Otto Fenichel | Μια ψυχαναλυτική θεώρηση του αντισημιτισμού

Πρώτη δημοσίευση στα ελληνικά εδώ (2009) Ως μικρή συμβολή στον αγώνα ενάντια στον αντισημιτισμό παρουσιάζουμε εδώ μία περίληψη, σχεδόν μετάφραση, κάποιων τμημάτων ενός σπουδαίου άρθρου του ψυχαναλυτή Otto Fenichel με τίτλο “Elements of a Psychoanalytic Theory of Anti-Semitism”. [1] Δεν χρειάζεται κανείς να αποδέχεται όλες τις βασικές ψυχαναλυτικές θέσεις για να κατανοήσει τη σημαντικότητα των ιδεών του Fenichel, όχι μόνο για τον αντισημιτισμό αλλά και για τον ρατσισμό γενικότερα. Ο Fenichel ήταν ένα παράδειγμα επιστήμονα με βαθιά κοινωνική ριζοσπαστική σκέψη και συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πιο εκλεκτούς ψυχαναλυτές με επαναστατικό προσανατολισμό. Δεν…

Read More

Anselm Jappe | Για όλα φταίει η χρηματοπιστωτική αγορά;

Το κείμενο αυτό του Anselm Jappe δημοσιεύτηκε στο γαλλικό περιοδικό Le Sarkophage, n°23, 12 Μαρτίου – 14 Μαΐου 2011. Στα ελληνικά μεταφράστηκε από το ιστολόγιο Κουρελάριος Anselm Jappe: Tous contre la finance ?   Προφανώς, τα πράγματα είναι απλά. Η οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008, και απέχει πολύ από το τέλος της, αποκάλυψε το πραγματικό πρόσωπο του σύγχρονου καπιταλισμού: η οικονομία και, τελικά, το σύνολο της κοινωνίας, κυριαρχούνται από το μεγάλο χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Τράπεζες, ασφαλιστικές και επενδυτικά ταμεία δεν επενδύουν στην πραγματική παραγωγή, αλλά διοχετεύουν σχεδόν όλο το χρήμα στην…

Read More

Karl Marx | Μισθός τιμή κέρδος

Εκλαϊκευτική ομιλία του Καρλ Μαρξ το 1865, στην έδρα του Γενικού Συμβουλίου της Διεθνούς Εργατικής Ένωσης για να απαντήσει στις λαθεμένες απόψεις του Τζων Ουέστον σχετικά με τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια αύξηση των μισθών. Εισαγωγή Πολίτες! Πριν μπω στο θέμα, επιτρέψετε μου να κάνω μερικές προκαταρκτικές παρατηρήσεις. Σήμερα στην ηπειρωτική Ευρώπη επικρατεί μια αληθινή επιδημία από απεργίες και μια γενική κραυγή για αύξηση μισθών. Το ζήτημα θα συζητηθεί στο συνέδριο μας. Σεις, σαν ηγέτες στη Διεθνή Ένωση, πρέπει να έχετε ξεκαθαρισμένες απόψεις πάνω στο σπουδαιότατο αυτό ζήτημα.…

Read More

Robert Kurz | Εναντιωματικός ρεαλισμός

Ένα άρθρο του Robert Kurz που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Neues Deutschland. Σύνδεσμος του πρωτότυπου κειμένου: http://www.exit-online.org/textanz1.php?tabelle=schwerpunkte&index=0&posnr=59&backtext1=text1.php Την μετάφραση στα ελληνικά έγινε από το μπλογκ: Η ποίηση πρέπει να γίνεται από όλους Οι κοινωνικές διενέξεις πάντοτε αποτελούν και μια μάχη για τις έννοιες, για την «εξουσία ορισμού» του τρόπου με τον οποίο τα προβλήματα γίνονται εν γένει αντιληπτά. Θα μπορούσε κανείς να πει και ότι τα προβλήματα ορίζονται φυσικά κατά κάποιον τρόπο, σύμφωνα προς την λογική του κυρίαρχου συστήματος. Και τότε ένας αντίστοιχος χρωματισμός προϋποθέτει τις έννοιες, ακριβώς όπως το κάνει…

Read More

Herbert Marcuse | Σημειώσεις για τη Φιλοσοφία

Το παρόν κείμενο του Μαρκούζε γράφτηκε το 1963 για την επετηρίδα του πανεπιστημίου Μπράνταϊς. Αναδημοσιεύτηκε στο Platypus Review 100, Οκτώβριος 2017, απ’ όπου κι έγινε η παρούσα μετάφραση για το Shades. Το ακαδημαϊκο κατεστημένο μπορεί να προδώσει την εμπιστοσύνη του με πολλούς τρόπους· ένας απ’ αυτούς είναι η διδασκαλία άσχετων τρόπων σκέψης που δεν αφορούν την κατανόηση εκείνου που πραγματικά συμβαίνει. Ο στόχος της διδασκαλίας και της μάθησης τέθηκε από τη δυτική παράδοση: δεν είναι πλέον (αν υπήρξε ποτέ) η ελεύθερη επιλογή· πρέπει να εργαστούμε με την ιστορική κληρονομιά η…

Read More

Max Horkheimer | Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (απόσπασμα)

Αρχείο κειμένων του Max Horkheimer στο Shades Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Όποιος δεν θέλει να μιλήσει για τον καπιταλισμό δεν πρέπει να μιλάει και για τον φασισμό «Είναι εντυπωσιακό ότι, παρά τον τίτλο του, το άρθρο αναφέρεται στους Εβραίους μόνο στις τελευταίες λίγες σελίδες, αφού έχει προηγουμένως αναλύσει πολύ πιο εξαντλητικά τη δομή της ναζιστικής οικονομίας, τις λειτουργίες του νέου κράτους και πάνω  απ΄όλα την ουσιώδη συνέχεια της ολοκληρωτικής τάξης πραγμάτων με τον αστικό φιλελευθερισμό. Αυτό είναι και το σπουδαιότερο δίδαγμα που επιφυλάσσει η διορατική και ασυμβίβαστη σκέψη του…

Read More

Ernst Bloch | Το μη σύγχρονο και η υποχρέωση στη διαλεκτική του (1932)

Δεν ζουν όλοι οι άνθρωποι στο ίδιο Τώρα. Ζουν έτσι μόνο επιφανειακά, εξαιτίας του γεγονότος ότι μπορούν να ιδωθούν σήμερα. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ζουν στον ίδιο χρόνο με τους άλλους. Μάλλον κουβαλούν ένα πρότερο στοιχείο μαζί τους. Κι αυτό παρεμβάλλεται. […] Οι παλιότεροι καιροί εξακολουθούν να ασκούν επιρροή στα παλιότερα στρώματα. Είναι εύκολο να να βρεις τον δρόμο σου –ή να τον ονειρευτείς– σε παλιότερους καιρούς εδώ. […] Γενικά, είναι πολλά τα χρόνια που χτυπούν μέσα στο ένα, το οποίο είναι αυτό που μετριέται και κυριαρχεί. Ούτε ανθίζουν…

Read More

Robert Kurz | Το τέλος μιας ιστορίας δίχως τέλος

– Robert Kurz – Δημοσιεύτηκε στο Konkret Νο 2 του 2009 – μετάφραση pergadi   Ο καπιταλισμός, είναι γνωστό, ότι περνάει και περιόδους μεγάλων κρίσεων. Αλλά ήταν ανάγκη αυτό να γίνει τώρα; Έτσι, εντελώς αιφνιδιασμένοι, το μόνο που μας απομένει είναι να περιμένουμε πότε θα έλθει το επόμενο λεωφορείο , το φυσικό αέριο από τη Ρωσία, το νερό από τους σωλήνες, αλλά κυρίως τα τηλεοπτικά προγράμματα του Σαββάτου στο πρώτο κανάλι της τηλεόρασης. Τίποτα όμως δεν είναι σίγουρο. Επειδή σε αυτόν τον κόσμο μπορεί να υπάρξουν μόνο όσα μπορούν να…

Read More

Karl Marx | Για την εργάσιμη μέρα

Καρλ Μαρξ: ΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ, τ. Α`, σελ. 243-246, εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή».    Η εργάσιμη ημέρα επομένως δεν είναι σταθερό, αλλά μεταβλητό μέγεθος. Το ένα από τα μέρη της καθορίζεται βέβαια από το χρόνο εργασίας που απαιτείται για τη συνεχή αναπαραγωγή του ίδιου του εργάτη, το συνολικό μέγεθός της όμως αλλάζει μαζί με το μάκρος ή τη διάρκεια της υπερεργασίας. Επομένως η εργάσιμη ημέρα μπορεί να καθοριστεί, είναι όμως αυτή καθεαυτή ένα ακαθόριστο μέγεθος. Μόλο, λοιπόν, που η εργάσιμη ημέρα δεν είναι σταθερό αλλά ρευστό μέγεθος, δεν μπορεί ωστόσο παρά να…

Read More

Robert Kurz | Η παρακμή της μεσαίας τάξης

Ξεκινώντας από τα μέσα του ’80 και για σχεδόν δύο δεκαετίες, ο μεταμοντέρνος λόγος αποτελεί την κυρίαρχη θεωρητική δύναμη, πρωτίστως στους χώρους της Αριστεράς. Η κριτική της πολιτικής οικονομίας έχει αντικατασταθεί από τη γλωσσολογική κριτική και η ανάλυση των αντικειμενικών, υλικών συνθηκών από τις αυθαίρετες, υποκειμενικές ερμηνείες. Στη θέση του παραδοσιακού αριστερού οικονομικού ντετερμινισμού εμφανίσθηκε ένας παρόμοιος περιορισμένος κουλτουραλισμός και η κεντρίστικη ψευδαίσθηση πήρε τη θέση της κοινωνικής σύγκρουσης. Από τότε βέβαια, η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά. Η οικονομική κρίση στη Δύση έχει τώρα αγκαλιάσει εκείνα τα κοινωνικά στρώματα, τα…

Read More