Walter Benjamin: Σύντομη εισαγωγή στο έργο του και στις Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας

Το κείμενο εισήγησης της Κατερίνας Νασιώκα από το πανεπιστήμιο της Πουέμπλα στο Μεξικό την Τρίτη 6 Μαρτίου 2012 σε skype-διάλεξη! Ακολούθησε συζήτηση Αναφορές και σχετική βιβλιογραφία υπάρχει στο τέλος του κειμένου. Πρώτη Δημοσίευση Φλώροι Εικαστικοί Βάλτερ Μπένγιαμιν: σύντομη εισαγωγή στο έργο του και στις Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν θεωρείται από τους πιο σημαντικούς και πολυμελετημένους φιλόσοφους, στοχαστές, κριτικούς λογοτεχνίας, ιστορικούς της κουλτούρας (και πολλές άλλες ιδιότητες που θα μπορούσαν να του έχουν αποδοθεί ή να του αποδοθούν εξαιτίας του πολυποίκιλου έργου του)· ωστόσο μία από…

Read More

E.P. Thompson | Η κατασκευή της Αγγλικής Εργατικής Τάξης.

Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ Συγγραφέας: E.P. Thompson Έτος: 1963 Αυτό το βιβλίο έχει έναν ‘άχαρο’ τίτλο, ο οποίος, όμως, εξυπηρετεί τον σκοπό του. Κατασκευή, διότι είναι μια μελέτη σε εξέλιξη, η οποία οφείλει πολλά και στους τρόπους δράσης και στις επιρροές. Η εργατική τάξη δεν ανέτειλλε σαν τον ήλιο σε καθορισμένο χρόνο. ‘Ηταν παρούσα στην κατασκευή της. Η τάξη, αντί των τάξεων, για λόγους οι οποίοι είναι ένας από τους στόχους αυτού του βιβλίου να εξετάσει. Υπάρχει, φυσικά, μια διαφορά. Οι ‘εργατικές τάξεις’ είναι ένας περιγραφικός όρος, ο…

Read More

Michael Löwy | Η Μετάβαση του Νεαρού Μαρξ προς τον Κομμουνισμό (1842-1844)

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου Michael Löwy, The Theory of Revolution in the Young Marx, εκδόσεις Haymarket Books, 2005 ,της σειράς βιβλίων του περιοδικού Historical Materialism. Μετάφραση στα ελληνικά Alerta Communista Ι. Η Εφημερίδα του Ρήνου Η Εφημερίδα του Ρήνου [Rheinische Zeitung] υπήρξε το προϊόν ενός σύντομου παντρέματος μεταξύ του αριστερού εγελιανισμού και της φιλελεύθερης αστικής τάξης. Αν η εγελιανή αριστερά είχε γεννηθεί απ’ την αστική τάξη της Ρηνανίας, η ένωσή της σ’ ένα κοινό όργανο δεν θα χρειαζόταν περαιτέρω ερμηνεία. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι η ιντελιγκέντσια των Νεαρών…

Read More

Karl Marx | Οι απεργίες και οι εργατικές ενώσεις

Είναι το τελευταίο κεφάλαιο του έργου του Μαρξ, «Αθλιότητα της φιλοσοφίας», που ασκεί κριτική στον Προυντόν. Εδώ κριτικάρει την άποψη ότι η πάλη για αύξηση των μισθών οδηγεί νομοτελειακά στη γενική ανατίμηση των εμπορευμάτων, άποψη που καλούσε τους εργάτες να μην παλεύουν για αύξηση μισθών. Αποκαλύπτει το λαθεμένο της άποψης, μέσα από τη σχέση μισθών – κερδών, εδώ βρίσκεται η ουσία της εκμετάλλευσης. Αναφέρεται στην επίδραση που έχει η αλλαγή της οργανικής σύνθεσης του κεφαλαίου στις τιμές των εμπορευμάτων, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει τους παράγοντες που επιδρούν στην πτώση του ποσοστού…

Read More

Erich Fromm | Η σχέση μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου

Ο Έριχ Φρομ, υπήρξε γερμανικής καταγωγής αμερικανός ψυχαναλυτής και κοινωνικός φιλόσοφος. Γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη του Μάιν το 1900 και πέθανε στο Μπουράλτο της Ελβετίας το 1980. Το κείμενο της παρούσας δημοσίευσης είναι απόσπασμα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ “Ο φόβος μπροστά στην Ελευθερία”(η ελληνική έκδοση έχει εξαντληθεί). Ο Φρομ γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη (Μάιν) το 1900. Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ψυχολόγους του 20αι, μαρξιστής, διάσημος καθηγητής της Κοινωνιολογίας και Φιλοσοφίας στην περίφημη Σχολή της Φρανκφούρτης, την οποία έκλεισε ο ναζισμός. Το 1934 κατέφυγε στις ΗΠΑ, όπως έκαναν και άλλοι…

Read More

Max Horkheimer | Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (απόσπασμα)

Αρχείο κειμένων του Max Horkheimer στο Shades Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό δεν πρέπει να μιλάει και για τον φασισμό «Είναι εντυπωσιακό ότι, παρά τον τίτλο του, το άρθρο αναφέρεται στους Εβραίους μόνο στις τελευταίες λίγες σελίδες, αφού έχει προηγουμένως αναλύσει πολύ πιο εξαντλητικά τη δομή της ναζιστικής οικονομίας, τις λειτουργίες του νέου κράτους και πάνω  απ΄όλα την ουσιώδη συνέχεια της ολοκληρωτικής τάξης πραγμάτων με τον αστικό φιλελευθερισμό. Αυτό είναι και το σπουδαιότερο δίδαγμα που επιφυλάσσει η διορατική και ασυμβίβαστη σκέψη του…

Read More

Theodor Adorno & Max Horkheimer | Προπαγάνδα, Σκέψη και Μαζική Κοινωνία

Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ Προπαγάνδα για ν΄αλλάξεις τον κόσμο – τι παραλογισμός! Η προπαγάνδα μετατρέπει τη γλώσσα σε όργανο, σε μοχλό, σε μηχανή. Σταθεροποιεί την κατάσταση των ανθρώπων, στην οποία έχουν περιέλθει κάτω από την πίεση της κοινωνικής αδικίας, κινητοποιώντας τους. Βασίζεται στο ότι μπορεί κανείς να βασιστεί σ΄αυτούς. Βαθιά μέσα τους όλοι οι άνθρωποι ξέρουν πως το όργανο θα τους κάνει όργανα, όπως γίνεται στο εργοστάσιο. Η λύσσα που αισθάνονται όταν ακολουθούν την προπαγάνδα είναι η παμπάλαιη λύσσα εναντίον του ζυγού της σκλαβιάς, που ενισχύεται από μια προαίσθηση που τους λέει…

Read More

T.W Adorno | Ύστερος καπιταλισμός ή βιομηχανική κοινωνία; (απόσπασμα του 1968)

Αγγλική μετάφραση: RodneyLivingstone, 1969 Μετάφραση στα ελληνικά : Χάρης Λ., με τις πολύτιμες επισημάνσεις του Χαράλαμπου Παναγιωτάκη, Θοδωρή Βελισσάρη και Δημήτρη Τζωρτζόπουλου. Αντιπαραβολή με το γερμανικό πρωτότυπο: Δώρα Βέττα   Το θεμελιώδες ζήτημα της δομής της κοινωνίας του παρόντος[1] Θα ήθελα να μιλήσω σχετικά με τις εναλλακτικές: ύστερος καπιταλισμός ή βιομηχανική κοινωνία. Όποιος δεν είναι εξοικειωμένος με το καθεστώς αντιπαράθεσης στο εσωτερικό των κοινωνικών επιστημών θα μπορούσε να παρασυρθεί από την υποψία ότι πρόκειται για μια διαμάχη περί ονομασιών. Οι εμπειρογνώμονες μπορεί να θεωρηθεί ότι βασανίζονται από την μάταιη ανησυχία…

Read More

Robert Kurz | Ο διπλός Μαρξ

Όταν τιμούμε γεννήσεις, θανάτους ή άλλες επετείους που χρονολογούνται πίσω από έναν αιώνα, το αντικείμενο της ανάμνησης έχει, τις περισσότερες φορές, ήδη καταστεί κομμάτι για μουσείο, τοποθετημένο ανάμεσα σε ευρήματα ενός παρελθόντος νεκρού που δεν ξυπνά το παραμικρό συναίσθημα. Πολιτιστικές σελίδες των εφημερίδων, προσωπικότητες του πολιτισμού και ιστορικοί διαχειριστές και διευθυντές μπορούν και γιορτάζουν το ‘συμβάν’ τους ακουμπώντας με ευχαρίστηση στις προθήκες μέσα στις οποίες κοιμούνται τα έγγραφα πάνω στα οποία θα αναφερθούν, ντοκουμέντα που κάποτε ενθουσίαζαν τα πλήθη. Το ‘Μανιφέστο του κομουνιστικού κόμματος’, που έγραψαν το 1848 δυο νεαροί…

Read More

Friedrich Engels | Ουτοπικός και επιστημονικός σοσιαλισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο σύγχρονος σοσιαλισμός, σύμφωνα με το περιεχόμενό του, ορίζεται βασικά και κύρια σαν το προϊόν της συνειδητοποίησης, αφενός των ταξικών αντιθέσεων που κυριαρχούν στη σύγχρονη κοινωνία ανάμεσα σε έχοντες και κατέχοντες, καπιταλιστές και μισθωτούς εργάτες, αφετέρου της αναρχίας που επικρατεί στην παραγωγή. Στη θεωρητική του μορφή, όμως, παρουσιάζεται κυρίως σαν η πιο αναπτυγμένη και η φαινομενικά πιο συνεπής συνέχιση των αρχών που διακήρυξαν οι μεγάλοι Γάλλοι διαφωτιστές του 18ου αιώνα. Όπως κάθε καινούργια θεωρία, έπρεπε πρώτα να συνδεθεί με το υλικό της διανόησης που υπήρχε από πριν, όσο…

Read More