Το κείμενο αυτό μεταφράστηκε και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο ιστολόγιο του κοινωνικού εργαστηρίου Θεσσαλονίκης. Βρίσκεται στο βιβλίο: Theodor Adorno, The Stars Down to Earth, εκδ. Routledge, σελ. 218-231. Είναι γραμμένο στα αγγλικά και ο τίτλος του πρωτοτύπου είναι: Anti-semitism and Fascist Propaganda. Στο κείμενο που παρουσιάζουμε παρακάτω, ο Αντόρνο δεν εξετάσει την έννοια και την τεχνική της προπαγάνδας, απλά στην σφαίρα των πολιτικών ιδεών, αλλά μάλλον εστιάζει στη ψυχολογική λειτουργία της προπαγανδιστικής ρητορείας και στη δυναμική με την οποία αυτή «κερδίζει» τους ακροατές. Οι αγκιτάτορες του φασισμού δεν πείθουν…
Read MoreTag: διαλεκτική
Herbert Marcuze | Επανεξέταση της έννοιας της επανάστασης
Ένα σημείωμα με πρόχειρες σκέψεις με αφορμή το κείμενο που ακολουθεί Το κείμενο που ακολουθεί παραμένει, με έναν σχεδόν ανησυχητικό τρόπο, επίκαιρο, αν αναλογιστεί κανείς το επίπεδο της θεωρητικής συζήτησης που κυριαρχεί σήμερα στους λεγόμενους κύκλους της Αριστεράς και στον μεταμοντέρνο ιδεολογικό ακαδημαϊσμό, μια συζήτηση που διεξάγεται την εποχή της κρίσης του κομμουνιστικού προτάγματος. Η επαναφορά της προβληματικής από την σκοπιά της Θεωρίας, περί «επανεξέτασης της έννοιας της επανάστασης» δεν αφορά απλώς ένα ιστορικό ερώτημα, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της θεωρητικής αδυναμίας να αναστοχαστούμε την ήττα, την ενσωμάτωση της επαναστατικής…
Read MoreErnst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)
Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση», που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…
Read MoreΤέχνη, Εμμενής Κομμουνισμός και Αξιακή Μορφή: έξι Σημειώσεις
του Lucifugo, a diavolo in corpo Το παρόν κείμενο, που δημοσιεύτηκε στο Shades, αρχικά στα αγγλικά, τον Απρίλιο του 2016 επιχειρεί μια ριζική θεωρητική αποσυναρμολόγηση της ιδεολογικής αυτονομίας της Τέχνης, αντιμετωπίζοντάς την όχι ως υπεριστορική σφαίρα του «καθαρού πνεύματος», αλλά ως κοινωνικά και ιστορικά προσδιορισμένη μορφή ανθρώπινης δραστηριότητας. Αφετηρία του αποτελεί η κριτική στην αισθητική απολογία της Τέχνης ως συμβολικής λύτρωσης ενός ακρωτηριασμένου κόσμου, καθώς και η ανάλυση της σχιζοειδούς διάσπασης ανάμεσα στην ανθρώπινη πράξη και στα κοινωνικά της αποτελέσματα – διάσπαση που καθιστά δυνατή την ανάδυση της Τέχνης ως…
Read MoreHerbert Marcuze | Το τέλος της ουτοπίας
Ένα προλογικό σημείωμα του Shades Η διάλεξη του Herbert Marcuse «Το τέλος της Ουτοπίας», που δόθηκε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του 1967, αδιαμφισβήτητα έχει θέση ανάμεσα στα κομβικά κείμενα της ύστερης Κριτικής Θεωρίας και συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό και διανοητικό κλίμα της κομβικής στιγμής του κινήματος του ’68. Μιλώντας σε ένα πανεπιστημιακό ακροατήριο του Βερολίνου που βρισκόταν ήδη σε μια ταχεία διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, ο Marcuse επιχειρεί μια ριζική αναδιατύπωση της ίδιας της έννοιας της ουτοπίας, όχι ως ενός άπιαστου ιδανικού, αλλά ως μιας ιστορικά εφικτής δυνατότητας…
Read More10 χρόνια Shades Magazine: Εισήγηση
Μέσα σε τούτη την κοινωνία, ο ατομικισμός έχει λεηλατήσει κάθε δυνατότητα ή διάθεση του ατόμου για κριτική αντιπαράθεση με τον παραλογισμό του συστήματος εξουσίας και για μια αληθινή απελευθέρωση της ύπαρξής του· η δυσαρμονία ανάμεσα στο επί μέρους, το ατομικό, και το καθολικό, το οικουμενικό, το συμπαντικό έχει παραλύσει κάθε είδους διυποκειμενική δραστηριότητα· ο απόλυτος φετιχισμός της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας απονεκρώνει, χωρίς την παραμικρή αντί-σταση, κάθε ζωντανό κύτταρο των ενεργών ακόμα μορφών ζωής Theodor W Adorno – Minima Moralia Εισαγωγικό κείμενο στην συζήτηση για τα 10 χρόνια του…
Read MoreMoishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού
Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…
Read MoreΗ Αντι-ιμπεριαλιστική Λέσχη του Ιμπεριαλισμού: Για τον Αριστερό Διεθνισμό και το Ιράν
(Τη στιγμή που το Ισραήλ άρχισε να βομβαρδίζει το Ιράν, οι αριστερές οργανώσεις των ΗΠΑ «έβγαλαν στην δημοσιότητα τον έναν καθεστωτικό απολογητή μετά τον άλλον». Στο κείμενο «Η Αντι-ιμπεριαλιστική Λέσχη του Ιμπεριαλισμού», ο αρθρογράφος Arya Zahedi υποστηρίζει ότι αυτή η «μορφή αντι-ιμπεριαλισμού αποτελεί ένα απίστευτο εμπόδιο στην οικοδόμηση ενός ανανεωμένου διεθνισμού».) Μικρό διευκρινιστικό σημείωμα Η δημοσίευση από τη μεριά μας στο Shades Magazine έχει ως στόχο να συμβάλει στη γνώση και στον ευρύτερο διάλογο γύρω από ένα ζήτημα που στην Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένο είτε στα σχήματα περί υπεράσπισης των δυτικών…
Read MoreΑναγνώσεις | Δημήτρης Χατζής «Το Τέλος της Μικρή μας πόλης» Διήγημα: «Ο Σιούλας ο Ταμπάκος»
Δημήτρης Χατζής “Το τέλος της Μικρής μας πόλης” Ο Δημήτρης Χατζής είναι ένας από τους αγαπημένους μας ελληνόφωνους λογοτέχνες και η συγκεκριμένη συλλογή, ίσως η κορυφαία στιγμή στο έργο του. Σχετικά με το έργο του αυτό, θα επανέλθουμε με νέες δημοσιεύσεις.. Αν πρέπει να περιγράψουμε με ένα τρόπο «Το Τέλος της μικρής μας πόλης», θα πρέπει να πούμε ότι τα διηγήματα αυτά, δεν περιορίζονται μονάχα σε μια «λογοτεχνική» αφηγηματική απεικόνιση της ελληνικής επαρχίας, αλλά αποτελούν μια εξαιρετικά εύστοχη καταγραφή της πορείας της ταξικής πάλης και των ιστορικών ανακατατάξεων στην Ελλάδα…
Read MoreΗ διαλεκτική αντισημιτισμού – νεωτερικότητας
Γράφει ο Αντώνης Π. Στο έργο του από το 1975 “Emanzipation und Antisemitismus. Studien zur „Judenfrage” der bürgerlichen Gesellschaft” (Χειραφέτηση και Αντισημιτισμός. Μελέτες για το “εβραϊκό ζήτημα” της αστικής κοινωνίας), ο Γερμανός ιστορικός Reinhard Rürup δηλώνει αμέσως το ζήτημα της ενοχής: «Η ιστορία των Εβραίων στη Γερμανία θα παραμένει για πάντα επισκιασμένη από τον σύγχρονο αντισημιτισμό, τη λεγόμενη «εβραϊκή πολιτική» του εθνικοσοσιαλισμού και τη δολοφονία εκατομμυρίων Γερμανών και Ευρωπαίων Εβραίων». (1) Μέχρι το 1933, φαινόταν ότι οι Εβραίοι είχαν ζήσει μια περίοδο ακμής στη Γερμανία από τον Διαφωτισμό. «Ήταν μια…
Read More