Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το «Προς ένα νέο μανιφέστο» (Towards a New Manifesto) των Τέοντορ Β. Αντόρνο και Μαξ Χόρκχαϊμερ γράφτηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, πιθανότατα γύρω στο 1950–1951, σε μια περίοδο βαθιάς πολιτικής και θεωρητικής κρίσης για την ευρωπαϊκή και διεθνή Αριστερά. Ωστόσο, το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε τότε ως το επίσημο μανιφέστο της «Σχολής της Φρανκφούρτης» και παρέμεινε για χρόνια ημιτελές. Τελικά κυκλοφόρησε μεταγενέστερα ως ιστορικό και θεωρητικό τεκμήριο της Κριτικής Θεωρίας. Το κείμενο «Προς ένα νέο μανιφέστο» αποτελεί μια συμπυκνωμένη, αιχμηρή παρέμβαση της Κριτικής Θεωρίας απέναντι…
Read MoreTag: Θεωρία
Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά | Λέον Τρότσκι «Τι είναι εθνικοσοσιαλισμός»
Κύκλος Μελέτης πάνω στον Ιστορικό Φασισμό και την Νέα Ακροδεξιά Δεύτερη Διαδικτυακή Συνάντηση: Συζήτηση με αφορμή το κείμενο του – Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026, 6μμ – Για αποστολή του κειμένου και του διαδικτυακού συνδέσμου της συζήτησης στείλτε μας στο shades-aufbau@proton.me Σύντομη περιγραφή Η πρωτοβουλία Shades Aufbau συνεχίζει τη συζήτηση με έναν νέο κύκλο μελέτης, αφιερωμένο στον Ιστορικό Φασισμό και στο φαινόμενο της Νέας Ακροδεξιάς. Μιας ακροδεξιάς που αναδύθηκε από τα συντρίμμια του φασισμού μετά το 1945 και επανεμφανίζεται σήμερα σε νέες μορφές. Στον κύκλο αυτό θα εξετάσουμε ιστορικά κείμενα που…
Read MoreTheodor Adorno | Αντισημιτισμός και φασιστική προπαγάνδα
Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ιστολόγιο του κοινωνικού εργαστηρίου Θεσσαλονίκης. Βρίσκεται στο βιβλίο: Theodor Adorno, The Stars Down to Earth, εκδ. Routledge, σελ. 218-231. Είναι γραμμένο στα αγγλικά και ο τίτλος του πρωτοτύπου είναι: Anti-semitism and Fascist Propaganda. Στο κείμενο που παρουσιάζουμε παρακάτω, ο Αντόρνο δεν εξετάσει την έννοια και την τεχνική της προπαγάνδας, απλά στην σφαίρα των πολιτικών ιδεών, αλλά μάλλον εστιάζει στη ψυχολογική λειτουργία της προπαγανδιστικής ρητορείας και στη δυναμική με την οποία αυτή «κερδίζει» τους ακροατές. Οι αγκιτάτορες του φασισμού δεν πείθουν…
Read MoreHerbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης
Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…
Read More10 χρόνια Shades Magazine: Εισήγηση
Μέσα σε τούτη την κοινωνία, ο ατομικισμός έχει λεηλατήσει κάθε δυνατότητα ή διάθεση του ατόμου για κριτική αντιπαράθεση με τον παραλογισμό του συστήματος εξουσίας και για μια αληθινή απελευθέρωση της ύπαρξής του· η δυσαρμονία ανάμεσα στο επί μέρους, το ατομικό, και το καθολικό, το οικουμενικό, το συμπαντικό έχει παραλύσει κάθε είδους διυποκειμενική δραστηριότητα· ο απόλυτος φετιχισμός της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας απονεκρώνει, χωρίς την παραμικρή αντί-σταση, κάθε ζωντανό κύτταρο των ενεργών ακόμα μορφών ζωής Theodor W Adorno – Minima Moralia Εισαγωγικό κείμενο στην συζήτηση για τα 10 χρόνια του…
Read MoreΜια επιστολή του Engels στον franz mehring
Πρώτη δημοσίευση: Νέα Προοπτική Γράμμα από τον Ένγκελς στον Φραντς Μέρινγκ στο Βερολίνο Λονδίνο, 14 Ιουλίου 1893 Αγαπητέ Κύριε Μέρινγκ Σήμερα είναι η πρώτη μου ευκαιρία να σας ευχαριστήσω για τον Θρύλο του Λέσσινγκ που με ευγενή καλοσύνη μού στείλατε. Δεν ήθελα να σας απαντήσω με μια τυπική επιβεβαίωση της παραλαβής του βιβλίου αλλά την ίδια στιγμή είχα την πρόθεση να σας πω κάτι για αυτό και το περιεχόμενό του. Κι έτσι η καθυστέρηση. Θα ξεκινήσω με το επίμετρο Για τον Ιστορικό Υλισμό στο οποίο έχετε υπογραμμίσει τα κύρια ζητήματα…
Read MoreMax Horkheimer | Ο Nietzsche και το προλεταριάτο
Κείμενο από το βιβλίο Dämmerung. Ο Max Horkheimer ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και συνιδρυτής της Σχολής της Φρανκφούρτης, η ελληνική μετάφραση βρίσκεται στο βιβλίο Ο Νιτσε και η Πολιτική: Ολοκληρωτισμός ή Δημοκρατία (Νησίδες, 2004) σε μετάφραση Ζήση Σαρίκα Ο Nietzsche χλεύασε τον χριστιανισμό, επειδή τα ιδεώδη του ξεπηδούσαν από την ανημποριά. Την ανθρωπιά, τη δικαιοσύνη, την πραότητα, όλα αυτά τα διαστρέβλωσαν οι αδύναμοι αναγκαστικά σε αρετές, επειδή δεν μπορούσαν να πάρουν εκδίκηση, ακόμη καλύτερα, επειδή φάνηκαν πολύ δειλοί για να πάρουν εκδίκηση. Ο Nietzsche περιφρονεί τις μάζες, θέλει όμως να τις…
Read MoreΜια σημείωση από τον Werner Bonefeld σχετικά με την αφηρημένη εργασία και το περιεχόμενο του Κομμουνισμού
Οι διαφορετικές αντιλήψεις όσον αφορά την αφηρημένη εργασία συνεπάγονται με διαφορετικά πολιτικά συμπεράσματα. Για την ορθόδοξη παράδοση, η αφηρημένη εργασία αντιπροσώπευε το μέγεθος της αξίας, και η εργασία θεωρήθηκε έτσι ως οικονομικός πόρος που ένα σοσιαλιστικό κράτος θα μπορούσε να σχεδιάσει και να κατανείμει, φαινομενικά για λογαριασμό των εργαζομένων. Η στροφή του Rubin (1972) προς μια κριτική θεωρία της αξίας επιχειρηματολόγησε ενάντια στη διαχρονική φυσικοποίησή της και υπέρ του προσδιορισμού της ως μιας ειδικά καπιταλιστικής μορφής εργασίας. Από πολιτική άποψη, η στροφή αυτή απέρριπτε τον σοσιαλισμό ως μια καλά οργανωμένη…
Read MoreΡόζα Λούξεμπουργκ | Η πολιτοφυλακή και ο μιλιταρισμός
Το κείμενο που ακολουθεί είναι μια επίκαιρη ανάλυσή της για το μιλιταρισμό, δημοσιευμένη στα 1899, ακριβώς την περίοδο που ξεκινούσε η άνοδος του ιμπεριαλισμού, οδηγώντας σε μια αλματώδη αύξηση στις στρατιωτικές δαπάνες (σελ. 117-133 της έκδοσης). Η Λούξεμπουργκ ασκεί μια συντριπτική κριτική στους οπορτουνιστές της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας όπως ο Μαξ Σίπελ, που υποστήριζαν ότι ο μιλιταρισμός συνεισφέρει στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και μπορεί να είναι αποδεκτός από το κίνημα της εργατικής τάξης. Ανασκευάζοντας πειστικά τα επιχειρήματά τους, τους αντιπαραθέτει το αίτημα της πολιτοφυλακής, του εξοπλισμού του λαού για αμυντικούς…
Read MoreΚαρλ Κάουτσκι | Η κατάργηση του κράτους
* Η μετάφραση και δημοσίευση στο Shades έχει ως στόχο τον εμπλουτισμό της ενότητας κειμένων σχετικά με την μελέτη πάνω στο ζήτημα του κράτους. Οι όποιες υπογραμμίσεις με έντονα γράμματα είναι δικές μας. Ως αναγκαία συνέπεια του γεγονότος ότι το κράτος υπάρχει μόνο εξαιτίας του ανταγωνισμού μεταξύ της άρχουσας και της κυριαρχούμενης τάξης, φαίνεται ότι η πρώτη πράξη της επερχόμενης επανάστασης [1], η οποία θέλει να ξεπεράσει την ταξική διαίρεση, είναι η κατάργηση του κράτους. Αυτή ήταν και η άποψη του Μπακούνιν. ‘Η επανάσταση όπως την αντιλαμβανόμαστε’, λέει, ‘θα…
Read More