Εμπιστοσύνη αντί για ελπίδα Η συζήτηση του Λούκατζ με τον Ντίτερ- Μπαρ πρωτοδημοσιεύτηκε στα ελληνικά στο Περιοδικό «Εποχές», τεύχος 39, Ιούλιος 1966, σελ. 39-45.Αναδηημοσιεύθηκε: Μαρξιστική Σκέψη, τόμος 1, σελ. 285-296. Μετάφραση: Φ.Χ. Οι υπογραμμίσει με μαύρα γράμματα είναι του shades. Ο Γκέοργκ Λούκατς, όπως αφηγείται ο Έρνστ Μπλοχ, κατοικούσε στη Χαϊδελβέργη, σε δυο δωμάτια. Όταν ήθελε να πάει από το γραφείο του στο διπλανό δωμάτιο ήταν υποχρεωμένος να κάνει το γύρο ενός αρκετά μεγάλου τραπεζιού. Ακόμη και αφότου πέρασαν δυο χρόνια επαναλαμβανόταν κάθε βράδυ η ίδια τελετουργία: ο Λούκατς σηκωνόταν…
Read MoreTag: νεωτερικότητα
Moishe Postone | Οι δυϊσμοί της καπιταλιστικής νεωτερικότητας.
Το παρακάτω απόσπασμα βρίσκεται στο νέο βιβλίο του Jack Jacobs Jews and Leftist Politics. Judaism, Israel, Antisemitism, and Gender (2017). Την μετάφραση του αποσπάσματος για το Shades έκανε o V.J. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Σκέψεις για την ιστορία, το Ολοκαύτωμα και τον αντισημιτισμό Το κεφάλαιο αυτό επιδιώκει να συνδέσει τις ιστορικές μεταβολές των δημόσιων αποκρίσεων στο Ολοκαύτωμα και την κατανόηση του αντισημιτισμού, ιδίως από την αριστερά, με τις ιστορικά μεταβαλλόμενες ρυθμίσεις της καπιταλιστικής νεωτερικότητας ύστερα από το 1945. Η σύνδεση αυτών των δύο μπορεί να υπάρξει διαφωτιστική:…
Read MoreWalter Benjamin | Για μια κριτική τής βίας
[Για την ολοκλήρωση τής μετάφρασης, έλαβα υπόψιν και την μετάφραση τού Λεωνίδα Μαρσιανού (Εργαστήρι της Ελευθεριακής Κουλτούρας). Να σημειωθεί ότι, παρ’ όλο που σε ορισμένα σημεία αρκέστηκα σε απλή επιμέλεια τής αρχικής μετάφρασης, το παρόν πρέπει να θεωρηθεί ως νέα μετάφραση. Να σημειώσω επίσης ότι μικρά αποσπάσματα από το κείμενο, μεταφράστηκαν και από τον Μ. Μπουντουρίδη ] Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά εδώ, οι όποιες υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι του Shades. To κείμενο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελευθεριακή Κουλτούρα ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΜΕ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΟΥΜΕ το εγχείρημα μιας κριτικής τής βίας ως έκθεση τής…
Read MoreWalter Benjamin | Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας
Το διάσημο κείμενο του Benjamin “Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας” ήταν και το τελευταίο ολοκληρωμένο κείμενο στο συγγραφικό του έργο. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στα ελληνικά στη Θεσσαλονίκη από την κολεκτίβα bajaj. Επανεκδόθηκε από την αυτοοργανωμένη εκδοτική προσπάθεια της Λέσχης Κατασκόπων το 2014 και από τότε κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία σε μορφή μπροσούρας. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν ήταν Γερμανοεβραίος μαρξιστής και κριτικός της λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος, μεταφραστής και φιλόσοφος. Από νωρίς συνδέθηκε με τη Σχολή της Φρανκφούρτης και την κριτική θεωρία. Επηρεάστηκε επίσης όμως και από τα γραπτά του Μπέρτολτ Μπρεχτ, ο οποίος ανέπτυξε την κριτική…
Read MoreMax Horkheimer | Η εξέγερση της φύσης ( απόσπασμα από το βιβλίο «Η Έκλειψη του Λόγου»)
Το παρακάτω απόσπασμα (σελ 115 – 121) βρίσκεται στο βιβλίο του Max Horkheimer “Η έκλειψη του Λόγου” που γράφτηκε το 1947 και κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Κριτική. Οι υπογραμμίσεις με μαύρα γράμματα είναι δικές μας. Το βιβλίο γράφτηκε στα αγγλικά από τον Χορκχάιμερ όταν αυτός δίδασκε στο Πανεπιστήμιο Columbia, και εκδόθηκε το 1947 από το Oxford University Press. Αποτελεί στην ουσία μια απλή αλλά πλήρη εισαγωγή στη Φιλοσοφία. Ο αναγνώστης θα βρει εδώ διατυπωμένα θέματα που αποτελούν αντικείμενα και του δικού του κοινωνικού προβληματισμού. Ο Χορκχάιμερ αντιπαραθέτει τα δύο…
Read MoreΓια μια κριτική φαινομενολογία της ολοκληρωτικής υπαγωγής | Δέκα σημεία της ανθρωπολογίας του Κεφαλαίου
Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το Κεφάλαιο της ολοκληρωτικής υπαγωγής είναι η κίνηση στην πιο αφηρημένη της μορφή, πρέπει συνεχώς να επαναστατικοποιεί τις δυνάμεις και τα μέσα της παραγωγής του α) τροποποιώντας χωρίς φραγμούς το μεταβολισμό του με τη γήινη φύση (“οικολογικό ζήτημα”) β) μετατρέποντας μέσω της Τεχνοεπιστήμης την έμβια και άβια φύση σε μια αχανή μάζα απογυμνωμένων “πρώτων υλών” (Will Barnes) για τη διαρκώς επιταχυνόμενη παραγωγή, κυκλοφορία, κατανάλωση ενός κόσμου εμπορευμάτων. (2) Η συνολική κύλιση του Κεφαλαίου είναι μια περιστροφή χωρίς τέλος, η διαμεσολάβηση των ενδιάμεσων…
Read MoreMoishe Postone | Επανεξετάζοντας το Κεφάλαιο υπό το φως των «Grundrisse»
Μικρό εισαγωγικό του Shades Ο Moishe Postone μας έχει απασχολήσει σχεδόν από το ξεκίνημα του Shades. Ασχέτως τις διαφωνίες ή παρατηρήσεις που έχει κάποια/ος πάνω στη θεωρητική προσέγγιση του Postone, αδιαμφισβήτητα θα βρει μια αναλυτική επανερμηνεία της μαρξικής σκέψης, μια απόπειρα επανεξέτασης της πολυπλοκότητας του Κεφαλαίου ως μια σχέση κοινωνικής κυριαρχίας, αποδεσμευμένη από τις ιδεολογικές αγκυλώσεις του παραδοσιακού μαρξισμού. Σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και το παρακάτω κείμενο που επιλέξαμε να αναδημοσιεύσουμε στο Shades με στόχο τον εμπλουτισμό της προσπάθειας μας με θεωρητικά κείμενα που είναι λιγότερο γνωστά στο ελληνικό κοινό. Ωστόσο…
Read MoreΖούμε την κατάρρευση της Νεωτερικότητας | 10 σημεία
Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo [1] Η κατάρρευση της Νεωτερικότητας είναι η αδυνατότητα της αξιακής μορφής να επαναορίσει τον κόσμο της, να επαναθεμελιώσει τις ίδιες της βασικές της κατηγορίες (αξία, χρήμα, εμπόρευμα, αφηρημένη εργασία, κράτος-έθνος). Το τρέχον γενικό πλαίσιο της κρίσης αξιοποίησης είναι, ταυτόχρονα, κρίση της δυνατότητας του κεφαλαίου να επανεκκινεί από τον εαυτό του και να ιδρύει εκ νέου τον παλιό κόσμο. [2] Θεμελιακό στοιχείο αυτού του αξεπέραστου καπιταλιστικού αδιεξόδου είναι η αποουσιοποίηση της εργασίας ως παραγωγικής δύναμης του κεφαλαίου και -κατ’ επέκταση- ως κοινωνικής επένδυσης.…
Read MoreErnst Bloch | συζητώντας για τον εξπρεσιονισμό
του Ερνστ Μπλοχ Είναι εξαιρετικό ότι οι άνθρωποι αρχίζουν να διαφωνούν για αυτό ξανά. Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που κάτι τέτοιο φαινόταν αδιανόητο· το Blaue Reiter [1] ήταν νεκρό. Τώρα ακούμε φωνές που ανακαλούν την μνήμη του για μια ακόμη φορά, και όχι μόνο με σεβασμό. Είναι ακόμη πιο σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να αναστατωθούν τόσο πολύ για ένα κίνημα τόσο παλιό, σαν να υπήρχε ακόμη και να στέκει μπροστά τους ως εμπόδιο. Ο Εξπρεσιονισμός σίγουρα δεν ανήκει στο παρόν· ωστόσο μπορεί να αληθεύει ότι φανερώνει…
Read MoreTί ήταν το Άουσβιτς; (απόσπασμα από το έργο του Moishe Postone «Οι Ιστορικοί και το Ολοκαύτωμα»)
Έ ν α καπιταλιστικό εργοστάσιο αποτελεί ένα τόπο παραγωγής αξίας (της διαδικασίας αξιοποίησης), η οποία απαραίτητα παίρνει τη μορφή της παραγωγής των αγαθών, των αξιών χρήσης (διαδικασία εργασίας). Το συγκεκριμένο, δηλαδή, παράγεται ως ο αναγκαίος φορέας του αφηρημένου. Τα στρατόπεδα εξόντωσης των Ναζί δεν αναπαριστούν μια απαίσια εκδοχή ενός τέτοιου εργοστασίου, ένα ακραίο παράδειγμα νεωτερικότητας αλλά, μάλλον, θα έπρεπε να ιδωθούν ως η αλλόκοτη «αντι-καπιταλιστική» της άρνηση. Το Αουσβιτς αποτελούσε ένα εργοστάσιο «καταστροφής της αξίας», δηλαδή, καταστροφής της προσωποποίησης του αφηρημένου. Η οργάνωσή του ήταν αυτή μιας σατανικά αντεστραμμένης βιομηχανικής…
Read More