Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το παρόν κείμενο του Anselm Jappe με τίτλο “Βία, αλλά για να κάνουμε τι;” («La violence, mais pour quoi faire?». ) δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2009 στο γαλλικό περιοδικό Lignes, τεύχος. 29. Αναδημοσιεύτηκε δύο χρόνια αργότερα στο περιοδικό Crédit à mort, Lignes 2011. O Έλληνας μεταφραστής παρέλειψε τις σημειώσεις στο τέλος του κειμένου, ωστόσο για όσους/ες διαβάζουν γαλλικά μπορούν να επισκεφτούν τον σύνδεσμο που παραπέμπουμε με το γαλλικό κείμενο. Αποφασίσαμε την αναδημοσίευση του κειμένου γιατί ύστερα και από τις πρόσφατες συγκρούσεις στο Παρίσι και άλλες μεγάλες γαλλικές πόλεις με αφορμή τις φετινές…
Read MoreTag: κριτική της αστικής κοινωνίας
Για μια κριτική φαινομενολογία της ολοκληρωτικής υπαγωγής | Δέκα σημεία της ανθρωπολογίας του Κεφαλαίου
Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το Κεφάλαιο της ολοκληρωτικής υπαγωγής είναι η κίνηση στην πιο αφηρημένη της μορφή, πρέπει συνεχώς να επαναστατικοποιεί τις δυνάμεις και τα μέσα της παραγωγής του α) τροποποιώντας χωρίς φραγμούς το μεταβολισμό του με τη γήινη φύση (“οικολογικό ζήτημα”) β) μετατρέποντας μέσω της Τεχνοεπιστήμης την έμβια και άβια φύση σε μια αχανή μάζα απογυμνωμένων “πρώτων υλών” (Will Barnes) για τη διαρκώς επιταχυνόμενη παραγωγή, κυκλοφορία, κατανάλωση ενός κόσμου εμπορευμάτων. (2) Η συνολική κύλιση του Κεφαλαίου είναι μια περιστροφή χωρίς τέλος, η διαμεσολάβηση των ενδιάμεσων…
Read MoreTheodor Adorno | Θεωρία της ημιμόρφωσης” (αποσπάσματα)
Τα μικρά αποσπάσματα της παρούσας δημοσίευσης εμπεριέχονται στο έργο του T.W Adorno θεωρία της ημιμόρφωσης που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια με εισαγωγή και επιμέλεια του Λευτέρη Αναγνώστου. Το κείμενο αυτό, ο Adorno το έγραψε το 1959 (τίτλος πρωτότυπου Theorie der Halbbildung) και βρίσκεται στα άπαντα (Gesammelte Schriften: Soziologische Schriften 1. Suhrkamp Verlag, Frankfurt/M). “Ό,τι σήμερα εκδηλώνεται σαν κρίση της παιδείας, δεν είναι ούτε απλό αντικείμενο του κλάδου της Παιδαγωγικής, που πρέπει να ασχολείται άμεσα μ’ αυτό, ούτε μπορεί να αντιμετωπιστεί από την Κοινωνιολογία ενός τομέα -δηλαδή της Παιδείας.…
Read MoreMax Horkheimer | Λυκόφως (αποσπάσματα)
Τα παρακάτω αποσπάσματα από το έργο του Μαξ Χορκχάϊμερ με τίτλο «λυκόφως» μεταφράστηκαν για πρώτη φορά στα ελληνικά από το γερμανικό κείμενο από τον Γιώργο Στεφανίδη. Το «λυκόφως» (Dämmerung), ο Max Horkheimer το έγραψε μεταξύ 1926 – 31, δηλαδή την πρώτη περίοδο της περίφημης Σχολής της Φρανκφούρτης που ο ίδιος ανέλαβε την καθοδήγηση της το 1930. Τα 9 στον αριθμό αποσπάσματα μπορείτε να τα κατεβάσετε και για εκτύπωση εδώ. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Ο ανθρωπάκος και η φιλοσοφία της ελευθερίας Η ελευθερία πρέπει να πραγματωθεί στον σοσιαλισμό. Όσο…
Read MoreMoishe Postone | Απόσπασμα από το «Κριτική και Ιστορικός Μετασχηματισμός» (2004)
Την μετάφραση έκανε συντάκτης του Shades Στην καρδιά της ανάλυσης του Μαρξ για το εμπόρευμα υπάρχει η θέση ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει «έναν διπλό χαρακτήρα»: είναι συγχρόνως «συγκεκριμένη» και «αφηρημένη» εργασία. Η «συγκεκριμένη εργασία» αναφέρεται στο γεγονός ότι κάποια μορφή της θεωρούμενης εργασιακής δραστηριότητας διαμεσολαβεί σε όλες τις κοινωνίες τις αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων με τη φύση. Η «αφηρημένη εργασία» δεν αναφέρεται απλά στη συγκεκριμένη εργασία ως αφαίρεση ή ως γένος, αλλά συνιστά μία πολύ διαφορετική κατηγορία. Σηματοδοτεί το ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει μία μοναδική κοινωνική διάσταση,…
Read MoreΖούμε την κατάρρευση της Νεωτερικότητας | 10 σημεία
Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Η κατάρρευση της Νεωτερικότητας είναι η αδυνατότητα της αξιακής μορφής να επαναορίσει τον κόσμο της, να επαναθεμελιώσει τις ίδιες της βασικές της κατηγορίες (αξία, χρήμα, εμπόρευμα, αφηρημένη εργασία, κράτος-έθνος). Το τρέχον γενικό πλαίσιο της κρίσης αξιοποίησης είναι, ταυτόχρονα, κρίση της δυνατότητας του κεφαλαίου να επανεκκινεί από τον εαυτό του και να ιδρύει εκ νέου τον παλιό κόσμο. [2] Θεμελιακό στοιχείο αυτού του αξεπέραστου καπιταλιστικού αδιεξόδου είναι η αποουσιοποίηση της εργασίας ως παραγωγικής δύναμης του κεφαλαίου και -κατ’ επέκταση- ως κοινωνικής επένδυσης.…
Read MoreErnst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό
του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…
Read MoreΚράτος-Έθνος, αξιακή μορφή και καπιταλιστική οικουμενικότητα, επτά σημειώσεις
του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το θεμέλιο της αξιακής μορφής του κοινωνικού προϊόντος είναι ταυτοχρόνως τόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που βρίσκονται στην προλεταριακή συνθήκη από τους όρους αναπαραγωγής της ζωής τους όσο και η διαιώνιση αυτού του διαχωρισμού. Αυτός ο θεμελιακός διαχωρισμός και η διαιώνισή του μπορεί να έχει τη νομική και πολιτική μορφή τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής ιδιοκτησίας[1] των “μέσων παραγωγής”[2]. Η κοινωνική σχέση του κεφαλαίου ως καθορισμένη σχέση μεταξύ ζωντανής και νεκρής εργασίας(!) (“μέσα παραγωγής”, “πρώτες ύλες” κτλ) θεμελιώνεται αναπαράγοντας τη ζωντανή ως…
Read MoreRobert Kurz | Ρεαλιστές και Φονταμενταλιστές
Εισαγωγικό σημείωμα της μεταφραστικής ομάδας του Shades Ένα κείμενο του κριτικού στοχαστή από την Γερμανία Robert Kurz που γράφτηκε το 1994 και το οποίο πραγματεύεται τις ιστορικές κατευθύνσεις του σύγχρονου καπιταλισμού υπό το πρίσμα της αναβίωσης των ποικιλότροπων θρησκευτικών φονταμενταλισμών. Το ιδιαίτερα χρήσιμο στο κείμενο είναι ο απεγκλωβισμός της σκέψης από τους κατασκευασμένους δυϊσμούς δύση/ανατολή, διαφωτισμός/θρησκευτικότητα, φιλελευθερισμός/φονταμενταλισμός και η κατάδειξη (μέσα από την κριτική στην καπιταλιστική ολότητα) της κοινής οντολογίας που συνδέει τα σκέλη στα παραπάνω δίπολα. Επίσης το κείμενο καταπιάνεται με μία σειρά ζητημάτων που απασχολούν τη διανοητική κίνηση…
Read MoreΟι Ρίζες του Κακού: Επίμετρο στο κείμενο “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός”
του Lucifugo, a diavolo in corpo Το επίμετρο αυτό γράφτηκε για το συλλογικό κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Shades πριν λίγες μέρες “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός για μια κριτική της κοινωνίας των πολιτών και των πιστών” με αφορμή το σχόλιο ενός αναγνώστη, που το παραθέτουμε αυτούσιο αμέσως παρακάτω. Θα θέλαμε να τον ευχαριστήσουμε για τον συγκεκριμένο σχολιασμό γιατί λειτούργησε ως έναυσμα για παραπέρα συμπληρώσεις. “To κείμενο, αν και γραμμένο σε μία κάπως ερμητική γλώσσα, είναι αξιόλογο και κατά τη γνώμη μου συμβάλλει στην κριτική απομυστικοποίηση των εξεταζόμενων εννοιών/όρων. Συμπληρωματικά θα βοηθούσε και θα το ολοκλήρωνε…
Read More