Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…
Read MoreTag: κριτική θεωρία
Ποτέ Ξανά: Ο αγώνας της μνήμης είναι ακόμα εδώ. Με αφορμή το πογκρόμ της 9ης Νοεμβρίου 1938
Πέρασαν αρκετές δεκαετίες από εκείνη τη φρικτή νύχτα της 9ης Νοεμβρίου 1938, που σηματοδότησε την απαρχή των συστηματικών ενεργειών εξόντωσης των Εβραίων στην Ευρώπη. Μετά από μια δεκαετία κοινωνικής και πολιτικής αποσύνθεσης, μιας ακήρυκτης εμφύλιας ταξικής σύγκρουσης και της κατάρρευσης της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης —με την ήττα του προλεταριακού και κομμουνιστικού κινήματος και την άνοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην εξουσία το 1933—, το ναζιστικό καθεστώς εγκαινίασε ένα σύνολο αντισημιτικών πολιτικών που ενσωματώνονταν οργανικά στη δομή του. Εκείνη την εποχή ζούσαν στη Γερμανία περίπου 500.000 Εβραίοι. Το καθεστώς τους μετέτρεψε σε αποδιοπομπαίους…
Read MoreΗ διαλεκτική αντισημιτισμού – νεωτερικότητας
Γράφει ο Αντώνης Π. Στο έργο του από το 1975 “Emanzipation und Antisemitismus. Studien zur „Judenfrage” der bürgerlichen Gesellschaft” (Χειραφέτηση και Αντισημιτισμός. Μελέτες για το “εβραϊκό ζήτημα” της αστικής κοινωνίας), ο Γερμανός ιστορικός Reinhard Rürup δηλώνει αμέσως το ζήτημα της ενοχής: «Η ιστορία των Εβραίων στη Γερμανία θα παραμένει για πάντα επισκιασμένη από τον σύγχρονο αντισημιτισμό, τη λεγόμενη «εβραϊκή πολιτική» του εθνικοσοσιαλισμού και τη δολοφονία εκατομμυρίων Γερμανών και Ευρωπαίων Εβραίων». (1) Μέχρι το 1933, φαινόταν ότι οι Εβραίοι είχαν ζήσει μια περίοδο ακμής στη Γερμανία από τον Διαφωτισμό. «Ήταν μια…
Read MoreΚάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! | Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε στο δεύτερο τεύχος του Shades Magazine που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι του 2020. Το τεύχος έχει εξαντληθεί από καιρό. Κάτω από την άσφαλτο του έθνους, πτώματα! Για την συγκρότηση του ελληνοκυπριακού έθνους-κράτους1 Αλέξης Ιωαννίδης, Αντώνης Παστελλόπουλος α. Στις δεκαετίες που προηγήθηκαν την συγκρότηση του κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο ελληνόφωνος Κυπριακός πληθυσμός αναγνώριζε τον εαυτό του ως μια εθνοτική κοινότητα συνδεδεμένη με ουσιώδες τρόπο στο ελληνικό έθνος, η οποία απλώς ευρισκόταν εκτός των εδαφών του ελληνικού κράτους, γεγονός που καθόριζε την εσωτερική πολιτική και κοινωνική της συνοχή…
Read MoreRobert Kurz: Οι καταστροφικές καταβολές του καπιταλισμού
Η δημοσίευση αυτού του κειμένου του Robert Kurz γίνεται με την ευγενική παραχώρηση της μεταφραστικής ομάδας στα ελληνικά: μεταφραστική ομάδα wormhole, ένα μεταφραστικό εγχείρημα που γεφυρώνει τον αναγνώστη με διάσπαρτα κείμενα ανά τον κόσμο. Θα θέλαμε εκ μέρους του δικού μας εγχειρήματος να τους ευχαριστήσουμε θερμά για την άμεση ανταπόκριση. Για επικοινωνία με την ομάδα που έκανε την μετάφραση μπορείτε να γράψετε στο: wormhole_txt (at) riseup.net Του Robert Kurz Σύντομο δοκίμιο σχετικά με τον ρόλο που διαδραμάτισε η “στρατιωτική επανάσταση” στην Ευρώπη του 16ου αιώνα στη γένεση του καπιταλισμού και,…
Read MoreMax Horkheimer | Ο Nietzsche και το προλεταριάτο
Κείμενο από το βιβλίο Dämmerung. Ο Max Horkheimer ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και συνιδρυτής της Σχολής της Φρανκφούρτης, η ελληνική μετάφραση βρίσκεται στο βιβλίο Ο Νιτσε και η Πολιτική: Ολοκληρωτισμός ή Δημοκρατία (Νησίδες, 2004) σε μετάφραση Ζήση Σαρίκα Ο Nietzsche χλεύασε τον χριστιανισμό, επειδή τα ιδεώδη του ξεπηδούσαν από την ανημποριά. Την ανθρωπιά, τη δικαιοσύνη, την πραότητα, όλα αυτά τα διαστρέβλωσαν οι αδύναμοι αναγκαστικά σε αρετές, επειδή δεν μπορούσαν να πάρουν εκδίκηση, ακόμη καλύτερα, επειδή φάνηκαν πολύ δειλοί για να πάρουν εκδίκηση. Ο Nietzsche περιφρονεί τις μάζες, θέλει όμως να τις…
Read MoreΜια σημείωση από τον Werner Bonefeld σχετικά με την αφηρημένη εργασία και το περιεχόμενο του Κομμουνισμού
Οι διαφορετικές αντιλήψεις όσον αφορά την αφηρημένη εργασία συνεπάγονται με διαφορετικά πολιτικά συμπεράσματα. Για την ορθόδοξη παράδοση, η αφηρημένη εργασία αντιπροσώπευε το μέγεθος της αξίας, και η εργασία θεωρήθηκε έτσι ως οικονομικός πόρος που ένα σοσιαλιστικό κράτος θα μπορούσε να σχεδιάσει και να κατανείμει, φαινομενικά για λογαριασμό των εργαζομένων. Η στροφή του Rubin (1972) προς μια κριτική θεωρία της αξίας επιχειρηματολόγησε ενάντια στη διαχρονική φυσικοποίησή της και υπέρ του προσδιορισμού της ως μιας ειδικά καπιταλιστικής μορφής εργασίας. Από πολιτική άποψη, η στροφή αυτή απέρριπτε τον σοσιαλισμό ως μια καλά οργανωμένη…
Read MoreHerbert Marcuse | Η Χειραφέτηση Από Την Κοινωνία Της Αφθονίας
Eισήγηση στο Συνέδριο της Διαλεκτικής της Χειραφέτησης που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο μεταξύ 15 και 30 Ιουλίου 1967, και περιέχεται στο τόμο The Dialectics of Liberation (Verso, 2015). Ο Herbert Marcuse (1898-1979) ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Είμαι πολύ χαρούμενος που βλέπω τόσα πολλά λουλούδια εδώ και για αυτό θέλω να σας θυμίσω πως τα λουλούδια, από μόνα τους, δεν έχουν καμιά δύναμη, πέρα από τη δύναμη των ανδρών και των γυναικών που τα προστατεύουν και τα φροντίζουν απέναντι στη βία και τη καταστροφή. Ως δυστυχής φιλόσοφος…
Read MoreHerbert Marcuse | To Δικαίωμα της Αντίστασης
……….Θα ήθελα να πω δυο λόγια τουλάχιστον για το δικαίωμα της αντίστασης, γιατί ανακαλύπτω με κατάπληξη πόσο λίγοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι η αναγνώριση αυτού του δικαιώματος -δηλαδή της «πολιτικής ανυποταγής»,- ανήκει στα αρχαιότερα και ιερότερα στοιχεία του δυτικού πολιτισμού. Η ιδέα ότι υπάρχει ένα δίκαιο που στέκει υψηλότερα απο το θετικό δίκαιο είναι τόσο παλιά, όσο κι ο ίδιος ο πολιτισμός μας. Ιδού λοιπόν η διαμάχη ανάμεσα σε δύο δίκαια: Οποιαδήποτε αντιπολίτευση, που ξεπερνά την ιδιωτική σφαίρα, είναι υποχρεωμένη να την αντιμετωπίσει. Γιατί η «καθεστηκυία» τάξη κατέχει το νόμιμο μονοπώλιο…
Read MoreDominique Miething | Ο Αντισημιτισμός στην Αναρχική Παράδοση
Βιβλιογραφική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Anarchist Studies 26. Ο Dominique F. Miething είναι λέκτορας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας Πρώτη δημοσίευση: geniusloci2017.wordpress.com/2021/11/20/antisemetism_in_anarchist_tradition/ Τρία σημαντικά βιβλία ασχολήθηκαν πρόσφατα με το ζήτημα του ανισημιτισμού στο αναρχικό κίνημα του χθες και του σήμερα. Ένα από αυτά είναι το Σοσιαλισμός για τους Μικροαστούς: Pierre-Joseph Proudhon – Πρόδρομος του Τρίτου Ράιχ του Frédéric Krier. Έχοντας κυκλοφορήσει το 2009, το βιβλίο αποτελεί μια πλούσια πηγή για οποιονδήποτε ενδιαφέρεται για το Γάλλο στοχαστή, την υποδοχή της σκέψης του από την ακροδεξιά και την άγνοια γύρω από την τελευταία από τους συνήθεις ακόλουθούς…
Read More