Gustav Auernheimer | Για την Αλληλογραφία Μεταξύ Theodor W. Adorno και Walter Benjamin

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Αξιολογικά 9. Ο Gustav Auernheimer ανήκει στο διδακτικό προσωπικό του τμήματος κοινωνικών επιστημών και φιλοσοφίας του Ινστιτούτου Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Φρίντριχ Αλεξάντερ Ερλάνγκεν-Νυρεμβέργης    Η έκδοση των απάντων του Theodor W. Adorno με τη δημοσίευση του εικοστού τόμου αργεί ακόμη να ολοκληρωθεί. Ακόμη στην αρχή βρίσκεται η έκδοση ενός ογκώδους έργου μετά το θάνατο του συγγραφέα, αποσπασματικών κειμένων που έχουν σωθεί, πανεπιστημιακών παραδόσεων και αλληλογραφίας. Το 1993 δημοσιεύθηκε ο πρώτος τόμος των παραδόσεων, η Εισαγωγή στην Κοινωνιολογία, από το θερινό εξάμηνο του 1968. Με…

Read More

Theodor Adorno | Μια ανάλυση του γερμανικού δεξιού ριζοσπαστισμού

Theodor W. Adorno, Aspekte des neuen Rechtsradikalismus. Ein Vortrag [Επόψεις του νέου δεξιού ριζοσπαστισμού. Μια διάλεξη], Mit einem Nachwort von Volker Weiß [Με έναν επίλογο του Φόλκερ Βάις], Suhrkamp, Βερολίνο 2019, σελ. 86 Γκούσταβ Αουερνχάιμερ (Gustav Auernheimer)  Πρώτη δημοσίευση: Αθηναϊκή Επιθεώρηση Βιβλίου Στις 6 Απριλίου 1967 ο Γερμανός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Τέοντορ Β. Αντόρνο έδωσε διάλεξη στο πανεπιστήμιο της Βιέννης με θέμα «Επόψεις του νέου δεξιού ριζοσπαστισμού». Ήταν προσκεκλημένος από την Ένωση Σοσιαλιστών Φοιτητών της Αυστρίας, που είχε ιδρυθεί το 1893 και πρώτος πρόεδρός της είχε διατελέσει ο Μαξ Άντλερ, ο μετέπειτα γνωστός θεωρητικός του λεγόμενου «Αυστρομαρξισμού». Ο Αντόρνο χρησιμοποίησε για την ομιλία του επτά σελίδες με…

Read More

Walter Benjamin | Ο Καπιταλισμός ως Θρησκεία

(Μετάφραση -απόδοση Ελεονώρα Γκουσιάρη) Πρώτη δημοσίευση: Ιστολόγιο της Σώτης Γρίβα  Πρόκειται για ένα από τα αποσπασματικά[1] κείμενα του Walter Benjamin, που δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του. Σε αυτό το κείμενο ο Benjamin εξετάζει τον καπιταλισμό ως θρησκευτικό φαινόμενο · όχι ακολουθώντας τη σκέψη του Weber αναφορικά με τη δομή του καπιταλισμού, αλλά ως προς τις πρακτικές λατρείας. Όπως αναφέρει και ο Giorgio Agamben στο έργο του «Βεβηλώσεις», ο καπιταλισμός ως θρησκεία της νεωτερικότητας, προσδιορίζεται από τρία χαρακτηριστικά: α. Είναι μια λατρευτική θρησκεία,ίσως η πιο ακραία και απόλυτη που υπήρξε ποτέ. Τα πάντα σε αυτήν έχουν νόημα μόνο όταν αναφέρονται στην…

Read More

Theodor W. Adorno | Μικρές λύπες, Μεγάλα Τραγούδια*

Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Πρώτη δημοσίευση στη σελίδα: geniusloci2017 Η σύγχρονη μαζική κουλτούρα είναι ιστορικά αναγκαία και όχι απλά αποτέλεσμα της εγκόλπωσης της ζωής στην ολότητα της από τερατώδεις επιχειρήσεις, αλλά ως συνέπεια αυτού που μοιάζει να είναι απόλυτα αντίθετο με την κυρίαρχη τυποποίηση της συνειδητότητας σήμερα, του αισθητικού υποκειμενισμού. Πράγματι όσο περισσότερο ταξιδεύουν προς τα μέσα οι καλλιτέχνες, τόσο περισσότερο μαθαίνουν να εγκαταλείπουν την παιδιάστικη χαρά του να μιμούνται την εξωτερική πραγματικότητα. Την ίδια στιγμή όμως, χάρη στη σκέψη πάνω στη ψυχή, ανακαλύπτουν όλο και περισσότερο πως να ελέγχουν τους…

Read More

Herbert Marcuse | Τα Παιδιά Του Προμηθέα. 25 Θέσεις Πάνω στη Τεχνολογία και την Κοινωνία

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί τη μετάφραση μιας από τις τελευταίες διαλέξεις  του Marcuse τον Μάιο του 1979 περιλαμβάνονται στον τόμο Herbert Marcuse: Philosophy, Psychoanalysis And Emancipation (Routledge, 2011). Ο Herbert Marcuse (1898-1979) ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Πρώτη δημοσίευση εδώ: Κριτήρια προόδου: επίπεδο ελέγχου της φύσης, επίπεδο ανθρώπινης ελευθερίας. Και οι δύο τάσεις προϋποθέτουν αμοιβαία η μία την άλλη, θετικά και αρνητικά: ο έλεγχος πάνω στη φύση είναι ταυτόχρονα έλεγχος πάνω στα ανθρώπινα όντα, μέσω τεχνο-επιστημονικών μηχανισμών ελέγχου, προετοιμάζοντας τη, χειραγώγηση· το μηχανισμό της ανελευθερίας. Αλλά:…

Read More

Walter Benjamin – Ο συγγραφέας ως παραγωγός

Ομιλία στο Ινστιτούτο για τη μελέτη του φασισμού, Παρίσι, 27 Απρίλη 1934 Μετάφραση: Lenin Reloaded. Οι όποιες υπογραμμίσεις με έντονα γράμματα είναι δικές μας. Θα θυμάστε πώς φέρεται στους συγγραφείς ο Πλάτωνας, στο έργο του περί Πολιτείας. Για το συμφέρον της κοινωνίας, τους στερεί το δικαίωμα να είναι μέλη της. Ο Πλάτων είχε μεγάλη ιδέα για την δύναμη της λογοτεχνίας. Αλλά τη θεωρούσε βλαβερή και περιττή — σε μια τέλεια κοινωνία, βέβαια. Από τις μέρες του Πλάτωνα, το ζήτημα του δικαιώματος του συγγραφέα στην ύπαρξη δεν έχει συχνά τεθεί με…

Read More

Minima Moralia | αποσπάσματα

… Η αλλαγή των ίδιων των παραγωγικών σχέσεων εξαρτάται κατά πολύ από ό,τι συμβαίνει στη «σφαίρα της κατανάλωσης», την απλή μορφή αντανάκλασης της παραγωγής και γελοιογραφία της αληθινής ζωής: στη συνείδηση και το ασυνείδητο των ατόμων. Μόνο δυνάμει της αντίθεσης τους προς την παραγωγή, ως εντούτοις όχι πλήρως εγκλωβισμένοι στην υφιστάμενη τάξη, μπορούν οι άνθρωποι να επιφέρουν μια πιο ανθρώπινη τάξη πραγμάτων. Αν κάποτε σβήσει εντελώς η φαινομενικότητα της ζωής, που η ίδια η σφαίρα της κατανάλωσης υπερασπίζεται με τόσο κακά επιχειρήματα, τότε το τέρας της απόλυτης παραγωγής θα θριαμβεύσει……

Read More

Ο Theodor Adorno για τον Εθνικισμό

Το παρόν κείμενο αποτελεί μετάφραση αποσπάσματος του άρθρου «Opinion, Delusion, Society» (1997) του Theodor W. Adorno σε μετάφραση του Henry W.Pickford και επιχειρεί να παρουσιάσει την ψευδαίσθηση του εθνικού αισθήματος. Τη μετάφραση από τα αγγλικά επιμελήθηκαν οι becoming minority. «Σήμερα, η χαρακτηριστική μορφή της παράλογης αντίληψης είναι ο εθνικισμός. Με νέα επιδημικότητα μολύνει ολόκληρο τον κόσμο, σε μια ιστορική περίοδο όπου, εξαιτίας της κατάστασης των τεχνικών δυνάμεων παραγωγής (technical forces of production) και του δυνητικού ορισμού της γης ως ενιαίου πλανήτη -τουλάχιστον στις μη υποανάπτυκτες χώρες- ο εθνικισμός έχει χάσει…

Read More

Friedrich pollock | ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ Οι δυνατότητες και οι περιορισμοί του [πρώτο μέρος]

Το παρόν δοκίμιο του Φρίντριχ Πόλοκ, το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στο «Studies in Philosophy and Social Sciences» το 1941, είναι ίσως η πιο ολοκληρωμένη πραγμάτευση ενός μοντέλου κρατικά διευθυνόμενου καπιταλισμού. Ο συγγραφέας του, οικονομολόγος και μέλος του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών της Φρανκφούρτης, ο οποίος μελέτησε ήδη από τη δεκαετία του 1930 τις επιπτώσεις της σχεδιοποιημένης οικονομίας στη Σοβιετική Ένωση, είναι ένας από τους πιο διεισδυτικούς αναλυτές των μορφών κεντρικής οικονομικής ρύθμισης και των κινδύνων που αυτές συνεπιφέρουν. Παρά την ανυποχώρητα αντικρατική θεώρηση που βρίσκουμε σε άλλα κείμενα των μελών του Ινστιτούτου…

Read More

Αποσπάσματα: Theodor Adorno | η εκπαίδευση μετά το Άουσβιτς

«Η απαίτηση να μην επαναληφτεί το Άουσβιτς είναι η πρώτη και κύρια που τίθεται στην εκπαίδευση. Προάγεται τόσο πολύ κάθε άλλης που δεν πιστεύω ότι χρειάζεται ή ότι οφείλω να την αιτιολογήσω. Μου είναι ακατανόητο το πόσο λίγο έχει καταδεχτεί κανείς μέχρι σήμερα να ασχοληθεί μαζί της. Η αιτιολόγησή της θα είχε κάτι το τερατώδες ενόψει της τερατωδίας που συντελέστηκε. Ωστόσο, το γεγονός ότι είχε κανείς τόσο περιορισμένη συνείδηση αυτής της απαίτησης και των ερωτημάτων που εγείρει δείχνει ότι το τερατώδες δεν είχε γίνει κτήμα των ανθρώπων, κάτι που αποτελεί…

Read More