Theodor Adorno & Max Horkheimer | Προπαγάνδα, Σκέψη και Μαζική Κοινωνία

Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ Προπαγάνδα για ν΄αλλάξεις τον κόσμο – τι παραλογισμός! Η προπαγάνδα μετατρέπει τη γλώσσα σε όργανο, σε μοχλό, σε μηχανή. Σταθεροποιεί την κατάσταση των ανθρώπων, στην οποία έχουν περιέλθει κάτω από την πίεση της κοινωνικής αδικίας, κινητοποιώντας τους. Βασίζεται στο ότι μπορεί κανείς να βασιστεί σ΄αυτούς. Βαθιά μέσα τους όλοι οι άνθρωποι ξέρουν πως το όργανο θα τους κάνει όργανα, όπως γίνεται στο εργοστάσιο. Η λύσσα που αισθάνονται όταν ακολουθούν την προπαγάνδα είναι η παμπάλαιη λύσσα εναντίον του ζυγού της σκλαβιάς, που ενισχύεται από μια προαίσθηση που τους λέει…

Read More

T.W Adorno | Ύστερος καπιταλισμός ή βιομηχανική κοινωνία; (απόσπασμα του 1968)

Αγγλική μετάφραση: RodneyLivingstone, 1969 Μετάφραση στα ελληνικά : Χάρης Λ., με τις πολύτιμες επισημάνσεις του Χαράλαμπου Παναγιωτάκη, Θοδωρή Βελισσάρη και Δημήτρη Τζωρτζόπουλου. Αντιπαραβολή με το γερμανικό πρωτότυπο: Δώρα Βέττα   Το θεμελιώδες ζήτημα της δομής της κοινωνίας του παρόντος[1] Θα ήθελα να μιλήσω σχετικά με τις εναλλακτικές: ύστερος καπιταλισμός ή βιομηχανική κοινωνία. Όποιος δεν είναι εξοικειωμένος με το καθεστώς αντιπαράθεσης στο εσωτερικό των κοινωνικών επιστημών θα μπορούσε να παρασυρθεί από την υποψία ότι πρόκειται για μια διαμάχη περί ονομασιών. Οι εμπειρογνώμονες μπορεί να θεωρηθεί ότι βασανίζονται από την μάταιη ανησυχία…

Read More

T.W Adorno | Παραίτηση

Μια απάντηση του T.W Adorno για τις κριτικές που δέχθηκε η Σχολή της Φρανκφούρτης για την στάση της απέναντι στην πολιτική και τα πρακτικά ζητήματα. (Σ.τ.μ) Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε από τον Theodor W. Adorno το 1968 και στην αυθεντική του μορφή εκφωνήθηκε στο γερμανικό ραδιόφωνο. Η μετάφραση γίνεται από το αγγλικό κείμενο όπως κυκλοφόρησε στο περιοδικό TELOS δέκα χρόνια αργότερα και παρατίθεται επίσης στο Critical Models: Interventions and Catchwords. Εδώ και λίγα χρόνια έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Πολιτικής Ομάδας Πλατύπους, όμως η μετάφραση…

Read More

Moishe Postone: Κριτική Θεωρία για τον Καπιταλισμό σήμερα

Η συνέντευξη αυτή με τον Moishe Postone που δόθηκε στον Salih Selcuk και δημοσιεύτηκε στο τουρκικό περιοδικό YARIM (Istanbul, Φεβρουάριος 2005‏(, μεταφράστηκε από τα αγγλικά στις αρχές Γενάρη του 2006 από το περιοδικό «Terminal 119: για την κοινωνική και ατομική αυτονομία». Στην αγγλική της μορφή πρωτοδημοσιεύθηκε στη σελίδα της γερμανικής συλλογικότητας Krisis) Ερωτήσεις 1. Επαναπροσδιορίζετε τις βασικές κατηγορίες της κριτικής της πολιτικής οικονομίας του Μαρξ. Σύμφωνα με την άποψη σας, πού φαίνεται σήμερα ο μαρξισμός να είναι ανεπαρκής όταν καλείται να εξηγήσει την καπιταλιστική κοινωνία; 2. Η «Εργασία», όπως ισχυρίζεστε,…

Read More

Moishe Postone | Οι δυϊσμοί της καπιταλιστικής νεωτερικότητας.

Το παρακάτω απόσπασμα βρίσκεται στο νέο βιβλίο του Jack Jacobs  Jews and Leftist Politics. Judaism, Israel, Antisemitism, and Gender (2017). Την μετάφραση του αποσπάσματος για το Shades έκανε o V.J. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Σκέψεις για την ιστορία, το Ολοκαύτωμα και τον αντισημιτισμό Το κεφάλαιο αυτό επιδιώκει να συνδέσει τις ιστορικές μεταβολές των δημόσιων αποκρίσεων στο Ολοκαύτωμα και την κατανόηση του αντισημιτισμού, ιδίως από την αριστερά, με τις ιστορικά μεταβαλλόμενες ρυθμίσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας ύστερα από το 1945. Η σύνδεση αυτών των δύο μπορεί να υπάρξει διαφωτιστική:…

Read More

Werner Bonefeld | Ο αντικαπιταλισμός και τα στοιχεία του αντισημιτισμού (απόσπασμα)

Δυο λόγια για τον φετιχοποιημένο αντικαπιταλισμό, τον (δεξιό κι αριστερό) εθνικισμό της αντιπαγκοσμιοποίησης και το καταφύγιο που αναζητεί στην εθνική οικονομία. Δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα απο το βιβλίο του Werner Bonefeld Critical Theory and the Critique of Political Economy σελ, 196-197, από το κεφάλαιο “Anti-capitalism and the elements of antisemitism: On theology and real abstractions” «Ενώ κάθε μεμονωμένο άτομο “κυριαρχείται από αφαιρέσεις“, οι ιδιοκτήτες μεγάλου πλούτου βιώνουν αυτή την κυριαρχία σαν μια πηγή μεγάλου πλουτισμού και εξουσίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Χορκχάιμερ κι ο Αντόρνο έχουν ισχυριστεί ότι οι “κυρίαρχοι”…

Read More

Walter Benjamin | Για μια κριτική τής βίας

[Για την ολοκλήρωση τής μετάφρασης, έλαβα υπόψιν και την μετάφραση τού Λεωνίδα Μαρσιανού (Εργαστήρι της Ελευθεριακής Κουλτούρας). Να σημειωθεί ότι, παρ’ όλο που σε ορισμένα σημεία αρκέστηκα σε απλή επιμέλεια τής αρχικής μετάφρασης, το παρόν πρέπει να θεωρηθεί ως νέα μετάφραση. Να σημειώσω επίσης ότι μικρά αποσπάσματα από το κείμενο, μεταφράστηκαν και από τον Μ. Μπουντουρίδη ] Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά εδώ, οι όποιες υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι του Shades. To κείμενο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΜΕ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΟΥΜΕ το εγχείρημα μιας κριτικής τής βίας ως έκθεση τής…

Read More

Walter Benjamin | Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας

Το διάσημο κείμενο του Benjamin “Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας” ήταν και το τελευταίο ολοκληρωμένο κείμενο στο συγγραφικό του έργο. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά στη Θεσσαλονίκη από την κολεκτίβα bajaj. Επανεκδόθηκε από την αυτοοργανωμένη εκδοτική προσπάθεια της Λέσχης Κατασκόπων το 2014 και από τότε κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία σε μορφή μπροσούρας. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν ήταν Γερμανοεβραίος μαρξιστής και κριτικός της λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και φιλόσοφος. Από νωρίς συνδέθηκε με τη Σχολή της Φρανκφούρτης και την κριτική θεωρία. Επηρεάστηκε επίσης όμως και από τα γραπτά του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο οποίος ανέπτυξε την κριτική…

Read More

Max Horkheimer | Η εξέγερση της φύσης ( απόσπασμα από το βιβλίο «Η Έκλειψη του Λόγου»)

Το παρακάτω απόσπασμα  (σελ 115 – 121) βρίσκεται στο βιβλίο του Max Horkheimer “Η έκλειψη του Λόγου” που γράφτηκε το 1947 και κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κριτική. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Το βιβλίο γράφτηκε στα αγγλικά από τον Χορκχάιμερ όταν αυτός δίδασκε στο Πανεπιστήμιο Columbia, και εκδόθηκε το 1947 από το Oxford University Press. Αποτελεί στην ουσία μια απλή αλλά πλήρη εισαγωγή στη Φιλοσοφία. Ο αναγνώστης θα βρει εδώ διατυπωμένα θέματα που αποτελούν αντικείμενα και του δικού του κοινωνικού προβληματισμού. Ο Χορκχάιμερ αντιπαραθέτει τα δύο…

Read More

Theodor Adorno | Θεωρία της ημιμόρφωσης” (αποσπάσματα)

Τα μικρά αποσπάσματα της παρούσας δημοσίευσης εμπεριέχονται στο έργο του T.W Adorno θεωρία της ημιμόρφωσης που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια με εισαγωγή και επιμέλεια του Λευτέρη Αναγνώστου. Το κείμενο αυτό, ο Adorno το έγραψε το 1959 (τίτλος πρωτότυπου Theorie der Halbbildung) και βρίσκεται στα άπαντα (Gesammelte Schriften: Soziologische Schriften 1. Suhrkamp Verlag, Frankfurt/M).   “Ό,τι σήμερα εκδηλώνεται σαν κρίση της παιδείας, δεν είναι ούτε απλό αντικείμενο του κλάδου της Παιδαγωγικής, που πρέπει να ασχολείται άμεσα μ’ αυτό, ούτε μπορεί να αντιμετωπιστεί από την Κοινωνιολογία ενός τομέα -δηλαδή της Παιδείας.…

Read More