“Η Λογική είναι το Χρήμα του Πνεύματος” (Μαρξ, Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα του 1844) Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Οι ιστορικοί-κοινωνικοί δεσμοί είναι στενοί ανάμεσα στην άνοδο της εμπορευματικής ανταλλαγής, την ανάπτυξη του Δικαίου και της Πολιτικής, της εμφάνισης της Έννοιας και του Λόγου στα πλαίσια της αρχαίας πολιτείας και των αποικιών της όπου η Φιλοσοφία-Επιστήμη αναπτύσσει και αντιτάσσει στη Μυθική, τη Λογική Μορφή των νέων παραστάσεων του κόσμου. Για να καταλάβουμε καλύτερα τη σχέση της ελληνικής φιλοσοφίας με την ανάπτυξη του εμπορευματικού κεφαλαίου (αγοράζω “φτηνά”, πουλάω “ακριβά”)[1]…
Read MoreTag: Karl Marx
Franz Mehring | Για τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου
Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Στην προσπάθεια του εμπλουτισμού της στήλης μας με θεωρητικά κείμενα του Shades κινείται και η αυτή εδώ η δημοσίευση, με ένα κλασικό κείμενο ενός από τους γνωστότερους κομμουνιστές διανοούμενους στην Γερμανία στις αρχές του 20ου αιώνα. Ασχέτως με τις θεωρητικές ενστάσεις που μπορεί να έχουμε με τον συγγραφέα του κειμένου, κρίναμε ότι έχει ενδιαφέρον η αναδημοσίευση του, που αδιαμφισβήτητα βοηθάει στη κατανόηση των απόψεων που κυριαρχούσαν στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής. Ο Φραντς Μέρινγκ γεννήθηκε το 1846 στην Πομερανία και ήταν γόνος αστικής οικογένειας. Από πολύ…
Read MoreMoishe Postone | Απόσπασμα από το «Κριτική και Ιστορικός Μετασχηματισμός» (2004)
Την μετάφραση έκανε συντάκτης του Shades Στην καρδιά της ανάλυσης του Μαρξ για το εμπόρευμα υπάρχει η θέση ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει «έναν διπλό χαρακτήρα»: είναι συγχρόνως «συγκεκριμένη» και «αφηρημένη» εργασία. Η «συγκεκριμένη εργασία» αναφέρεται στο γεγονός ότι κάποια μορφή της θεωρούμενης εργασιακής δραστηριότητας διαμεσολαβεί σε όλες τις κοινωνίες τις αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων με τη φύση. Η «αφηρημένη εργασία» δεν αναφέρεται απλά στη συγκεκριμένη εργασία ως αφαίρεση ή ως γένος, αλλά συνιστά μία πολύ διαφορετική κατηγορία. Σηματοδοτεί το ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει μία μοναδική κοινωνική διάσταση,…
Read MoreMoishe Postone | Επανεξετάζοντας το Κεφάλαιο υπό το φως των «Grundrisse»
Μικρό εισαγωγικό του Shades Ο Moishe Postone μας έχει απασχολήσει σχεδόν από το ξεκίνημα του Shades. Ασχέτως τις διαφωνίες ή παρατηρήσεις που έχει κάποια/ος πάνω στη θεωρητική προσέγγιση του Postone, αδιαμφισβήτητα θα βρει μια αναλυτική επανερμηνεία της μαρξικής σκέψης, μια απόπειρα επανεξέτασης της πολυπλοκότητας του Κεφαλαίου ως μια σχέση κοινωνικής κυριαρχίας, αποδεσμευμένη από τις ιδεολογικές αγκυλώσεις του παραδοσιακού μαρξισμού. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και το παρακάτω κείμενο που επιλέξαμε να αναδημοσιεύσουμε στο Shades με στόχο τον εμπλουτισμό της προσπάθειας μας με θεωρητικά κείμενα που είναι λιγότερο γνωστά στο ελληνικό κοινό. Ωστόσο…
Read MoreΚράτος-Έθνος, αξιακή μορφή και καπιταλιστική οικουμενικότητα, επτά σημειώσεις
του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το θεμέλιο της αξιακής μορφής του κοινωνικού προϊόντος είναι ταυτοχρόνως τόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που βρίσκονται στην προλεταριακή συνθήκη από τους όρους αναπαραγωγής της ζωής τους όσο και η διαιώνιση αυτού του διαχωρισμού. Αυτός ο θεμελιακός διαχωρισμός και η διαιώνισή του μπορεί να έχει τη νομική και πολιτική μορφή τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής ιδιοκτησίας[1] των “μέσων παραγωγής”[2]. Η κοινωνική σχέση του κεφαλαίου ως καθορισμένη σχέση μεταξύ ζωντανής και νεκρής εργασίας(!) (“μέσα παραγωγής”, “πρώτες ύλες” κτλ) θεμελιώνεται αναπαράγοντας τη ζωντανή ως…
Read MoreΜια σημείωση με αφορμή την γέννηση του Ένγκελς
Σαν σήμερα στις 28/11/1820 έρχεται στην ζωή μία κορυφαία μορφή του παγκόσμιου επαναστατικού εργατικού και κομμουνιστικού κινήματος. Ο Φρίντριχ Ένγκελς αποτέλεσε στενό σύντροφο, φίλο και συνεργάτη του Καρλ Μαρξ και συνέβαλε τα μέγιστα στην συγκρότηση της κομμουνιστικής θεωρίας. Ιδιαίτερη ήταν η συγγραφική του συνεισφορά σε ζητήματα φιλοσοφικού υλισμού, κριτικής εξέτασης της ανθρώπινης ιστορίας και πολιτικής θεωρίας της εργατικής τάξης και του κομμουνιστικού κινήματος. Επίσης επιμελήθηκε τους δύο τελευταίους τόμους του «Κεφαλαίου» του Μαρξ. Βασικά του έργα πέρα από αυτά που συνέγραψε μαζί με τον Μαρξ τα: «Αντι-Ντύρινγκ», «Ο Πόλεμος των…
Read More“Κομμουνισμός, αντι-γερμανική κριτική και Ισραήλ” Μία συνέντευξη με τον Stephan Grigat από τον Jens Misera
Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Μεταφράσαμε και αναδημοσιεύουμε τη συνέντευξη του στοχαστή από την Βιέννη Stephan Grigat στον Jens Misera που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο το 2004 και είχε προκαλέσει συζητήσεις σε διαφόρους πολιτικούς κύκλους της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Οι απόψεις του Stephan Grigat είναι ακόμα μία συμβολή στο ευρύτερο κομμουνιστικό αντι-γερμανικό πολιτικό ρεύμα, αν και ο αναγνώστης/τρια δεν πρέπει να τις εκλάβει ως ένα κείμενο “γραμμής” από ένα χώρο που στο σύνολο του παρουσιάζει αρκετά ετερόκλητες απόψεις. Η εκ μέρους μας μετάφραση και αναδημοσίευση της συνέντευξης δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε…
Read MoreΈνα σύντομο σημείωμα για τον Herbert Marcuze
Ήταν μια μέρα σαν σήμερα (19 Ιουλίου) στα τέλη του 19ου αιώνα (1898), όταν γεννήθηκε ένας από τους πλέον πολυσυζητημένους μαρξιστές φιλοσόφους και μέλος της περίφημης σχολής της Κριτικής Θεωρίας της Φρανκφούρτης. Ο λόγος για τον Χέρμπερτ Μαρκούζε που γεννήθηκε στο Βερολίνο και σπούδασε στα πανεπιστήμια του Hubold και του Freiburg, από το οποίο έλαβε και το διδακτορικό του. Αδιαμφισβήτητα ο Μαρκούζε αποτελούσε μία από τις κύριες προσωπικότητες του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας της Φρανκφούρτης και μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της σχολής αυτής άνοιξε έναν πολύτιμο διάλογο για την μαρξική…
Read MoreΑνθρωπολογία της αξίας, ορμή του θανάτου και ποιητική λειτουργία – δεκατέσσερις σημειώσεις
Lasciate ogni speranza, voi ch’entrate Dante Alighieri, Inferno Canto III Ο άνθρωπος δεν ανάγεται σε αφαίρεση από τη θεωρία αλλά από την ίδια την οικονομική πραγματικότητα Κάρελ Κόσικ, Η Διαλεκτική του Συγκεκριμένου του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Τίποτε απολύτως δεν είναι “κομμάτι της λογικής του κεφαλαίου”. Το κοινωνικό ζήτημα και η λύση του δεν έχει τίποτε να κάνει με το αν “όλα τελικά είναι κομμάτια της λογικής του κεφαλαίου ή όχι”. Μια τέτοια θεματοποίηση του ζητήματος είναι αναγωγιστική και δυϊστική γιατί πολύ απλά προϋποθέτει το “κεφάλαιο” όπως αυτό…
Read MoreΗ διαλεκτική Κυρίου και Υποτελή, η Κριτική Θεωρία, ο Χρόνος και η αφηρημένη Εργασία, δέκα σημειώσεις
του Lucifugo, a diavolo in corpo Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2016 στο ηλεκτρονικό περιοδικό του Shades Magazine. (1) Φαινομενολογικά μιλώντας, ο διαχωρισμός μεταξύ Κυρίου και Υποτελή, τόσο ως συγκεκριμένη αναλυτική κατηγορία της κριτικής θεωρίας όσο και ως συγκεκριμένη κοινωνική πραγματικότητα είναι ιστορικός και μεταβαλλόμενος. Τι σημαίνει όμως αυτό; Σημαίνει πως δεν προϋπάρχει ο Κύριος του Υποτελή και ούτε απλώς και μόνο οι δυο αυτές κοινωνικο-ιστορικές κατηγορίες διαμορφώνονται μέσα σε μια αδιάφορη σχέση αμοιβαίας εξωτερικότητας. Καμιά σχέση κυριαρχίας, εκμετάλλευσης, υποταγής δεν μπορεί να αναπαραχθεί στον ιστορικό κοινωνικό…
Read More