Το μίσος για τους Εβραίους δεν χρειάζεται καν τους Εβραίους για να βρει τον δρόμο του. Ο αντισημίτης θα επινοήσει τον φαντασιακό Εβραίο, που δρα ύπουλα και μυστικά, πάντα συνωμοτώντας προδοτικά εις βάρος του «ελληνικού λαού». Ένας τέτοιος «Εβραίος» ήταν και ο Κώστας Σημίτης που έφυγε από τη ζωή πριν λίγες ημέρες. Μετά την είδηση του θανάτου του, ξεκίνησε μια ολόκληρη παραφιλολογία, αλλά και οι πανηγυρισμοί από διάφορους «αντικαπιταλιστές». Η «θεωρία» ότι ο Κώστας Σημίτης ήταν ραβίνος δεν είναι μια νέα θεωρία συνωμοσίας. Διακινήθηκε ήδη από τα χρόνια της πρωθυπουργίας του, από ακροδεξιούς κύκλους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι άφησε ασυγκίνητους μια τέτοια «είδηση» και αντισημίτες από άλλους χώρους. Εδώ βλέπουμε για ακόμα μια φορά πως ο αντισημιτισμός αλληλοσυνδέεται με έναν (ακροδεξιάς κοπής αυτή την φορά) φετιχοποιημένο αντικαπιταλισμό, όπου ένας αστός πολιτικός που βρέθηκε στην ηγεσία του ελληνικού καπιταλιστικού κράτους και διετέλεσε πρωθυπουργός, δεν μπορεί παρά να είναι Εβραίος. Για ακόμα μια φορά, μπορούμε να εντοπίσουμε την στρεβλή αφήγηση ότι το πρόβλημα είναι το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο, οι Εβραίοι τοκογλύφοι, οι τράπεζες κοκ και όχι οι επιλογές του ελληνικού κεφαλαίου που αυτό άλλωστε αντιπροσώπευε ο κ. Σημίτης.
Δυστυχώς, η προσωπομορφοποίηση του κακού σε κάποιον αστό πολιτικό είναι μια πάγια πολιτική πρακτική και της αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου, δηλαδή «του συλλογικού αυταρχικού χαρακτήρα του χώρου» και για αυτήν έχουμε τοποθετηθεί αρκετές φορές. Έτσι είχαμε κάνει, για παράδειγμα, με το σύνθημα «Γαμιέσαι Μητσοτάκη», όταν θίξαμε το ζήτημα της ιδεολογικής παραγωγής μιας «φιγούρας μίσους», ενός διεστραμμένου «άλλου», ο οποίος, σύμφωνα με αυτή την ανάγνωση, επιβουλεύεται την ζωή της αγνής-εθνικής-λαϊκής κοινότητας. Πρόκειται για μια συγκεκριμένη πολιτική αναγωγή της αντιφατικής πολυπλοκότητας των κοινωνικών σχέσεων, στο προσωπομορφοποιημένο υποκατάστατο τους και όχι για μια πραγματική κριτική των καπιταλιστικών σχέσεων εξουσίας. Το ίδιο συνέβη και τώρα, με το κύμα εφορίας που ξέσπασε στα μέσα (αντι) κοινωνικής δικτύωσης και των αριστερών χρηστών τους, όπου από το πληκτρολόγιο λοιδόρησαν τον έλληνα αστό πολιτικό. Η λίστα όμως δεν σταματά εκεί και δεν περιορίζεται μόνο στα πληκτρολόγια. Πως μπορούμε να ξεχάσουμε ότι κάποιοι, όπως για παράδειγμα το ΚΚΕ μέσω του γραμματέα του, κατηγόρησε τον Βαρουφάκη για πράκτορα του «Εβραίου Σόρος»; [1] ή τον Βαρουφάκη που χαρακτήρισε ιερή υποχρέωση την σφαγή της ΧΑΜΑΣ της 7η Οκτωβρίου 2023; [2]
Αυτός ο τρόπος πρόσληψης του κεφαλαίου, η ιστορία αυτής της λογικής, μας υπενθυμίζει ότι η επίθεση στο αφηρημένο από την σκοπιά του “καλού” και του “υγιούς” συγκεκριμένου, μπορεί να πάρει οποιαδήποτε μορφή -με ή χωρίς Εβραίους. Είναι η λογική ενός δομικού αντισημιτισμού, ο οποίος μπορεί να συγκοινωνεί άμεσα με το αντισημιτικό μίσος, και υπόρρητα να κατασκευάζει και ανασκευάζει συνεχώς την σκηνή της «λαϊκής δυσαρέσκειας», προσφέροντας τις ιστορικές εγγυήσεις ότι αυτήν δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει ταξικά επαναστατική [3].
Δεν είναι τυχαίο που όλα αυτά συμβαίνουν σε αυτή την εποχή, που εκτός από την σφοδρή επίθεση του κεφαλαίου σε κάθε πλευρά της ζωής, χαρακτηρίζεται από την απουσία ή καλύτερα να πούμε την εκμηδένιση του κοινωνικού ανταγωνισμού ενάντια στο καπιταλιστικό υπάρχον και την υποχώρηση της Θεωρίας έναντι αυτών των στρεβλών αναγνώσεων της καπιταλιστικής ενοποιητικής ολότητας. Ειδικά για το τελευταίο ζήτημα, η αριστερά όλων των αποχρώσεων, έχει συμβάλει τα μέγιστα. Δική μας δουλειά δεν μπορεί παρά να είναι παρά να εργαστούμε στην δημιουργία ρωγμών αυτής της κανονικότητας.
Σημειώσεις:
[1] Το ΚΚΕ, ο πράκτορας του Σόρος και οι υπόλοιποι (Κομμουνιστές-τριες με μνήμη, Ιούλιος 2019) https://theshadesmag.wordpress.com/2019/07/06/to-kke-kai-o-praktoras-tou-soros/
[2] Βαρουφάκης: Ιερή υποχρέωση το χτύπημα της Χαμάς (Athens Voice, Απρίλιος 2024) https://www.athensvoice.gr/epikairotita/politiki-oikonomia/843789/varoufakis-ieri-upohreosi-to-htupima-tis-hamas/
[3] Μητσοτάκη Γαμιέσαι: ή για πόσο ακόμα μπορεί η κριτική να αναβάλλεται (κείμενο μελών της Συντακτικής Ομάδας, Δεκέμβρης 2022) https://shades-aufbau.org/2022/12/mitsotaki-gamiesai/
