Ernst Bloch | «Ο Μαρξ ως ο στοχαστής της επανάστασης» (απόσπασμα)

Το παρακάτω απόσπασμα είναι από το έργο του Ερνστ Μπλοχ, «Ουτοπία και Επανάσταση»,  που στα ελληνικά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έρασμος σελ. 29 – 32. Μερικές σκέψεις με αφορμή τα αποσπάσματα που παραθέτουμε εδώ Το κείμενο – απόσπασμα που ακολουθεί, σε ένα βαθμό, αναστοχάζεται την επανάσταση όχι απλώς ως ένα εξωτερικό συμβάν ή ενός είδους ηθικού αιτήματος για δικαιοσύνη, αλλά ως την εγγενή μορφή κίνησης της ίδιας της καπιταλιστικής κοινωνίας. Η ανάλυση —όπως αποτυπώνεται μέσα και από την ερμηνευτική συμβολή του Έρνστ Μπλοχ— επιχειρεί να αναδείξει τον Καρλ Μαρξ ως στοχαστή…

Read More

Herbert Marcuze | Το τέλος της ουτοπίας

Ένα προλογικό σημείωμα του Shades Η διάλεξη του Herbert Marcuse «Το τέλος της Ουτοπίας», που δόθηκε στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου τον Ιούλιο του 1967, αδιαμφισβήτητα έχει θέση ανάμεσα στα κομβικά κείμενα της ύστερης Κριτικής Θεωρίας και συνδέεται άρρηκτα με το πολιτικό και διανοητικό κλίμα της κομβικής στιγμής του κινήματος του ’68. Μιλώντας σε ένα πανεπιστημιακό ακροατήριο του Βερολίνου που βρισκόταν ήδη σε μια ταχεία διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης, ο Marcuse επιχειρεί μια ριζική αναδιατύπωση της ίδιας της έννοιας της ουτοπίας, όχι ως ενός άπιαστου ιδανικού, αλλά ως μιας ιστορικά εφικτής δυνατότητας…

Read More

Moishe Postone: Ιστορία και κριτική του καπιταλισμού

Εισαγωγικό Σημείωμα Η σύγχρονη περίοδος της καπιταλιστικής κοινωνίας, με τις ριζικές της αναδιαρθρώσεις και την ένταση των κοινωνικών και οικονομικών κρίσεων, αναγκάζει την κριτική θεωρία να επανεξετάσει με καθαρότητα και βάθος την κατηγορία του κεφαλαίου και τις ιστορικές της συνέπειες. Στο παρόν κείμενο, επιχειρείται ακριβώς μια τέτοια ριζική επανεξέταση: με σημείο αναφοράς την θεωρητική συμβολή του Postone, αναδεικνύεται η κατανόηση του «κεφαλαίου» όχι ως απλής μορφής ατομικής ιδιοκτησίας ή οικονομικής σχέσης, αλλά ως ιστορικά συγκεκριμένης μορφής κοινωνικής διαμεσολάβησης και χρονικής δυναμικής. Αυτή η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε μια κλασική ανάλυση…

Read More

Η Αντι-ιμπεριαλιστική Λέσχη του Ιμπεριαλισμού: Για τον Αριστερό Διεθνισμό και το Ιράν

(Τη στιγμή που το Ισραήλ άρχισε να βομβαρδίζει το Ιράν, οι αριστερές οργανώσεις των ΗΠΑ «έβγαλαν στην δημοσιότητα τον έναν καθεστωτικό απολογητή μετά τον άλλον». Στο κείμενο «Η Αντι-ιμπεριαλιστική Λέσχη του Ιμπεριαλισμού», ο αρθρογράφος Arya Zahedi υποστηρίζει ότι αυτή η «μορφή αντι-ιμπεριαλισμού αποτελεί ένα απίστευτο εμπόδιο στην οικοδόμηση ενός ανανεωμένου διεθνισμού».) Μικρό διευκρινιστικό σημείωμα Η δημοσίευση από τη μεριά μας στο Shades Magazine έχει ως στόχο να συμβάλει στη γνώση και στον ευρύτερο διάλογο γύρω από ένα ζήτημα που στην Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένο είτε στα σχήματα περί υπεράσπισης των δυτικών…

Read More

Η προβληματική της έννοιας της ιδεολογίας στην Γερμανική ιδεολογία και της έννοιας του φετιχισμού του εμπορεύματος στο Κεφάλαιο.

Πρώτη δημοσίευση του άρθρου στην σελίδα:.https://poexania.wordpress.com/ Εισαγωγή Τόσο η έννοια της ιδεολογίας όσο και εκείνη του φετιχισμού του εμπορεύματος, αποτελούν κεντρικά ζητήματα στη θεωρίας του Μαρξ. Παρακάτω θα αναφερθούμε σε κάθε μία από αυτές τις έννοιες ξεχωριστά, αρχικά σε αυτήν της ιδεολογίας όπως αυτή παρουσιάζεται στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου τόμου της Γερμανικής Ιδεολογίας,  και κατόπιν στην έννοια του φετιχισμού του εμπορεύματος από τον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου. Σκοπός μας είναι, πέρα από το να ερμηνευθούν οι δυο αυτές έννοιες, να φανεί και η σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο πρώιμο…

Read More

Μια επιστολή του Engels στον franz mehring

Πρώτη δημοσίευση: Νέα Προοπτική Γράμμα από τον Ένγκελς στον Φραντς Μέρινγκ στο Βερολίνο Λονδίνο, 14 Ιουλίου 1893 Αγαπητέ Κύριε Μέρινγκ Σήμερα είναι η πρώτη μου ευκαιρία να σας ευχαριστήσω για τον Θρύλο του Λέσσινγκ που με ευγενή καλοσύνη μού στείλατε. Δεν ήθελα να σας απαντήσω με μια τυπική επιβεβαίωση της παραλαβής του βιβλίου αλλά την ίδια στιγμή είχα την πρόθεση να σας πω κάτι για αυτό και το περιεχόμενό του. Κι έτσι η καθυστέρηση. Θα ξεκινήσω με το επίμετρο Για τον Ιστορικό Υλισμό στο οποίο έχετε υπογραμμίσει τα κύρια ζητήματα…

Read More

Walter Benjamin | Ανία, Αιώνια Επιστροφή

Πρώτη δημοσίευση: https://hangovertheory.substack.com/p/walter-benjamin [ επιλεγμένα αποσπάσματα από το Convolute D της εργασίας περί στοών (Passagen-Werk) ] Η αναμονή είναι ζωή Βίκτωρ Ουγκώ [D2,7] Βαριόμαστε όταν δεν ξέρουμε τι περιμένουμε. Αυτό που όντως ξέρουμε, ή νομίζουμε ότι ξέρουμε, είναι σχεδόν πάντα η έκφραση της επιπολαιότητάς μας ή της απροσεξίας μας. Η ανία είναι το κατώφλι προς σπουδαίες πράξεις. Τώρα, θα ήταν σημαντικό να ξέρουμε: Ποιά είναι η διαλεκτική αντίθεση της ανίας; [D2,8] Το σχετικά χιουμοριστικό βιβλίο του Emile Tardieu, L’ Ennui (Παρίσι, 1903), του οποίου η κύρια θέση είναι ότι η…

Read More

Ο Μαρξ Υπερασπιστής του Ρικάρντο εναντίον των Ηθικολόγων

Το παρακάτω απόσπασμα του Μαρξ προέρχεται από τις Θεωρίες για την Υπεραξία, τόμος Β, εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, 1982, σελ. 134-135. Ο Ρικάρντο θεωρεί τον κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής τον πιο επωφελή για την παραγωγή γενικά, τον πιο επωφελή για την παραγωγή του πλούτου και έχει δίκιο για την εποχή του. Θέλει την παραγωγή για την παραγωγή, και αυτό είναι σωστό. Αν ήθελε κανείς να ισχυριστεί, όπως το έχουν κάνει συναισθηματικοί αντίπαλοι του Ρικάρντο, ότι η παραγωγή σαν τέτοια δεν είναι ο σκοπός, τότε ξεχνάει ότι η παραγωγή για την παραγωγή δεν…

Read More

Karl Marx | Το έγκλημα ως κλάδος παραγωγής στον Καπιταλισμό

Το κείμενο, με τον τίτλο “Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία)”, βρίσκεται στο έργο του Κ.Μαρξ, Θεωρίες για της υπεραξία (τέταρτος τόμος του κεφαλαίου), τομ. 1, Σύγχρονη Εποχή, 1984, σελ. 432-434.Μετάφραση: Παναγιώτης Μαυρομάτης. Παρέκβαση (Για την παραγωγική εργασία) Ένας φιλόσοφος παράγει ιδέες, ένας ποιητής ποιήματα, ένας παπάς κηρύγματα, κλπ. Ένας εγκληματίας παράγει εγκλήματα. Όταν εξετάσει κανείς πιο λεπτομεριακά τη συνάρτηση αυτού του τελευταίου κλάδου παραγωγής με το σύνολο της κοινωνίας, τότε θ’ απαλλαγεί από πολλές προκαταλήψεις. Ο εγκληματίας δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και ποινικό δίκαιο και μαζί του και τον…

Read More

Μαζικός εργάτης και κοινωνικός εργάτης: σκέψεις για τη “νέα ταξική σύνθεση” (1981)

Alberto Battaggia Primo Maggio 14, Χειμώνας 1981 Η μετάφραση έγινε από αγγλικά: https://notesfrombelow.org/article/mass-worker-and-social-worker Η έννοια της “νέας ταξικής σύνθεσης” προέρχεται από το εννοιολογικό πεδίο του εργατισμού [operaismo]. Αλλά σε ποιο βαθμό οι αναλυτικές προϋποθέσεις του “κλασικού” εργατισμού είναι ίδιες με εκείνες του “νεοεργατισμού”; Σε ποιο βαθμό το εννοιολογικό σχήμα που αποκάλυψε την τεχνική και πολιτική σύνθεση του μαζικού εργάτη είναι ανάλογο με τη θεωρητική βάση της νέας ταξικής σύνθεσης του κοινωνικού εργάτη [operaio sociale]; Οι συνεχιζόμενες, έντονες συζητήσεις σχετικά με αυτό το ερώτημα υποδηλώνουν ότι κάτι είναι διαφορετικό- κάτι πρέπει…

Read More