Herbert Marcuze | Το τέλος της ουτοπίας

Ένα προλογικό σημείωμα του Shades Η διάλεξη του Herbert Marcuse «Το τέλος της Ουτοπίας», που δόθηκε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του 1967, αδιαμφισβήτητα έχει θέση ανάμεσα στα κομβικά κείμενα της ύστερης Κριτικής Θεωρίας και συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό και διανοητικό κλίμα της κομβικής στιγμής του κινήματος του ’68. Μιλώντας σε ένα πανεπιστημιακό ακροατήριο του Βερολίνου που βρισκόταν ήδη σε μια ταχεία διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, ο Marcuse επιχειρεί μια ριζική αναδιατύπωση της ίδιας της έννοιας της ουτοπίας, όχι ως ενός άπιαστου ιδανικού, αλλά ως μιας ιστορικά εφικτής δυνατότητας…

Read More

Ένα ντοκιμαντέρ με αφορμή τον Θάνατο του Νίκου Πουλαντζά (3 Οκτωβρίου 1979)

Σαν Σήμερα στις 3 Οκτωβρίου 1979 έδωσε τέλος στη ζωή του σε ηλικία 43 ετών ο σπουδαίος μαρξιστής διανοητής και κοινωνιολόγος Νίκος Πουλαντζάς. Με τη βαθιά φιλοσοφική του παιδεία συνεισέφερε στη μαρξιστική θεωρία του κράτους παρέχοντας ένα πρωτοποριακό έργο με τεράστια απήχηση στη σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνιολογική σκέψη. Η εκπομπή “Νίκος Πουλαντζάς – Δέκα χρόνια απουσίας”, παραγωγής του 1989, που γυρίστηκε για τα 10 χρόνια από τον θάνατό του επιχειρεί να φωτίσει την προσωπικότητά του και το επιστημονικό του έργο. Στο απόσπασμα γίνεται αναφορά στις επιρροές του (όπως από τους Ζαν…

Read More

Μια επιστολή του Engels στον franz mehring

Πρώτη δημοσίευση: Νέα Προοπτική Γράμμα από τον Ένγκελς στον Φραντς Μέρινγκ στο Βερολίνο Λονδίνο, 14 Ιουλίου 1893 Αγαπητέ Κύριε Μέρινγκ Σήμερα είναι η πρώτη μου ευκαιρία να σας ευχαριστήσω για τον Θρύλο του Λέσσινγκ που με ευγενή καλοσύνη μού στείλατε. Δεν ήθελα να σας απαντήσω με μια τυπική επιβεβαίωση της παραλαβής του βιβλίου αλλά την ίδια στιγμή είχα την πρόθεση να σας πω κάτι για αυτό και το περιεχόμενό του. Κι έτσι η καθυστέρηση. Θα ξεκινήσω με το επίμετρο Για τον Ιστορικό Υλισμό στο οποίο έχετε υπογραμμίσει τα κύρια ζητήματα…

Read More

Karl Marx | Το έγκλημα ως κλάδος παραγωγής στον Καπιταλισμό

Το κείμενο, με τον τίτλο “Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία)”, βρίσκεται στο έργο του Κ.Μαρξ, Θεωρίες για της υπεραξία (τέταρτος τόμος του κεφαλαίου), τομ. 1, Σύγχρονη Εποχή, 1984, σελ. 432-434.Μετάφραση: Παναγιώτης Μαυρομάτης. Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία) Ένας φιλόσοφος παράγει ιδέες, ένας ποιητής ποιήματα, ένας παπάς κηρύγματα, κλπ. Ένας εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Όταν εξετάσει κανείς πιο λεπτομεριακά τη συνάρτηση αυτού του τελευταίου κλάδου παραγωγής με το σύνολο της κοινωνίας, τότε θ’ απαλλαγεί από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και μαζί του και τον…

Read More

Καρλ Μαρξ | Προσφώνηση της Κεντρικής Επιτροπής στην Ένωση των Κομμουνιστών

Λονδίνο, Μάρτης του 1850 Η κεντρική Επιτροπή προς την Ένωση  Αδέλφια! Στα δυο χρόνια της επανάστασης του 1848-49 η Ένωση των Κομμουνιστών ανταποκρίθηκε διπλά στη δοκιμασία. Πρώτα, γιατί σ΄ όλα τα μέρη, τα μέλη της πήραν ενεργό μέρος στο κίνημα, γιατί στον τύπο, στα οδοφράγματα και στα πεδία της μάχης στάθηκαν στις πρώτες γραμμές της μόνης αποφασιστικής επαναστατικής τάξης, του προλεταριάτου. Η Ένωση ανταποκρίθηκε ακόμα γιατί η αντίληψή της για το κίνημα, όπως διατυπώθηκε στις εγκυκλίους των Συνεδρίων και της Κεντρικής Επιτροπής του 1847 και στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, αποδείχτηκε η…

Read More

Robert Kurz: Οι καταστροφικές καταβολές του καπιταλισμού

Η δημοσίευση αυτού του κειμένου του Robert Kurz γίνεται με την ευγενική παραχώρηση της μεταφραστικής ομάδας στα ελληνικά: μεταφραστική ομάδα wormhole, ένα μεταφραστικό εγχείρημα που γεφυρώνει τον αναγνώστη με διάσπαρτα κείμενα ανά τον κόσμο. Θα θέλαμε εκ μέρους του δικού μας εγχειρήματος να τους ευχαριστήσουμε θερμά για την άμεση ανταπόκριση. Για επικοινωνία με την ομάδα που έκανε την μετάφραση μπορείτε να γράψετε στο: wormhole_txt (at) riseup.net Του Robert Kurz Σύντομο δοκίμιο σχετικά με τον ρόλο που διαδραμάτισε η “στρατιωτική επανάσταση” στην Ευρώπη του 16ου αιώνα στη γένεση του καπιταλισμού και,…

Read More

Μαρξ, Τζένη – νεκρολογία από τον Φρειδερίκο Ένγκελς

Jenny Longuet, το γένος Marx από Frederick Engels Η Jenny, η μεγαλύτερη κόρη του Karl Marx, πέθανε στο Argenteuil κοντά στο Παρίσι στις 11 Ιανουαρίου. Πριν από οκτώ περίπου χρόνια παντρεύτηκε τον Charles Longuet, πρώην μέλος της Παρισινής Κομμούνας και σήμερα συνεκδότη της εφημερίδας Justice. Η Τζένη Μαρξ γεννήθηκε την 1η Μαΐου 1844, μεγάλωσε εν μέσω του διεθνούς προλεταριακού κινήματος και ήταν πολύ στενά συνδεδεμένη μαζί του. Παρά την επιφυλακτικότητα που θα μπορούσε σχεδόν να εκληφθεί ως ντροπαλότητα, επέδειξε, όταν χρειάστηκε, μια πνευματική παρουσία και ενέργεια που θα ζήλευαν πολλοί…

Read More

Ρόζα Λούξεμπουργκ | Η πολιτοφυλακή και ο μιλιταρισμός

Το κείμενο που ακολουθεί είναι μια επίκαιρη ανάλυσή της για το μιλιταρισμό, δημοσιευμένη στα 1899, ακριβώς την περίοδο που ξεκινούσε η άνοδος του ιμπεριαλισμού, οδηγώντας σε μια αλματώδη αύξηση στις στρατιωτικές δαπάνες (σελ. 117-133 της έκδοσης). Η Λούξεμπουργκ ασκεί μια συντριπτική κριτική στους οπορτουνιστές της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας όπως ο Μαξ Σίπελ, που υποστήριζαν ότι ο μιλιταρισμός συνεισφέρει στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και μπορεί να είναι αποδεκτός από το κίνημα της εργατικής τάξης. Ανασκευάζοντας πειστικά τα επιχειρήματά τους, τους αντιπαραθέτει το αίτημα της πολιτοφυλακής, του εξοπλισμού του λαού για αμυντικούς…

Read More

Adriano Sofri | Οργάνωση για την εξουσία των εργαζομένων

Ένα άρθρο για τον λενινισμό και την πρωτοπορία που γράφτηκε το 1968 για την τοπική ομάδα Potere Operaio της Πίζας. Δημοσιεύτηκε στα αγγλικά στο https://libcom.org/article/organizing-workers-power-adriano-sofri – Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Magazine Ο Adriano Sofri είναι Ιταλός διανοούμενος, δημοσιογράφος και συγγραφέας. Πρώην ηγέτης της γνωστής οργάνωσης της Εργατικής Αυτονομίας Lotta Continua (“Συνεχής Αγώνας”) τη δεκαετία του 1960, συνελήφθη το 1988 και καταδικάστηκε σε 22 χρόνια φυλάκισης, αφού κρίθηκε ένοχος για ηθική αυτουργία στη δολοφονία του αστυνομικού Luigi Calabresi. Ο Sofri, και οι υπόλοιποι σύντροφοι που καταδικάστηκαν μαζί του, διακήρυτταν πάντα την…

Read More

Κ. Μαρξ & Φ. Ενγκελς | Η αρχαία δουλεία και η παγκόσμια κουλτούρα

Κείμενα για την Τέχνη* Η δουλεία ανακαλύφθηκε. Έγινε γρήγορα ή κυρίαρχη μορφή παραγωγής σ’ όλους τους λαούς που εξελίσσονταν ξεπερνώντας την παλιά κοινότητα, αλλά τελικά αποδείχτηκε βασική αιτία της παρακμής τους. Χάρη στη δουλεία ο καταμερισμός της εργασίας ανάμεσα στη γεωργία και τη βιομηχανία έφτασε σε σημαντικό επίπεδο και δημιούργησε το άνθος του αρχαίου κόσμου : τον ελληνικό πολιτισμό. Δίχως τη δουλεία δεν θα μπορούσε να υπάρξει μήτε το κράτος, μήτε η τέχνη, μήτε η  επιστήμη της αρχαίας Ελλάδας· δίχως αυτήν δε θα είχε υπάρξει ποτέ η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Χωρίς…

Read More