Σημειώσεις με αφορμή την σχετικοποιητική χρήση του όρου «στρατόπεδα συγκέντρωσης» από τον χώρο της αριστεράς

Σημειώσεις με αφορμή μια συζήτηση για το θέμα της χρήσης του όρου «Στρατόπεδο Συγκέντρωσης» Όλα τα προηγούμενα χρόνια έχουμε γίνει θεατές ενός φαινομένου που σίγουρα προσφέρει τροφή για σκέψη και συζήτηση. Ο χώρος της ευρύτερης Αριστεράς χρησιμοποιεί αδιακρίτως τον όρο «στρατόπεδα συγκέντρωσης», συνήθως όταν αναφέρεται στα στρατόπεδα κράτησης προσφύγων. Οι πιο «διαβασμένοι» ανάμεσά τους υποστηρίζουν ότι στρατόπεδα συγκέντρωσης υπήρξαν και πριν από το Ολοκαύτωμα, επικαλούμενοι κυρίως εκείνα που δημιούργησε ο βρετανικός ιμπεριαλισμός [1]. Πρόκειται πράγματι για ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς τέτοιες δομές στρατοπέδων συγκέντρωσης προετοίμασαν ή αποτέλεσαν παράδειγμα για ό,τι…

Read More

Πρόσωπα της αντιναζιστικής αντίστασης | Solomon Lapidus

Ο Σολομών (Σολ) Λάπιντους, το μεσαίο παιδί μιας πολυμελούς οικογένειας από το Μινσκ, κατατάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό στις 10 Μαΐου 1941 — την ημέρα που έκλεινε τα είκοσί του χρόνια. Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, η Γερμανία εισέβαλε στη Σοβιετική Ένωση, σκορπίζοντας μεγάλο μέρος του Σοβιετικού Στρατού στην ύπαιθρο. Για τρεις εβδομάδες, ο Σολ έτρεχε για να γλιτώσει από τους Γερμανούς στρατιώτες, έχοντας μόνο τα ρούχα που φορούσε, κατευθυνόμενος ανατολικά προς το Σμολένσκ. Τελικά συνελήφθη και στάλθηκε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου, όπου μαράζωσε μέχρι τον Αύγουστο του 1941. Κατάφερε να…

Read More

Το ροζ τρίγωνο | ο πόλεμος των Ναζί κατά των ομοφυλοφίλων

εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το κείμενο που ακολουθεί είναι ο πρόλογος του βιβλίου του Richard Plant: Το ροζ τρίγωνο: ο πόλεμος των Ναζί κατά των ομοφυλοφίλων. Ο Richard Plant γεννήθηκε στις 22 Ιουλίου 1910 στη Γερμανία και πέθανε στις ΗΠΑ στις 10 Μαρτίου 1998. Επειδή ήταν ομοφυλόφιλος και Εβραίος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη ναζιστική Γερμανία, με πρώτο προορισμό την Ελβετία και στη συνέχεια στις ΗΠΑ. Έγινε καθηγητής στο City University of New York, όπου δίδαξε γερμανική γλώσσα και λογοτεχνία από το 1947 έως το 1973. Συνέγραψε ένα σενάριο όπερας, καθώς…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #122» Αντισημιτισμός και BDS: Στοχοποίηση μιας ιστορικής ταινίας για το Ολοκαύτωμα

Το BDS ξαναχτυπά στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Καστελόριζου, 9ο Beyond Borders festival. Σε ανοιχτή επιστολή των “filmmakers for Palestine” κατηγορούν το φεστιβάλ για συνενοχή στην “γενοκτονία” που διαπράττει το Ισραήλ απέναντι στον παλαιστινιακό λαό και το “καθεστώς απαρτχάιντ” που του επιβάλλει. (?) Γιατί αυτό; Προβλήθηκε -και μάλιστα βραβεύτηκε- η ταινία-ντοκιμαντέρ, ισραηλινής παραγωγής, Anna and the Egyptian doctor.  Η ταινία, που κατηγορήθηκε ως “ισλαμοφοβική” και “αντιπαλαιστινιακή”, διηγείται την ιστορία ενός Αιγύπτιου (μουσουλμάνου) γιατρού που έσωσε τη ζωή μιας νεαρής Εβραίας στο Βερολίνο κατά τη διάρκεια του β’ παγκοσμίου πολέμου και του…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #116» 9 Ιουνίου 1944: Η παράδοση των Εβραίων στην Κέρκυρα

Το ημερολόγιο έδειχνε Παρασκευή, 9 Ιουνίου 1944. Από τα χαράματα εκείνης της ημέρας (πέντα το πρωί), τα S.S, άρχισαν να χτυπούν με λύσσα τις πόρτες των σπιτιών που διέμεναν οι Εβραίοι της πόλης. Η διαδικασία της εκτόπισης έγινε με την αγαστή συνεργασία των ελληνικών αρχών. Μαζί τους ήταν η ελληνική χωροφυλακή και τα τάγματα ασφαλείας. Τα περισσότερα από αυτά τα σπίτια βρίσκονταν στην περιοχή της παλιάς πόλης. Μετά την Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα κλπ, είχε φτάσει η σειρά της Εβραϊκής κοινότητας της Κέρκυρας να πάρει τον δρόμο για τα στρατόπεδα συγκέντρωσης…

Read More

Jean Amery | Στα όρια του πνεύματος (σημειώσεις)

Σημειώσεις από την συζήτηση που διοργάνωσε το Shades Magazine στο πλαίσιο της ομάδας μελέτης του εγχειρήματος για τον αντισημιτισμό, με θέμα το κείμενο του Jean Amery με τίτλο: Στα όρια του πνεύματος (Κυριακή 2 Ιουνίου 2024) Διαβάστε επίσης: Αποσπάσματα από το κεφάλαιο «Μνησικακίες» και από το κεφάλαιο «Για τα βασανιστήρια» Ο Ζαν Αμερύ είναι, κατά κοινή ομολογία, ο φιλόσοφος του Άουσβιτς και, μαζί με το κείμενο που εξετάσαμε την προηγούμενη φορά του Πρίμο Λέβι, το Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αναλυτικά ντοκουμέντα από επιζώντες του…

Read More

Otto Freundlich: Ένας γερμανοεβραίος καλλιτέχνης στην λίστα έργων «εκφυλισμένης τέχνης» των ναζί

Ο Otto Freundlich (10 Ιουλίου 1878 – 9/10 Μαρτίου 1943) αποτέλεσε μια μεγάλη μορφή της τέχνης στη Γερμανία. Γεννημένος σε μια εβραϊκή οικογένεια, σπούδασε ιστορία τέχνης, μουσική θεωρία και φιλοσοφία στο Βερολίνο και το Μόναχο. Από το 1907 έκανε ιδιαίτερα μαθήματα τέχνης στο Βερολίνο με τους Lothar von Kunowski και Lovis Corinth. Συμμετείχε με έργα του σε εκθέσεις Ζετσεσιονιστών του Βερολίνου το 1909 και το 1910. Το 1921 ο Walter Benjamin φαίνεται ότι σκεφτόταν να συμπεριλάβει τον Freundlich στους συντάκτες του περιοδικού του Angelus Novus. Ενεργός πασιφιστής, ο Freundlich εργάστηκε…

Read More

BALABAN MEIR: Ο ιστορικός του πολωνικού εβραϊσμού που πέθανε στο γκέτο της Βαρσοβίας

Ο BALABAN, MEIR (Majer ; 1877-1942), ήταν ένας ιστορικός του πολωνικού εβραϊσμού. Η οικογένεια Balaban δραστηριοποιήθηκε στο Lemberg και στο Zolkiew (Zholkva) στην τυπογραφία από το 1830 έως το 1914. Αφού σπούδασε νομικά στο πανεπιστήμιο της γενέτειράς του Lemberg, ο Balaban δίδαξε για επτά χρόνια σε πόλεις της Γαλικίας σε σχολεία που ίδρυσε ο βαρόνος de Hirsch. Αργότερα επέστρεψε στο πανεπιστήμιο, αφιερώνοντας τον εαυτό του στη μελέτη της ιστορίας. Εκείνα τα χρόνια δραστηριοποιήθηκε στο σιωνιστικό κίνημα και ήταν μέλος της συντακτικής ομάδας της σιωνιστικής εβδομαδιαίας εφημερίδας Wschód (Η Ανατολή). Μετά…

Read More

Mordecai Anielewicz: Ένας πρωτεργάτης της εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας

Το πρώτο τρένο με Εβραίους από το γκέτο της Βαρσοβίας έφτασε στην Τρεμπλίνκα την Tisha B’Av * του 1942 (23 Ιουλίου). Οι περισσότεροι στάλθηκαν αμέσως στους θαλάμους αερίων. Πολλοί από αυτούς που παρέμειναν στο γκέτο οργάνωσαν μια υπόγεια εβραϊκή στρατιωτική ομάδα, την Zydowska Organizacja Bojowa, υπό την ηγεσία του Mordecai Anielewicz. Ιδρύθηκε στις 28 Ιουλίου 1942 και η αποστολή της ομάδας ήταν να αντισταθεί και να ανακόψει τις εκτοπίσεις των Εβραίων στα στρατόπεδα εξόντωσης. Εννέα μήνες αργότερα, η ομάδα, με επικεφαλής τον Anielewicz, αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη πίσω από την…

Read More

«Χρονικά Αντισημιτισμού #104» 23 Ιουλίου 1944: H απέλαση των Εβραίων από τα νησιά της Ρόδου και της Κω με προορισμό το Άουσβιτς

Οι φονξιοναλιστικές ερμηνείες του Ολοκαυτώματος, οι θεωρήσεις που γυρεύουν να το συλλάβουν με τους όρους της εργαλειακής ορθολογικότητας και των συμβατικών θεωριών του «αποδιοπομπαίου τράγου» δεν μπορούν να εξηγήσουν γιατί, στα τελευταία δύο χρόνια του πολέμου, καθώς οι γερμανικές δυνάμεις κατατροπώνονταν από τον Κόκκινο Στρατό, ο εξοπλισμός και το προσωπικό τους στρεφόταν σε άλλες διαδρομές από τους πιθανούς στρατιωτικούς στόχους, έτσι ώστε να μεταφέρουν Εβραίους στους θαλάμους αερίων από μέρη τόσο μακρινά όσο το νησί της Ρόδου – Moishe Postone [1] Σαν σήμερα, στις 23 Ιουλίου 1944, ξεκίνησε η απέλαση…

Read More