνώστη, που το παραθέτουμε αυτούσιο αμέσως παρακάτω. Θα θέλαμε να τον ευχαριστήσουμε για τον συγκεκριμένο σχολιασμό γιατί λειτούργησε ως έναυσμα για παραπέρα συμπληρώσεις. “To κείμενο, αν και γραμμένο σε μία κάπως ερμητική γλώσσα, είναι αξιόλογο και κατά τη γνώμη μου συμβάλλει στην κριτική απομυστικοποίηση των εξεταζόμενων εννοιών/όρων. Συμπληρωματικά θα βοηθούσε και θα το ολοκλήρωνε…
Read MoreΙσλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός ”για μια κριτική της κοινότητας των Πολιτών και των Πιστών”
Το κείμενο που ακολουθεί, γράφτηκε από τους Lucifugo a diavolo in corpo και Benjamin Conti. Δημοσιεύτηκε αρχικά στην ηλεκτρονική έκδοση του Shades Magazine τον Σεπτέμβρη του 2016. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2019, αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θεωρητικά κείμενα του πρώτου τεύχους του περιοδικού. -Με αφορμή μια κριτική στο κείμενο “ΠΙΑΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΝΗΜΑ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΕΩΝ” του Jacques Wajnsztejn από τη γαλλική ομάδα/περιοδικό Temps Critiques– (http://capital-revolution.blogspot.it/2016/03/blog-post_22.html) Αντί Εισαγωγής μια συμπύκνωση των βασικών θέσεων “Η κριτική της θρησκείας είναι η προϋπόθεση για κάθε κριτική” Καρλ Μαρξ, Κριτική της Εγελιανής Φιλοσοφίας του Κράτους…
Read MoreΈνα σύντομο σημείωμα για τον Herbert Marcuze
Ήταν μια μέρα σαν σήμερα (19 Ιουλίου) στα τέλη του 19ου αιώνα (1898), όταν γεννήθηκε ένας από τους πλέον πολυσυζητημένους μαρξιστές φιλοσόφους και μέλος της περίφημης σχολής της Κριτικής Θεωρίας της Φρανκφούρτης. Ο λόγος για τον Χέρμπερτ Μαρκούζε που γεννήθηκε στο Βερολίνο και σπούδασε στα πανεπιστήμια του Hubold και του Freiburg, από το οποίο έλαβε και το διδακτορικό του. Αδιαμφισβήτητα ο Μαρκούζε αποτελούσε μία από τις κύριες προσωπικότητες του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας της Φρανκφούρτης και μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της σχολής αυτής άνοιξε έναν πολύτιμο διάλογο για την μαρξική…
Read MoreΑνθρωπολογία της αξίας, ορμή του θανάτου και ποιητική λειτουργία – δεκατέσσερις σημειώσεις
Lasciate ogni speranza, voi ch’entrate Dante Alighieri, Inferno Canto III Ο άνθρωπος δεν ανάγεται σε αφαίρεση από τη θεωρία αλλά από την ίδια την οικονομική πραγματικότητα Κάρελ Κόσικ, Η Διαλεκτική του Συγκεκριμένου του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Τίποτε απολύτως δεν είναι “κομμάτι της λογικής του κεφαλαίου”. Το κοινωνικό ζήτημα και η λύση του δεν έχει τίποτε να κάνει με το αν “όλα τελικά είναι κομμάτια της λογικής του κεφαλαίου ή όχι”. Μια τέτοια θεματοποίηση του ζητήματος είναι αναγωγιστική και δυϊστική γιατί πολύ απλά προϋποθέτει το “κεφάλαιο” όπως αυτό…
Read More