Moishe Postone: Κριτική Θεωρία για τον Καπιταλισμό σήμερα

Η συνέντευξη αυτή με τον Moishe Postone που δόθηκε στον Salih Selcuk και δημοσιεύτηκε στο τουρκικό περιοδικό YARIM (Istanbul, Φεβρουάριος 2005‏(, μεταφράστηκε από τα αγγλικά στις αρχές Γενάρη του 2006 από το περιοδικό «Terminal 119: για την κοινωνική και ατομική αυτονομία». Στην αγγλική της μορφή πρωτοδημοσιεύθηκε στη σελίδα της γερμανικής συλλογικότητας Krisis) Ερωτήσεις 1. Επαναπροσδιορίζετε τις βασικές κατηγορίες της κριτικής της πολιτικής οικονομίας του Μαρξ. Σύμφωνα με την άποψη σας, πού φαίνεται σήμερα ο μαρξισμός να είναι ανεπαρκής όταν καλείται να εξηγήσει την καπιταλιστική κοινωνία; 2. Η «Εργασία», όπως ισχυρίζεστε,…

Read More

Werner Bonefeld | Ο αντικαπιταλισμός και τα στοιχεία του αντισημιτισμού (απόσπασμα)

Δυο λόγια για τον φετιχοποιημένο αντικαπιταλισμό, τον (δεξιό κι αριστερό) εθνικισμό της αντιπαγκοσμιοποίησης και το καταφύγιο που αναζητεί στην εθνική οικονομία. Δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα απο το βιβλίο του Werner Bonefeld Critical Theory and the Critique of Political Economy σελ, 196-197, από το κεφάλαιο “Anti-capitalism and the elements of antisemitism: On theology and real abstractions” «Ενώ κάθε μεμονωμένο άτομο “κυριαρχείται από αφαιρέσεις“, οι ιδιοκτήτες μεγάλου πλούτου βιώνουν αυτή την κυριαρχία σαν μια πηγή μεγάλου πλουτισμού και εξουσίας. Σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Χορκχάιμερ κι ο Αντόρνο έχουν ισχυριστεί ότι οι “κυρίαρχοι”…

Read More

Friedrich Engels | Για την εξουσία

Αφορμή για την δημοσίευση αυτού του κειμένου του Ένγκελς υπήρξαν μια σειρά συζητήσεων το προηγούμενο διάστημα σε ένα στενό κύκλο ατόμων, με θέμα το ζήτημα του κράτους και της εξουσίας. Η αναδημοσίευση του  κειμένου του Ένγκελς πιστεύουμε ότι συμβάλει στην κατανόηση των θέσεων της πρώτης γενιάς κομμουνιστών πάνω στο κρίσιμο ζήτημα της εξουσίας, του κράτους και των επαναστατικών ρήξεων, τουλάχιστον όπως αυτοί το είδαν τότε, γιαυτό και διατηρεί την αξία του ως κείμενο ακόμα και σήμερα. Το κείμενο γράφτηκε από τον Ένγκελς το 1872 και πρωτοδημοσιεύτηκε το 1874 στο Ιταλικό Almanacco…

Read More

Anselm Jappe | Βία, αλλά για να κάνουμε τι;

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Το παρόν κείμενο του Anselm Jappe με τίτλο “Βία, αλλά για να κάνουμε τι;” («La violence, mais pour quoi faire?». ) δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2009 στο γαλλικό περιοδικό Lignes, τεύχος. 29. Αναδημοσιεύτηκε δύο χρόνια αργότερα στο περιοδικό  Crédit à mort, Lignes 2011. O Έλληνας μεταφραστής παρέλειψε τις σημειώσεις στο τέλος του κειμένου, ωστόσο για όσους/ες διαβάζουν γαλλικά μπορούν να επισκεφτούν τον σύνδεσμο που παραπέμπουμε με το γαλλικό κείμενο. Αποφασίσαμε την αναδημοσίευση του κειμένου γιατί ύστερα και από τις πρόσφατες συγκρούσεις στο Παρίσι και άλλες μεγάλες γαλλικές πόλεις με αφορμή τις φετινές…

Read More

Franz Mehring | Για τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου

Εισαγωγικό σημείωμα του Shades Στην προσπάθεια του εμπλουτισμού της στήλης μας με θεωρητικά κείμενα του Shades κινείται και η αυτή εδώ η δημοσίευση, με ένα κλασικό κείμενο ενός από τους γνωστότερους κομμουνιστές διανοούμενους στην Γερμανία στις αρχές του 20ου αιώνα. Ασχέτως με τις θεωρητικές ενστάσεις που μπορεί να έχουμε με τον συγγραφέα του κειμένου, κρίναμε ότι έχει ενδιαφέρον η αναδημοσίευση του, που αδιαμφισβήτητα βοηθάει στη κατανόηση των απόψεων που κυριαρχούσαν στο κομμουνιστικό κίνημα της εποχής. Ο Φραντς Μέρινγκ γεννήθηκε το 1846 στην Πομερανία και ήταν γόνος αστικής οικογένειας. Από πολύ…

Read More

Moishe Postone | Απόσπασμα από το «Κριτική και Ιστορικός Μετασχηματισμός» (2004)

Την μετάφραση έκανε συντάκτης του Shades Στην καρδιά της ανάλυσης του Μαρξ για το εμπόρευμα υπάρχει η θέση ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει «έναν διπλό χαρακτήρα»: είναι συγχρόνως «συγκεκριμένη» και «αφηρημένη» εργασία. Η «συγκεκριμένη εργασία» αναφέρεται στο γεγονός ότι κάποια μορφή της θεωρούμενης εργασιακής δραστηριότητας διαμεσολαβεί σε όλες τις κοινωνίες τις αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων με τη φύση. Η «αφηρημένη εργασία» δεν αναφέρεται απλά στη συγκεκριμένη εργασία ως αφαίρεση ή ως γένος, αλλά συνιστά μία πολύ διαφορετική κατηγορία. Σηματοδοτεί το ότι η εργασία στον καπιταλισμό έχει μία μοναδική κοινωνική διάσταση,…

Read More

Ζούμε την κατάρρευση της Νεωτερικότητας | 10 σημεία

Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo   [1] Η κατάρρευση της Νεωτερικότητας είναι η αδυνατότητα της αξιακής μορφής να επαναορίσει τον κόσμο της, να επαναθεμελιώσει τις ίδιες της βασικές της κατηγορίες (αξία, χρήμα, εμπόρευμα, αφηρημένη εργασία, κράτος-έθνος). Το τρέχον γενικό πλαίσιο της κρίσης αξιοποίησης είναι, ταυτόχρονα, κρίση της δυνατότητας του κεφαλαίου να επανεκκινεί από τον εαυτό του και να ιδρύει εκ νέου τον παλιό κόσμο. [2] Θεμελιακό στοιχείο αυτού του αξεπέραστου καπιταλιστικού αδιεξόδου είναι η αποουσιοποίηση της εργασίας ως παραγωγικής δύναμης του κεφαλαίου και -κατ’ επέκταση- ως κοινωνικής επένδυσης.…

Read More

Moishe Postone | Αφηρημένος χρόνος

Σημείωση του Shades: Το παρακάτω κείμενο είναι η μετάφραση του κεφαλαίου “Αφηρημένος χρόνος” από το βιβλίο του Moishe Postone “Time, Labor and Social Domination” – μια απόπειρα επανερμηνείας της κριτικής θεωρίας του Μαρξ. Δυστυχώς το βιβλίο δεν έχει μεταφραστεί ακόμα στην ελληνική γλώσσα. Το συγκεκριμένο κεφάλαιο μεταφράστηκε πριν χρόνια από έναν άγνωστο χρήστη, δυστυχώς με αρκετά λάθη. Παρόλα αυτά το δημοσιεύουμε γιατί θεωρούμε ότι o Postone αποτελεί έναν εξαιρετικό μαρξιστή στοχαστή, με πλούσια συμβολή στην επανεξέταση του Μαρξ και στη παραγωγή μιας κριτικής θεωρίας για τον καπιταλισμό στο σήμερα. … Όπως…

Read More

Αποσπάσματα από το έργο του Moishe Postone «Ιστορικοί και Ολοκαύτωμα»

… Το να γυρίσουμε ξανά στην κατηγορία του αντισημιτισμού δεν περιλαμβάνει απαραίτητα να επιστρέψουμε σε μια θέση που θεωρεί το Ολοκαύτωμα μόνο με τους όρους της ιδιαιτερότητας της γερμανικής ιστορίας. Επιπλέον, δεν απαιτείται απαραίτητα η θεώρηση μιας γραμ­μικής, προμελετημένης ανάπτυξης της αντιεβραϊκής πολιτικής των Ναζί, αλλά ούτε και υπονοείται ότι ο αντισημιτισμός μόνος του εξηγεί κατευθείαν τις πράξεις, τα κίνητρα και τους σκοπούς των δραστών, χωρίς να είναι απαραίτητος οποιοσδήποτε περαιτέρω στοχασμός. Παρόλα αυτά, είναι ουσιώδες για οποιαδήποτε απόπειρα ιστορικής σύλ­ληψης του ναζιστικού προγράμματος της ολικής εξολόθρευσης, να εστιάσει στον…

Read More

Κράτος-Έθνος, αξιακή μορφή και καπιταλιστική οικουμενικότητα, επτά σημειώσεις

του Lucifugo, a diavolo in corpo (1) Το θεμέλιο της αξιακής μορφής του κοινωνικού προϊόντος είναι ταυτοχρόνως τόσο ο διαχωρισμός των ανθρώπων που βρίσκονται στην προλεταριακή συνθήκη από τους όρους αναπαραγωγής της ζωής τους όσο και η διαιώνιση αυτού του διαχωρισμού. Αυτός ο θεμελιακός διαχωρισμός και η διαιώνισή του μπορεί να έχει τη νομική και πολιτική μορφή τόσο της ιδιωτικής όσο και της κρατικής ιδιοκτησίας[1] των “μέσων παραγωγής”[2]. Η κοινωνική σχέση του κεφαλαίου ως καθορισμένη σχέση μεταξύ ζωντανής και νεκρής εργασίας(!) (“μέσα παραγωγής”, “πρώτες ύλες” κτλ) θεμελιώνεται αναπαράγοντας τη ζωντανή ως…

Read More