Herbert Marcuse | Τα Παιδιά Του Προμηθέα. 25 Θέσεις Πάνω στη Τεχνολογία και την Κοινωνία

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί τη μετάφραση μιας από τις τελευταίες διαλέξεις  του Marcuse τον Μάιο του 1979 περιλαμβάνονται στον τόμο Herbert Marcuse: Philosophy, Psychoanalysis And Emancipation (Routledge, 2011). Ο Herbert Marcuse (1898-1979) ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος και πολιτικός επιστήμονας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. Πρώτη δημοσίευση εδώ: Κριτήρια προόδου: επίπεδο ελέγχου της φύσης, επίπεδο ανθρώπινης ελευθερίας. Και οι δύο τάσεις προϋποθέτουν αμοιβαία η μία την άλλη, θετικά και αρνητικά: ο έλεγχος πάνω στη φύση είναι ταυτόχρονα έλεγχος πάνω στα ανθρώπινα όντα, μέσω τεχνο-επιστημονικών μηχανισμών ελέγχου, προετοιμάζοντας τη, χειραγώγηση· το μηχανισμό της ανελευθερίας. Αλλά:…

Read More

Minima Moralia | αποσπάσματα

… Η αλλαγή των ίδιων των παραγωγικών σχέσεων εξαρτάται κατά πολύ από ό,τι συμβαίνει στη «σφαίρα της κατανάλωσης», την απλή μορφή αντανάκλασης της παραγωγής και γελοιογραφία της αληθινής ζωής: στη συνείδηση και το ασυνείδητο των ατόμων. Μόνο δυνάμει της αντίθεσης τους προς την παραγωγή, ως εντούτοις όχι πλήρως εγκλωβισμένοι στην υφιστάμενη τάξη, μπορούν οι άνθρωποι να επιφέρουν μια πιο ανθρώπινη τάξη πραγμάτων. Αν κάποτε σβήσει εντελώς η φαινομενικότητα της ζωής, που η ίδια η σφαίρα της κατανάλωσης υπερασπίζεται με τόσο κακά επιχειρήματα, τότε το τέρας της απόλυτης παραγωγής θα θριαμβεύσει……

Read More

Ο Theodor Adorno για τον Εθνικισμό

Το παρόν κείμενο αποτελεί μετάφραση αποσπάσματος του άρθρου «Opinion, Delusion, Society» (1997) του Theodor W. Adorno σε μετάφραση του Henry W.Pickford και επιχειρεί να παρουσιάσει την ψευδαίσθηση του εθνικού αισθήματος. Τη μετάφραση από τα αγγλικά επιμελήθηκαν οι becoming minority. «Σήμερα, η χαρακτηριστική μορφή της παράλογης αντίληψης είναι ο εθνικισμός. Με νέα επιδημικότητα μολύνει ολόκληρο τον κόσμο, σε μια ιστορική περίοδο όπου, εξαιτίας της κατάστασης των τεχνικών δυνάμεων παραγωγής (technical forces of production) και του δυνητικού ορισμού της γης ως ενιαίου πλανήτη -τουλάχιστον στις μη υποανάπτυκτες χώρες- ο εθνικισμός έχει χάσει…

Read More

Friedrich pollock | ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ Οι δυνατότητες και οι περιορισμοί του [πρώτο μέρος]

Το παρόν δοκίμιο του Φρίντριχ Πόλοκ, το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στο «Studies in Philosophy and Social Sciences» το 1941, είναι ίσως η πιο ολοκληρωμένη πραγμάτευση ενός μοντέλου κρατικά διευθυνόμενου καπιταλισμού. Ο συγγραφέας του, οικονομολόγος και μέλος του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών της Φρανκφούρτης, ο οποίος μελέτησε ήδη από τη δεκαετία του 1930 τις επιπτώσεις της σχεδιοποιημένης οικονομίας στη Σοβιετική Ένωση, είναι ένας από τους πιο διεισδυτικούς αναλυτές των μορφών κεντρικής οικονομικής ρύθμισης και των κινδύνων που αυτές συνεπιφέρουν. Παρά την ανυποχώρητα αντικρατική θεώρηση που βρίσκουμε σε άλλα κείμενα των μελών του Ινστιτούτου…

Read More

Herbert Marcuze | Οι καινούργιες μορφές ελέγχου

απόσπασμα από τον Μονοδιάστατο Άνθρωπο Η άνεση, η αποτελεσματικότητα, η λογική και η έλλειψη ελευθερίας μέσα σ’ ένα δημοκρατικό πλαίσιο, να τι χαρακτηρίζει τον προχωρημένο βιομηχανικό πολιτισμό και συνηγορεί για την τεχνική πρόοδο. Πραγματικά, δεν είναι λογικότατο να μηχανοποιηθούν οι κοινωνικά αναγκαίες εργασίες, που είναι κοπιαστικές για το άτομο, έστω και με τον παραμερισμό της ατομικότητας; να συγκεντρωθούν οι μικρές επιχειρήσεις σε αποτελεσματικότερες και παραγωγικότερες μονάδες; να υπαχθεί σε κανόνες ο ελεύθερος ανταγωνισμός, που στο κάτω – κάτω γίνεται ανάμεσα σε άτομα άνισης δύναμης; να περιοριστούν οι εθνικές πλειοδοσίες και…

Read More

Max Horkheimer | Αποσπάσματα από το Αυταρχικό Κράτος (δεύτερη δημοσίευση)

H πρώτη δημοσίευση βρίσκεται εδώ Του Μαξ Χορκχάιμερ Την ικανότητα του καπιταλισμού να επιβιώσει της οικονομίας της αγοράς προανήγγειλε πολύ νωρίτερα η μοίρα των οργανώσεων της εργατικής τάξης. Η έκκληση να συνενωθούν  σε εργατικά σωματεία και κόμματα εκτελέστηκε κατά γράμμα, όμως αυτές οι οργανώσεις δεν εκπλήρωσαν και τόσο τα φυσιολογικά καθήκοντα του ενωμένου προλεταριάτου, δηλαδή την αντίσταση στην ταξική κοινωνία γενικά, όσο την υποταγή στις φυσιολογικές συνθήκες της ίδιας του της ανάπτυξης σε μαζικές οργανώσεις. Ενσωματώθηκαν κι αυτές μέσα στους μετασχηματισμούς της οικονομίας. Κάτω απ΄τον φιλελευθερισμό είχαν αφοσιωθεί στο σκοπό της…

Read More

Walter Benjamin: Σύντομη εισαγωγή στο έργο του και στις Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας

Το κείμενο εισήγησης της Κατερίνας Νασιώκα από το πανεπιστήμιο της Πουέμπλα στο Μεξικό την Τρίτη 6 Μαρτίου 2012 σε skype-διάλεξη! Ακολούθησε συζήτηση Αναφορές και σχετική βιβλιογραφία υπάρχει στο τέλος του κειμένου. Πρώτη Δημοσίευση Φλώροι Εικαστικοί Βάλτερ Μπένγιαμιν: σύντομη εισαγωγή στο έργο του και στις Θέσεις για τη φιλοσοφία της ιστορίας Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν θεωρείται από τους πιο σημαντικούς και πολυμελετημένους φιλόσοφους, στοχαστές, κριτικούς λογοτεχνίας, ιστορικούς της κουλτούρας (και πολλές άλλες ιδιότητες που θα μπορούσαν να του έχουν αποδοθεί ή να του αποδοθούν εξαιτίας του πολυποίκιλου έργου του)· ωστόσο μία από…

Read More

Erich Fromm | Η σχέση μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου

Ο Έριχ Φρομ, υπήρξε γερμανικής καταγωγής αμερικανός ψυχαναλυτής και κοινωνικός φιλόσοφος. Γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη του Μάιν το 1900 και πέθανε στο Μπουράλτο της Ελβετίας το 1980. Το κείμενο της παρούσας δημοσίευσης είναι απόσπασμα από το βιβλίο του Έριχ Φρομ “Ο φόβος μπροστά στην Ελευθερία”(η ελληνική έκδοση έχει εξαντληθεί). Ο Φρομ γεννήθηκε στην Φρανκφούρτη (Μάιν) το 1900. Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους ψυχολόγους του 20αι, μαρξιστής, διάσημος καθηγητής της Κοινωνιολογίας και Φιλοσοφίας στην περίφημη Σχολή της Φρανκφούρτης, την οποία έκλεισε ο ναζισμός. Το 1934 κατέφυγε στις ΗΠΑ, όπως έκαναν και άλλοι…

Read More

Herbert Marcuse | Ελευθερία και Ανάγκη

Οικονομική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει απελευθέρωση από την οικονομία, απελευθέρωση απ’ την καθημερινή πάλη για την ύπαρξη, απαλλαγή απ’ την ανάγκη να κερδίζουμε τη ζωή μας. Πολιτική ελευθερία θα πρέπει να σημαίνει  απελευθέρωση απ’ την πολιτική αυτή πάνω στην οποία τα άτομα δεν μπορούν να ασκήσουν ουσιαστικό έλεγχο. Πνευματική  θα πρέπει να σημαίνει αποκατάσταση της ατομικής σκέψης, που είναι σήμερα πνιγμένη από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και θύμα της διαπαιδαγώγησης. Θα πρέπει ακόμα να σημαίνει ότι θα πάψουν να υπάρχουν κατασκευαστές της «κοινής γνώμης», και η ίδια η κοινή γνώμη…

Read More

Ο Adorno και η συζήτηση για το προλεταριάτο ως επαναστατικό υποκείμενο

Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στη σελίδα http://inmediasres.espivblogs.net   Mac Intosh1 μετάφραση: qutopic Ένα σήμα-κατατεθέν της αρνητικής ανθρωπολογίας του Theodor W. Adorno, όπως διαφωτίστηκε από τον Werner Bonefeld, είναι η ισχυρή θεωρητική θέση ότι η “πρώτη φύση”, η αναζήτηση μιας ανθρώπινης ουσίας, πόσο δε μάλλον η αποκατάστασή της, είναι τόσο ένα θεωρητικό όσο και ένα πρακτικό αδιέξοδο. Υπάρχει μόνο “δεύτερη φύση”, το προϊόν της ιστορικότητας του Ανθρώπου [του είδους, όχι του φύλου]2, η κοινωνική του ύπαρξη. Η αμφισβήτηση της οπτικής του ανθρωπίνου όντος ως κατέχοντος μια διιστορική ουσία δεν σημαίνει ότι…

Read More