Ο Adorno και η συζήτηση για το προλεταριάτο ως επαναστατικό υποκείμενο

Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στη σελίδα http://inmediasres.espivblogs.net   Mac Intosh1 μετάφραση: qutopic Ένα σήμα-κατατεθέν της αρνητικής ανθρωπολογίας του Theodor W. Adorno, όπως διαφωτίστηκε από τον Werner Bonefeld, είναι η ισχυρή θεωρητική θέση ότι η “πρώτη φύση”, η αναζήτηση μιας ανθρώπινης ουσίας, πόσο δε μάλλον η αποκατάστασή της, είναι τόσο ένα θεωρητικό όσο και ένα πρακτικό αδιέξοδο. Υπάρχει μόνο “δεύτερη φύση”, το προϊόν της ιστορικότητας του Ανθρώπου [του είδους, όχι του φύλου]2, η κοινωνική του ύπαρξη. Η αμφισβήτηση της οπτικής του ανθρωπίνου όντος ως κατέχοντος μια διιστορική ουσία δεν σημαίνει ότι…

Read More

György Lukács | Ο Marx και ο Goethe

To κείμενο είναι η ομιλία του Lukács για την απονομή του “βραβείου Goethe”, το οποίο του δόθηκε το 1970 στην Φρανκφούρτη (που έχει θεσπίσει αυτό το βραβείο προς τιμήν του Goethe από το 1927). Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Πολιτιστική” τ. 18, Απρίλιος 1985. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό praxisreview  Αξιότιμοι κύριοι  και κυρίες: Θα σας μιλήσω για κάτι που έχει πολύ σημασία για μένα: για την  εργασία μου σχετικά με την κεντρική θέση που έχει η σχέση μου με τον Γκαίτε, για  το έργο του, για τη ζωή του και…

Read More

Otto Fenichel | Μια ψυχαναλυτική θεώρηση του αντισημιτισμού

Πρώτη δημοσίευση στα ελληνικά εδώ (2009) Ως μικρή συμβολή στον αγώνα ενάντια στον αντισημιτισμό παρουσιάζουμε εδώ μία περίληψη, σχεδόν μετάφραση, κάποιων τμημάτων ενός σπουδαίου άρθρου του ψυχαναλυτή Otto Fenichel με τίτλο “Elements of a Psychoanalytic Theory of Anti-Semitism”. [1] Δεν χρειάζεται κανείς να αποδέχεται όλες τις βασικές ψυχαναλυτικές θέσεις για να κατανοήσει τη σημαντικότητα των ιδεών του Fenichel, όχι μόνο για τον αντισημιτισμό αλλά και για τον ρατσισμό γενικότερα. Ο Fenichel ήταν ένα παράδειγμα επιστήμονα με βαθιά κοινωνική ριζοσπαστική σκέψη και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο εκλεκτούς ψυχαναλυτές με επαναστατικό προσανατολισμό. Δεν…

Read More

Max Horkheimer | Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (απόσπασμα)

Αρχείο κειμένων του Max Horkheimer στο Shades Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό δεν πρέπει να μιλάει και για τον φασισμό «Είναι εντυπωσιακό ότι, παρά τον τίτλο του, το άρθρο αναφέρεται στους Εβραίους μόνο στις τελευταίες λίγες σελίδες, αφού έχει προηγουμένως αναλύσει πολύ πιο εξαντλητικά τη δομή της ναζιστικής οικονομίας, τις λειτουργίες του νέου κράτους και πάνω  απ΄όλα την ουσιώδη συνέχεια της ολοκληρωτικής τάξης πραγμάτων με τον αστικό φιλελευθερισμό. Αυτό είναι και το σπουδαιότερο δίδαγμα που επιφυλάσσει η διορατική και ασυμβίβαστη σκέψη του…

Read More

Σημειώσεις για την «Παραίτηση» του Αντόρνο

[Σ.τ.Μ.]: Το κείμενο γράφτηκε από τον Aaron Bell και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Telos 35, Άνοιξη 1978. Το αρχικό κείμενο στα αγγλικά βρίσκεται εδώ  Διαβάζοντας σήμερα την «Παραίτηση», γίνεται αμέσως εμφανές ότι είναι αναγκαίο το ιστορικό πλαίσιο για την πλήρη κατανόηση της σημασίας όσων εξέφρασε ο Αντόρνο. Αρχικά εκφωνημένο ως ραδιοφωνική απεύθυνση το 1968, η «Παραίτηση» είναι, μεταξύ άλλων, μια σημαντική συμμετοχή στο μαρξιστικό ντιμπέιτ αναφορικά με τη σχέση θεωρίας-πράξης, και ένα βασικό κείμενο στην ιστορία της ταραγμένης σχέσης του Αντόρνο με τα ριζοσπαστικά φοιτητικά κινήματα της μεταπολεμικής Γερμανίας. Ο Αντόρνο, απαντώντας…

Read More

Μην διορθώνετε αυτό που σας καταστρέφει | Οδηγός ευζωίας

Μετάφραση επιμέλεια: Lucifugo a diavolo in corpo Αναδημοσιεύουμε με δική μας μετάφραση από την ιταλική ένα κείμενο της γερμανικής ομάδας Streifzüge. Ο προβοκατόρικος τίτλος και ο ειρωνικός υπότιτλος συνοψίζουν τα κύρια θέματα του κειμένου και προϊδεάζουν για το ύφος της παρουσίασής τους. Από τις πρώτες κιόλας γραμμές η αναγνώστρια και ο αναγνώστης συνειδητοποιούν τις προθέσειςτων συγγραφέων.Με έναν σχεδόν αφορισματικό τρόπο διατύπωσης ξετυλίγεται μπροστά μας το κουβάρι του χρήματος και της αξίας, της πολιτικής και της οικονομίας και κάπου στη μέση στριμωγμένοι “εμείς”, τσαλαπατημένοι από τους λειτουργικούς ρόλους, από τους φανερούς…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkheimer | Προπαγάνδα, Σκέψη και Μαζική Κοινωνία

Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ Προπαγάνδα για ν΄αλλάξεις τον κόσμο – τι παραλογισμός! Η προπαγάνδα μετατρέπει τη γλώσσα σε όργανο, σε μοχλό, σε μηχανή. Σταθεροποιεί την κατάσταση των ανθρώπων, στην οποία έχουν περιέλθει κάτω από την πίεση της κοινωνικής αδικίας, κινητοποιώντας τους. Βασίζεται στο ότι μπορεί κανείς να βασιστεί σ΄αυτούς. Βαθιά μέσα τους όλοι οι άνθρωποι ξέρουν πως το όργανο θα τους κάνει όργανα, όπως γίνεται στο εργοστάσιο. Η λύσσα που αισθάνονται όταν ακολουθούν την προπαγάνδα είναι η παμπάλαιη λύσσα εναντίον του ζυγού της σκλαβιάς, που ενισχύεται από μια προαίσθηση που τους λέει…

Read More

Συνείδηση, κοινωνική πρακτική και αξιακή μορφή | τέσσερις σημειώσεις

Γράφει ο Lucifugo a diavolo in corpo 1. Ο εμμενής κομμουνισμός της ανθρωπογένεσης Ο άνθρωπος ως εξατομίκευση του βιολογικού είδους Homo Sapiens δεν είναι ακόμα ανθρώπινος. Τα γενικά βιολογικά χαρακτηριστικά του ανθρώπου (τα οποία είναι ιδιαίτερα για κάθε μεμονωμένο, ξεχωριστό άτομο) είναι το υπόβαθρο της κοινωνικής, ιστορικής του ζωής και δεν αναπτύχθηκαν εν κενώ αλλά ως προϋποθέσεις και ως αποτελέσματα της διαδικασίας της ανθρωπογένεσης, δηλαδή της κοινωνικής αναπαραγωγής της ζωής που μεταμόρφωσε και τροπο-ποίησε τους βιολογικούς προσδιορισμούς του προ-“ανθρώπου” σε δικιά της αφηρημένη στιγμή (Aufheben)[1]. Στην κοινωνική/ιστορική αναπαραγωγή της ζωής…

Read More

T.W Adorno | Παραίτηση

Μια απάντηση του T.W Adorno για τις κριτικές που δέχθηκε η Σχολή της Φρανκφούρτης για την στάση της απέναντι στην πολιτική και τα πρακτικά ζητήματα. (Σ.τ.μ) Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε από τον Theodor W. Adorno το 1968 και στην αυθεντική του μορφή εκφωνήθηκε στο γερμανικό ραδιόφωνο. Η μετάφραση γίνεται από το αγγλικό κείμενο όπως κυκλοφόρησε στο περιοδικό TELOS δέκα χρόνια αργότερα και παρατίθεται επίσης στο Critical Models: Interventions and Catchwords. Εδώ και λίγα χρόνια έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Πολιτικής Ομάδας Πλατύπους, όμως η μετάφραση…

Read More

Friedrich Engels | Ουτοπικός και επιστημονικός σοσιαλισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο σύγχρονος σοσιαλισμός, σύμφωνα με το περιεχόμενό του, ορίζεται βασικά και κύρια σαν το προϊόν της συνειδητοποίησης, αφενός των ταξικών αντιθέσεων που κυριαρχούν στη σύγχρονη κοινωνία ανάμεσα σε έχοντες και κατέχοντες, καπιταλιστές και μισθωτούς εργάτες, αφετέρου της αναρχίας που επικρατεί στην παραγωγή. Στη θεωρητική του μορφή, όμως, παρουσιάζεται κυρίως σαν η πιο αναπτυγμένη και η φαινομενικά πιο συνεπής συνέχιση των αρχών που διακήρυξαν οι μεγάλοι Γάλλοι διαφωτιστές του 18ου αιώνα. Όπως κάθε καινούργια θεωρία, έπρεπε πρώτα να συνδεθεί με το υλικό της διανόησης που υπήρχε από πριν, όσο…

Read More