Τα μικρά αποσπάσματα της παρούσας δημοσίευσης εμπεριέχονται στο έργο του T.W Adorno θεωρία της ημιμόρφωσης που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια με εισαγωγή και επιμέλεια του Λευτέρη Αναγνώστου. Το κείμενο αυτό, ο Adorno το έγραψε το 1959 (τίτλος πρωτότυπου Theorie der Halbbildung) και βρίσκεται στα άπαντα (Gesammelte Schriften: Soziologische Schriften 1. Suhrkamp Verlag, Frankfurt/M). “Ό,τι σήμερα εκδηλώνεται σαν κρίση της παιδείας, δεν είναι ούτε απλό αντικείμενο του κλάδου της Παιδαγωγικής, που πρέπει να ασχολείται άμεσα μ’ αυτό, ούτε μπορεί να αντιμετωπιστεί από την Κοινωνιολογία ενός τομέα -δηλαδή της Παιδείας.…
Read MoreTag: Θεωρία
Max Horkheimer | Λυκόφως (αποσπάσματα)
Τα παρακάτω αποσπάσματα από το έργο του Μαξ Χορκχάϊμερ με τίτλο «λυκόφως» μεταφράστηκαν για πρώτη φορά στα ελληνικά από το γερμανικό κείμενο από τον Γιώργο Στεφανίδη. Το «λυκόφως» (Dämmerung), ο Max Horkheimer το έγραψε μεταξύ 1926 – 31, δηλαδή την πρώτη περίοδο της περίφημης Σχολής της Φρανκφούρτης που ο ίδιος ανέλαβε την καθοδήγηση της το 1930. Τα 9 στον αριθμό αποσπάσματα μπορείτε να τα κατεβάσετε και για εκτύπωση εδώ. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Ο ανθρωπάκος και η φιλοσοφία της ελευθερίας Η ελευθερία πρέπει να πραγματωθεί στον σοσιαλισμό. Όσο…
Read MoreΛόγος και αφηρημένη ανταλλακτική αξία, επτά σημειώσεις
“Η Λογική είναι το Χρήμα του Πνεύματος” (Μαρξ, Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα του 1844) Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Οι ιστορικοί-κοινωνικοί δεσμοί είναι στενοί ανάμεσα στην άνοδο της εμπορευματικής ανταλλαγής, την ανάπτυξη του Δικαίου και της Πολιτικής, της εμφάνισης της Έννοιας και του Λόγου στα πλαίσια της αρχαίας πολιτείας και των αποικιών της όπου η Φιλοσοφία-Επιστήμη αναπτύσσει και αντιτάσσει στη Μυθική, τη Λογική Μορφή των νέων παραστάσεων του κόσμου. Για να καταλάβουμε καλύτερα τη σχέση της ελληνικής φιλοσοφίας με την ανάπτυξη του εμπορευματικού κεφαλαίου (αγοράζω “φτηνά”, πουλάω “ακριβά”)[1]…
Read MoreFranz Mehring | Για τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου
Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Στην προσπάθεια του εμπλουτισμού της στήλης μας με θεωρητικά κείμενα του Shades κινείται και η αυτή εδώ η δημοσίευση, με ένα κλασικό κείμενο ενός από τους γνωστότερους κομμουνιστές διανοούμενους στην Γερμανία στις αρχές του 20ου αιώνα. Ασχέτως με τις θεωρητικές ενστάσεις που μπορεί να έχουμε με τον συγγραφέα του κειμένου, κρίναμε ότι έχει ενδιαφέρον η αναδημοσίευση του, που αδιαμφισβήτητα βοηθάει στη κατανόηση των απόψεων που κυριαρχούσαν στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής. Ο Φραντς Μέρινγκ γεννήθηκε το 1846 στην Πομερανία και ήταν γόνος αστικής οικογένειας. Από πολύ…
Read MoreMoishe Postone | Απόσπασμα από το «Κριτική και Ιστορικός Μετασχηματισμός» (2004)
Την μετάφραση έκανε συντάκτης του Shades Στην καρδιά της ανάλυσης του Μαρξ για το εμπόρευμα υπάρχει η θέση ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει «έναν διπλό χαρακτήρα»: είναι συγχρόνως «συγκεκριμένη» και «αφηρημένη» εργασία. Η «συγκεκριμένη εργασία» αναφέρεται στο γεγονός ότι κάποια μορφή της θεωρούμενης εργασιακής δραστηριότητας διαμεσολαβεί σε όλες τις κοινωνίες τις αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων με τη φύση. Η «αφηρημένη εργασία» δεν αναφέρεται απλά στη συγκεκριμένη εργασία ως αφαίρεση ή ως γένος, αλλά συνιστά μία πολύ διαφορετική κατηγορία. Σηματοδοτεί το ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει μία μοναδική κοινωνική διάσταση,…
Read MoreΖούμε την κατάρρευση της Νεωτερικότητας | 10 σημεία
Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Η κατάρρευση της Νεωτερικότητας είναι η αδυνατότητα της αξιακής μορφής να επαναορίσει τον κόσμο της, να επαναθεμελιώσει τις ίδιες της βασικές της κατηγορίες (αξία, χρήμα, εμπόρευμα, αφηρημένη εργασία, κράτος-έθνος). Το τρέχον γενικό πλαίσιο της κρίσης αξιοποίησης είναι, ταυτόχρονα, κρίση της δυνατότητας του κεφαλαίου να επανεκκινεί από τον εαυτό του και να ιδρύει εκ νέου τον παλιό κόσμο. [2] Θεμελιακό στοιχείο αυτού του αξεπέραστου καπιταλιστικού αδιεξόδου είναι η αποουσιοποίηση της εργασίας ως παραγωγικής δύναμης του κεφαλαίου και -κατ’ επέκταση- ως κοινωνικής επένδυσης.…
Read MoreErnst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό
του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…
Read MoreTheodor Adorno & Max Horkhaimer: Στοιχεία αντισημιτισμού
Το παρακάτω κείμενο με τίτλο “στοιχεία αντισημιτισμού” είναι το τρίτο μέρος από το σπουδαιότερο συλλογικό έργο των Χορκχάιμερ και Αντόρνο “διαλεκτική του διαφωτισμού”. Ι Ο αντισημιτισμός θεωρείται σήμερα από μερικούς ένα κρίσιμο ζήτημα της ανθρωπότητας, από άλλους ένα απλό πρόσχημα. Για τους φασίστες οι Εβραίοι δεν είναι μειονότητα, αλλά η αντιφυλή, η αρνητική αρχή ως τέτοια από την εξόντωση τους θα εξαρτηθεί η τύχη του κόσμου. Ακραία αντίθετη είναι η θέση πως οι Εβραίοι δεν έχουν εθνικά ή φυλετικά γνωρίσματα και απαρτίζουν μια ομάδα βάσει θρησκευτικών πεποιθήσεων και παραδόσεων, χωρίς…
Read MoreΑντισημιτισμός, αντισιωνισμός και η λογική του μη-όλου
Γράφει ο Βασίλης Τρωίζος Στην κλασική του μοντερνιστική εκδοχή ο αντισημιτικός λόγος απέδωσε στον εβραίο την ‘’δύναμη’’ του Αρνητικού. Ο Εβραίος χαρακτηριζόταν από έλλειψη: άπατρις,νομάς, χωρίς κρατική-εθνική υπόσταση. Σε μια εποχή περάσματος από το χριστιανικό-θεοκρατικό απολυταρχικό καθεστώς στις νεωτερικές θεσμίσεις του έθνους-κράτους, ο Εβραίος αναδυόταν ως το ‘’σύμπτωμα’’ αυτής της διαδικασίας: μια φιγούρα απεδαφικοποίησης που κινούταν στο όριο (γεωγραφικό ή πολιτισμικό)των κοινωνιών. Η ‘’αδυναμία και απροθυμία’’ των Εβραίων να απαρνηθούν την μερική τους πολιτισμική-θρησκευτική τους ταυτότητα ώστε να αναγνωριστούν ισότιμα ως πολίτες ενός κοσμικού κράτους, τους τοποθετούσε στο δυτικό φαντασιακό…
Read MoreΙσλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός ”για μια κριτική της κοινότητας των Πολιτών και των Πιστών”
Το κείμενο που ακολουθεί, γράφτηκε από τους Lucifugo a diavolo in corpo και Benjamin Conti. Δημοσιεύτηκε αρχικά στην ηλεκτρονική έκδοση του Shades Magazine τον Σεπτέμβρη του 2016. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2019, αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θεωρητικά κείμενα του πρώτου τεύχους του περιοδικού. -Με αφορμή μια κριτική στο κείμενο “ΠΙΑΝΟΝΤΑΣ ΤΟ ΝΗΜΑ ΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΑΝΑΓΝΩΣΕΩΝ” του Jacques Wajnsztejn από τη γαλλική ομάδα/περιοδικό Temps Critiques– (http://capital-revolution.blogspot.it/2016/03/blog-post_22.html) Αντί Εισαγωγής μια συμπύκνωση των βασικών θέσεων “Η κριτική της θρησκείας είναι η προϋπόθεση για κάθε κριτική” Καρλ Μαρξ, Κριτική της Εγελιανής Φιλοσοφίας του Κράτους…
Read More